Bu sayfayı yazdır

İngiltere, Afganistan'daki Oyunun Büyük Oyuncusu mu Olmak İstiyor?

Yazan  22 Temmuz 2013

İngiltere dışişleri bakanı William Hague Afganistan’da sorununun çözümü için 17 Temmuz’da Pakistan’da resmi temaslarda bulundu. Bakan Hague, Pakistan'a yaptığı ziyaret sırasında Başbakan Navaz Şerif ve milli güvenlik danışmanı Sertaç Aziz ile terörle mücadelede ve Afganistan sorunu gibi alanlarda işbirliği yollarını görüştü. Hague'ın Pakistan ziyareti, 30 Haziran’da İngiliz Başbakan David Cameron'un Pakistan'a iki günlük bir ziyaret gerçekleştirmesinin ardından gerçekleşti. İngiltere yönetiminin iki üst düzey yetkilisinin bir aydan daha az bir süre içerisinde Pakistan'a gerçekleştirdikleri ziyaretler, Taliban ile yürütülen barış müzakereleri ve yabancı güçlerin Afganistan'dan çekilmesi gibi konuların Londra'nın dış politikalarında önemli bir öncelik arz ettiğini ortaya koyuyor. Mayıs 2013’de gerçekleşen parlamento seçimlerinden sonra iktidarı devralan Pakistan Müslüman Ligi-Navaz’ın Afganistan konusundaki eğilimi, başta İngiltere olmak üzere Batılı devletlerin ilgisini çekiyor. Bu noktada Pakistan’ın yeni seçilen başbakanı Navaz Şerif’in açıklamaları önemli bir yer tutuyor. Nitekim Şerif, Afganistan'da barış sürecini desteklediğini açıklamıştı. Fakat batılı devletler bu desteğin nasıl olacağını merak ediyor. Aslında bölge dışı güçler ve özellikle NATO'nun İngiltere gibi önemli aktörleri, Pakistan yönetiminin Afganistan'da barış ve istikrar konusunda onlardan farklı bir tutum izlemesinden endişe ediyor. Bu nedenle İngiliz bakanın Pakistan ziyareti, İslamabad'ın Afganistan gelişmelerine karşı Batı ile işbirliği yapacağından emin olmayı amaçlıyor. Üstelik İngiltere’nin AfPak coğrafyasına yönelik gayretleri, yalnızca batı ittifakının çıkarlarını değil aynı zamanda kendi bölgesel çıkarlarını da kollamaya çalıştığının habercisi gibi görünüyor. Bu paralelde İngiltere’nin Karzai ile Beyaz Saray arasındaki siyasi kırılmadan faydalanarak, Afganistan’ın yeniden inşası sürecinde daha etkin bir rol almaya çalışıyor. Afganistan’da kalıcı barış ve istikrarın sağlanması konusunda İslamabad’ın tavrı oldukça önemli. Bu bağlamda Pakistan’ın açık desteği olmadan Taliban sorununun çözülmesi mümkün görünmüyor. Çünkü Pakistan’ın Hindistan, Afganistan ve ABD ile yaşadığı gerilimler Talibanla olan ilişkilerinin temel eksenini oluşturuyor. Bu nedenle İslamabad yönetimi zaman zaman Taliban’a destek vermekle suçlanıyor. Pakistan ise Afganistan Taliban’ını dış politikada bir manevra sahası olarak kullanmaktan çekinmiyor. Hatta dönem dönem yaptığı gizli uyarılar, Pakistan’ın içinde bulunmadığı bir Afganistan barışının kurulmasının mümkün olmayacağı imasında bulunuyor. Hatırlanacak olursa 10 Temmuz’da Pakistan'da isminin açıklanmasını istemeyen bir yetkili, ABD ve Taliban arasındaki Katar'da yürütülen müzakerelerin başarısız olması durumunda Afganistan'da uzun süreli bir iç savaşın başlayabileceği uyarısında bulunmuştu. Pakistanlı üst düzey yetkili, müzakerelerin başarılı olabilmesi için, Afganistan'ın önemli paydaşlarından olan Kuzey İttifakı'nın da ihmal edilmemesi gerektiğin vurgularken Pakistan'ın rolüne de değinmişti. Bu açıdan Pakistan’ın dahil olmadığı bir inşa sürecinin Afganistan’ın için istikrar getirmesi olası görünmüyor.

