ABD Irak'ta Ne Yapmak İstiyor?

Yazan  17 Mart 2020

Mart 2003’te ABD’nin Saddam Hüseyin rejimini devirmek için Irak’a askeri müdahalede bulunmasından bu yana geçen 17 sene boyunca Irak’ta ABD askeri varlığı devam etti.

2011 yılında ABD, Irak’taki askeri varlığının büyük çoğunluğunu geri çekeceğini deklere etmesine rağmen, sonuçta ABD’nin Irak’taki askeri varlığı güçlenerek devam etti. 2014’te DAEŞ’e karşı ABD öncülüğünde koalisyon kurulmasıyla birlikte bu askeri varlığın gerekçelendirilmesi de mümkün olmuştu.

Rudaw gazetesi, Amerikan askerlerinin önümüzdeki birkaç hafta içerisinde Irak’taki üç askeri üssü Irak ordusuna devredeceğini belirtti[1]. ABD’li askeri yetkililerinin sözlerine dayandırılan habere göre, ABD’nin Irak’taki 9 farklı üste bulunan yaklaşık 5200 askeri, merkez üslere çekilecek. ABD’nin boşaltacağı üslerden birisi Bağdat batısında yer alan ve 2014’te DAEŞ’in eline geçip Kasım 2017’de Irak ordusu ile birlikte tekrardan kontrol altına alınan Kaim Askeri Üssü. Bu üssün Irak ordusuna devrinin bit hafta içinde gerçekleşmesi bekleniyor. Ayrıca devir işleminin resmi törenle yapılması ve askeri üsteki birtakım teçhizatın “güvenlik yardımı” kapsamında Irak ordusuna devredilmesi söz konusu.

Geçen senenin başlarında dönemin Irak Başbakanı Adil Abdülmehdi, Irak’ta ABD üssü bulunmadığını, sadece ABD’li danışman ve müsteşarların bulunduğunu iddia etmişti. Ayrıca Irak topraklarının başka bir ülkeye saldırmak için kullanılamayacağının altını çizmiş ve parlamentodan ABD askerlerinin Irak’tan çekilmesi yönünde çıkan kararı hatırlatarak Trump’a mesaj vermişti[2].

Öte yandan Trump da Ayn Esed üssüne büyük yatırım yaptıklarını ve bu üsten İran’ı izlediklerini söylemişti. Bu senenin Ocak ayında ise İran, ABD'nin Enbar'daki Ayn Esed askeri üssü ile Kerkük’te konuşlu bulunan K1 Askeri Üssü'nü vurmuştu. Geçen hafta ise Irak’taki Taci Askeri Üssü'ne düzenlenen roketli saldırıda, 2 Amerikan askeri ve 1 İngiliz'in öldüğü, 11 askerin ise yaralandığı bildirilmişti[3].

Dolayısıyla;

  • Irak’ın kendi topraklarındaki ABD üslerinin varlığına yönelik resmi ağızdan ifadeleri,
  • Son dönemde Irak’ta yaşanan hükümet krizinin Irak-İran işbirliğinin daha da kuvvetlendiğini ortaya koyması,
  • İran’ın 2020’den itibaren Irak’taki ABD üslerine yönelik saldırıları,
  • Trump’ın Orta Doğu’da bulunan ABD askerlerinin ülkelerine geri dönmesine yönelik karar ve söylemleri

bir arada değerlendirildiğinde, ABD’nin Irak’taki askeri üslerini ve mevcut askerlerini başlangıçta merkez üslerine sevk ederek, bu üslerin güvenliklerini güçlendirme yoluna gidebileceği düşünülebilir.

Zira ABD tehdit algılamasında

  • Irak’ta halen hücre tipi örgütlenme ile faaliyet gösteren ve olası bir otorite boşluğundan faydalanıp tekrar filizlenmeyi bekleyen DAEŞ tehdidi,
  • Trump başta olmak üzere ABD’deki resmi ağızlardan ifade edildiği gibi İran’ın faaliyetlerinin izlenmesi ve sınırlanması gerektiği,
  • ABD’nin IKBY ve Peşmerge üzerindeki etkisini kaybetmeyi kısa ve orta vadede göze alamayacağı

gibi sebeplerden yola çıkıldığında, ABD’nin Irak’taki varlığını birkaç hafta gibi kısa bir süre içinde sınırlı, güvenli ve daha konstantre bir biçime sokacağı görülmektedir. En nihayetinde ABD’nin kısa ve orta vadede ABD’nin Irak’taki askeri üslerini tamamen boşaltıp tüm askerlerini geri çekmesi mümkün görünmemektedir.

 

[1]https://www.rudaw.net/turkish/middleeast/iraq/17032020

[2]https://www.rudaw.net/turkish/middleeast/iraq/050220192

[3]https://www.aa.com.tr/tr/dunya/iraktaki-abd-ussune-fuze-saldirisi-2-olu-11-yarali/1762674

Mete Han Kutlusan

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
Ortadoğu ve Radikalleşme Araştırmaları Uzmanı

21. Yüzyıl Türkiye Buluşmaları
KORONAVİRÜS SALGINININ KÜRESEL ve  TÜRK EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Köksal Taşkent   - 01-04-2020

İran ve Korona Salgınının Etkileri

İran hükümetinin Korona salgının yayılmasında, ilk günlerdeki ihmali, ülkedeki yapısal değişim arzusunu güçlendirdi. Bu şok edici olay, sistemi ampirik olarak halkın önünde durma noktasına getirdi. İran'daki karar vericiler, bir diğer değişle siyasi erk, virüsü hükümet için bir siyasi propaganda mal...