YENİ RUS ASKERİ DOKTRİNİNİN YANSIMALARI

Yazan  04 Mart 2010
Şubat başında Rusya Federasyonu Devletbaşkanı Dmitri Medvedev “2020’ye Kadar Rusya Federasyonu Askeri Doktrini”ni imzalayarak, 2000’de Putin tarafından imzalanmış olan eski askeri doktrini değiştirdi.

Eski doktrin, Sovyetler Birliği zamanından kalma birlik barındırma anlayışına sahipti. Aslında Rus askeri kültüründe bulunan kalabalık birliklerle harekât yapma, yeni doktrinde yerini daha batılı bir anlayışa bırakıyor. Artık daha verimli, daha az masraflı, buna rağmen çevik ve vuruş gücü yüksek bir Rus Ordusu'nun oluşturularak modern silahlarla donatılması bekleniyor.

Batılı gözlemciler yeni doktrindeki iki husus üzerinde odaklanıyorlar. Bunlardan ilki NATO'nun tehlike kaynağı olmasıdır. Ancak yeni doktrine göre "askeri tehlike" ve "askeri tehdit" kavramları ayrılarak, tehdit savaşa gidebilecek uluslararası bir durum olarak tanımlanmakta olup, NATO'nun genişlemesi tehdit seviyesinden tehlike seviyesine çekilmiştir. Diğeri ise nükleer caydırıcılığın ölçeğinin genişletilmesidir. Nükleer caydırıcılık, geniş ölçekli bir savaş halinde ele alan önceki doktrine göre değişerek, Gürcistan Savaşı gibi küçük ölçekli savaşlar için de geçerli olmuş görünüyor. Rusya'nın güvenliğini tehdit edebilecek bir küçük ölçekli bölgesel bir savaşta önleyici nükleer vuruşun göz ardı edilmeyeceği düşüncesi hâkim olmuştur.[1]

Yeni Rus Ordusu'nun bir milyon kişilik olması ve birliklerin savaş halinde ihtiyat kuvvetlerin seferberliği haricinde muharebeye hazır bulunması kabul edilmiştir.[2] Bu sayı Rusya'nın kenar kuşağında ortaya çıkacak çatışmalar için yeterli olmakla birlikte, NATO'nun gücüne karşı son derece düşüktür. Dolayısıyla yeni doktrinin daha çok savunma ve kısıtlı harekâta yönelik unsurları içerdiğini, elinde ya da etki alanı içinde bulunan enerji kaynaklarını ve enerji hatlarını korumaya yönelik olduğunu söyleyebiliriz.

Doktrinde dikkate çarpan önemli bir özellik daha vardır. Sovyetlerden beri kullanılan geleneksel dört seviyeli komuta yapılanmasında, ABD'nin kullandığı üç seviyeli sisteme geçilmektedir. Yani artık hantal ve külfetli olan "askeri alan-ordu-tümen-alay" sisteminden "askeri alan-harekât komutanlığı-tugay" sistemine geçilmektedir. Ayrıca ordu eğitim kurumlarının sayısı 65'ten 10'a indirilmekte ve Moskova'da askerlere ayrılan konaklama alanları oldukça daraltılmaktadır.[3] Görüldüğü kadarıyla yeni askeri yapılanma Sovyetlerden kalan kalabalık topluluk hâkimiyetinin artık kırılarak, çok zamandır ihtiyaç duyulan verimlilik esasına daha uygun hale getirilmesini esas almaktadır. Ordunun mümkün mertebe "az ve öz" mantığına geçişi, buraya ayrılacak kaynakların en azından bir kısmıyla silah geliştirme programları hızlandırılarak modern savaş sistemlerinin seri üretimleri önündeki mali engeller kaldırılabilir. Bununla birlikte, hükümetin önümüzdeki üç yıl içinde savunma bütçesini 40 milyar Dolar'dan, 60 milyar Dolar'a çıkarmayı planlaması da[4] ordunun yenilenmeyle birlikte hızla donatılacağının sinyallerini veriyor. Zaten Sovyet silahları kullanan ülkelere uyguladığı modernizasyon programları ve eski silahları yenileyerek satması Rusya'nın önemli bir avantajı olup, eski başkanlardan Boris Yeltsin'den beri değerlendirilmektedir.

Ancak Ordu'nun subay kadrosunda azaltılmaya gidildiği takdirde, bu durum ülke içinde askeri-siyasi dengesizliğe ya da iç güvenlik kaynaklı sosyal huzursuzluğa yol açabilir. Çünkü emekli edilecek olan subayların bir kısmının mafya ya da istihbarat örgütleri ile ilişkiye geçme olasılığı mevcuttur. Bu, belki Sovyet Ordusu dağıldıktan sonraki kadar geniş çaplı olmayabilir. Ama belli bir süre için mutlaka sıkıntı yaratacaktır. Böyle bir duruma karşı ne tür bir hazırlık yapıldığı önümüzdeki yıllar içinde ortaya çıkacaktır.