Son Düzenlenme Salı, 16 Temmuz 2019 05:58
Hakan Boz

bozhakanboz@hotmail.com

Uzmanlık Alanları

Azerbaycan, İran, Pakistan

Biyografi

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü’nde Araştırmacısı olarak görev yapan Hakan BOZ, Güney Kafkasya-İran-Pakistan Araştırmaları Merkezi'nde çalışmaktadır.

Bununla birlikte hakemli bir dergi olan 21. Yüzyılda Sosyal Bilimler Dergisi ile 21. Yüzyıl Dergi’lerinin sorumlu yazı işleri müdürüdür. Boz, enstitü çalışmalarının Radyo Karedeniz ve Pusula Gazete’siyle koordine edilmesi sürecini de yönetmektedir.

İlk, orta ve lise eğitimini İstanbul’da tamamlamıştır. Üniversite eğitimi için 2005 yılında Erciyes Üniversitesi İletişim Fakültesi’ne girdi. İlk senesinde gösterdiği başarı ile fakültesinde dereceye girerek, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi’ne geçiş yaptı. Lisans eğitimini Gazetecilik Bölümü’nde “Türk Basını’nda Güneydoğu Sorunu” isimli bitirme projesiyle tamamlamıştır.Atılım Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde Yüksek Lisans eğitimine devam etmektedir.

Hakan Boz, Enstitü’deki görevine Eylül 2011’de başlamıştır.

Yabancı Diller

İngilizce

Eserleri

  • Suriye’nin Arkasındaki Cephe: İran, Küçük Orta Doğu: Suriye, Ümit Özdağ (Ed.), Kripto Yayınları, Ankara, 2012; Suriye’nin Arkasındaki Cephe: İran

Makaleleri

  • Hakan BOZ, Şii Hilalinden Direniş Eksenine İran Dış Politikasında Şiilik, , 21. Yüzyıl Dergisi, Aralık 2012
  • Hakan BOZ, Turan Soylu Kavimlerin Kadim Yurdu: İran, 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2012
  • Hakan BOZ, Karabağ Sorununda Masadaki Seçenek Askeri Müdahale mi?, 21. Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2012
  • Hakan BOZ, Ahmet Turan Esen-Turgay Düğen-Alper Özcan21. Yüzyıl Dergisi, Türkiye-Azerbaycan-KKTC Birleşik Devleri, Temmuz 2012
  • Hakan BOZ, Şeytan Üçgeninde Dans: İsrail-Azerbaycan-İran, 21. Yüzyıl Dergisi, Haziran 2012
  • Hakan BOZ, ABD’nin Nükleer Kriz Sendromu: Pakistan, İran Olur mu? , 21. Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2012
  • Hakan BOZ, Suriye’nin Arkasındaki Cephe: İran, , 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2012
  • Hakan BOZ, 2012, İran İçin Savaş Yılı mı?  21. Yüzyıl Dergisi, Mart 2012
  • Hakan BOZ, İran’ın Kuzey Irak Politikaları, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2012
  • Hakan BOZ, Belucistan, Orta Asya’nın Kürdistanı mı?, 21. Yüzyıl Dergisi, aralık 2011
  • Hakan BOZ, Azerbaycan Dış Politikasının Manevra Sahaları,2023 Dergisi, Mart 2012, Sayı: 131
  • Hakan BOZ, İran’ın Azerbaycan’daki Asimetrik Savaşı,Ekoavrasya, Kış 2012.