Hüsnü Mübarek Hayatını Kaybetti

Yazan  25 Şubat 2020

4 Mayıs 1928 doğumlu Mısır'ın devrik lideri Muhammed Hüsnü Said Mübarek başkent Kahire'de hayatını kaybetti.

Sovyetler Birliğinde ileri uçuş ve bombardıman teknikleri hakkında eğitim aldıktan sonra Mısır Hava Kuvvetlerinde çeşitli görevler yapan Hüsnü Mübarek, 1949’da Kahire'deki Mısır Askeri Akademisi'ni ve 1950’de Bilbays'taki Havacılık Akademisi'ni bitirdi. Mısır Hava Kuvvetleri'nde çeşitli görevler üstlendikten sonra 1966-69 arasında Hava Akademisi komutanlığını yürüttü. 1972'de Enver Sedat tarafından hava kuvvetleri komutanlığına getirildi. Ekim 1973'te İsrail'le yapılan Yom Kippur Savaşı'nın ilk günlerinde Mısır Hava Kuvvetleri'nin elde ettiği başarılarda önemli rol oynadı. Ertesi yıl mareşal oldu. Nisan 1975'te devlet başkanı yardımcılığına atandı. 6 Ekim 1981'de Enver Sedat'ın bir suikast sonucunda öldürülmesi üzerine devlet başkanı oldu.

Devlet başkanlığı görevinde öteki Arap ülkeleriyle ilişkileri geliştirmeye çalıştı. 1982'de Lübnan'ı işgal eden İsrail'le yakınlaşma politikasından uzaklaştı. 1987'de altı yıllık ikinci bir dönem için, oyların yüzde 97'sini alarak devlet başkanlığına yeniden seçildi. 1989'da, Enver Sedat döneminde İsrail'le yaptığı barış antlaşması yüzünden Arap Birliği'nden çıkarılmış olan Mısır tekrar birliğe kabul edildi, merkezi de Kahire'ye taşındı.

1990-91'deki Körfez Bunalımı ve onu izleyen Körfez Savaşı sırasında Arap ülkeleri, İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü arasında başlıca aracı işlevini üstlendi. Suudi Arabistan'ın, uluslararası kuvvetlerin desteğine başvuru kararının desteklenmesinde öteki Arap ülkelerine öncülük etti.

Enver Sedat'a yapılan suikastın ardından Mısır Devlet Başkanlığına ve Ulusal Demokratik Parti'nin liderliğine seçilen Mübarek; 1987, 1993, 1999 ve 2005 yıllarında yapılan ve muhalefetin katılımının kısıtlandığı seçimlerde arka arkaya dört kez göreve seçildi.

26 Haziran 1995'te, Afrika Birliği Örgütü Zirvesi için gerçekleştirdiği Etiyopya'nın başkenti Addis Ababa seyahati sırasında kendisine suikast girişiminde bulunuldu. İstihbarat raporlarına göre girişim, el-Kaide ile birlikte hareket eden ve Mısır'da faaliyet gösteren İslam Cemaati ile Mısır İslam Cihadı tarafından gerçekleştirilmiş ve Sudan hükûmeti ile ülkenin istihbarat servisleri tarafından desteklenmişti.

2011 yılında Tunus'ta başlayan Arap dünyası protestolarının 25 Ocak 2011'de Mısır'da da başlaması üzerine 10 Şubat 2011'de yetkilerinin çoğunu yardımcısı Ömer Süleyman'a devretti, 11 Şubat 2011'de ise görevini orduya ve anayasa mahkemesine devrederek istifa etti. İstifa ettikten kısa bir süre sonra tutuklandı ve yargılanmaya başlandı. Bir süre idamla yargılandıktan sonra 2 Haziran 2012 günü yardımcısı ile birlikte Mısır’daki olaylar sırasında göstericilerin öldürülmesinde suç ortaklığı bulunduğu gerekçesiyle müebbet hapis cezasına çarptırılmış, oğulları ve yargılanan birkaç diğer kişi ise beraat etmiştir. Kısa süre sonra Mübarek'in idam edilmesini isteyen göstericiler, Mübarek'in yargılandığı mahkeme önünde polisle çatışmışlardır.

Daha sonra da Mısır'ın en üst düzeydeki temyiz mahkemesi tarafından 2 Mart 2017'de Hüsnü Mübarek hakkında beraat kararı verildi. 24 Mart 2017'de serbest bırakıldı.

Mısır eski Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, 92 yaşındayken bugün hayata gözlerini yumdu. Bugünden geriye bakıldığında, ne 2011 yılında sokağa inen protestocuların talep ettiği şeyler gerçekleşti ne de Hüsnü Mübarek makamında kalabildi. Yönetime el koyan ordu, idareyi sivil iradeye devretmedi ve Mısır bugün halen eski Genelkurmay Başkanı Abdülfettah el-Sisi tarafından yönetiliyor. Diğer bir ifadeyle Arap Baharı, Mısır’da yaz mevsimini getiremedi ve dönemin en önemli aktörlerinden olan Mübarek de Mısır’daki Müslüman Kardeşler, devrimciler ve ordu gibi diğer temel aktörlerin nefret ettiği ortak bir figür olarak hayata gözlerini yumdu.

Mete Han Kutlusan

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
Ortadoğu ve Radikalleşme Araştırmaları Uzmanı

21. Yüzyıl Türkiye Buluşmaları
KORONAVİRÜS SALGINININ KÜRESEL ve  TÜRK EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Köksal Taşkent   - 01-04-2020

İran ve Korona Salgınının Etkileri

İran hükümetinin Korona salgının yayılmasında, ilk günlerdeki ihmali, ülkedeki yapısal değişim arzusunu güçlendirdi. Bu şok edici olay, sistemi ampirik olarak halkın önünde durma noktasına getirdi. İran'daki karar vericiler, bir diğer değişle siyasi erk, virüsü hükümet için bir siyasi propaganda mal...