Yeni doktrin, Rus genel stratejisi açısından da anlam taşımaktadır. Buna göre Rusya'nın enerji hâkimiyetini devam ettirebilmek için sırtını Çin'e yaslayarak kuvvet kullanım alanını Orta Asya ve Kafkasya ile sınırlı tuttuğu görülmektedir. Dolayısıyla bu bölgelerde ABD ve müttefikleriyle karşı karşıya gelme olasılığı artmaktadır. Bununla birlikte şu anda NATO ile arasında tampon ülke konumundaki geniş alana sahip Ukrayna'da demokratik geleneğin oturmuş olması da Rus askeri yapılanmasını kolaylaştırmıştır. Çünkü bu ülkenin içişlerinde etki sahibi olan Rusya, batı bölgelerine daha fazla asker kaydırmak yerine, elindeki siyasi kozları oynamayı tercih edecektir.

Peki, Rusya yeni doktrinle çağdaş ordu yapılanmasına kavuştuktan ve bu sayede askeri harcamalar daha uygun bir seyir izlemeye başladıktan sonra neler yapabilir? Rusya'nın ABD'nin enerjiye hâkimiyet hedefine karşı çıkacak krizlere karşı koyabilmesi açısından bu yeni oluşuma ihtiyacı vardı. Çünkü hem hedeflerin oturtulmasının yanında, artmakta olan kaynakların doğru harcanmaları, Rusya'nın askeri teknolojide ABD'yi yakalamak için ihtiyaç duyduğu sıçramayı yapabilmesi açısından son derece önemlidir. Rusya, ABD ile Afganistan'a yönelik kısıtlı bir işbirliği yaparken, ordu modernizasyonu ve askeri yapılanması için ihtiyacı olduğunu düşünebileceğimiz birkaç sene kazanmıştır. Bu zaman zarfında Ukrayna, Beyaz Rusya ve Baltık Ülkeleri'ndeki siyasi etkisini sağlamlaştırır ve Güney Kafkasya'da çıkacak sorunlara Gürcistan Savaşı'nda olduğu gibi kesin sonuca yönelik yanıtlar verebilirse, 2010'lu yıllar bitmeden askeri gücü istenilen olgunluğa gelmiş bir Rusya Federasyonu süper güç olma yolunda çok önemli bir adım atmış olacaktır.



[1] Mikhail Tsypkin, "What's New In Russia's New Military Doctrine?", RadioLiberty, February 27, 2010,

http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2010/russia-100227-rferl01.htm

[2] Tsypkin.

[3] Tsypkin.

[4] "Russian President Approves New Military Doctrine", RIA Novosti, 05.02.2010, http://www.globalsecurity.org/wmd/library/news/russia/2010/russia-100205-rianovosti01.htm

Burak ÇINAR

1973 yılında Ankara'da doğmuştur. Lise eğitimini Ankara Lisesinde tamamlamıştır. 1998 yılında Bilkent üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun olmuştur.  2000 yılında Atılım üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde Yüksek lisans eğitimine başlayan çınar, buradaki eğitimini tamamladıktan sonra 2003 yılında Hacettepe üniversitesi Tarih  bölümünde başladığı doktora çalışmalarını 2007 yılında tamamlamıştır.

 

YAYINLARI (TüRKçE):

 

n    Yayınlanmamış Doktora Tezi: İkinci Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi ve Türkiye, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe üniversitesi (2007).

n    Yayınlanmamış Master Tezi: Körfez Savaşı Sonrası Türkiye, Suriye ve Yunanistan'ın Savunma Politikalarının Türk Dış Politikasına Etkileri, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atılım üniversitesi (2002).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Incorrect Technological Decisions”, Akademik Araştırmalar Dergisi (No: 9-10, Mayıs-Aralık 2001), s.145-177, http://www.academical.org/dergi/MAKALE/9_10sayi/s9cinar1.htm

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Yeni NATO üyesi Doğu Avrupa ülkelerinin Dünya Silah Piyasasındaki Yerleri”, Jeopolitik (Yıl: 1, Sayı: 2,  Bahar 2002), s.128-137.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “İkinci Dünya Savaşı'ndaki Silah Teknolojileri'nin Soğuk Savaş'a Etkileri”, Jeopolitik (Yıl: 2, Sayı: 5,  Kış 2003), s.118-127.

, s.147-154.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Savaş ve çatışmalardaki Amerikan Askeri Kayıpları”, Jeopolitik (Yıl: 3, Sayı: 9,  Kış 2004) s.146-157.

n    Ulusal Yayın: “Irak Savaşı'nda Teknoloji-Ordu-Harekat Bağlantısı”, Stradigma (Sayı: 7, Ağustos 2003) http://www.stradigma.com/turkce/agustos2003/makale_05.html

n    Ulusal Yayın: “Savaş Tarihinde Saldırı-Savunma İlişkisi”, Stradigma (Sayı: 9, Ekim 2003)  http://www.stradigma.com/turkce/ekim2003/makale_07.html

n    Ulusal Yayın: “İnsan, Silah ve Kültür”Panorama (Sayı: 4, Mayıs 2004) http://www.panoramadergisi.com/mayis2004/pf_version.php?id=4

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'ta Güvenlik Uzak Bir Düş”, Cumhuriyet-Strateji, No: 22, (22 Kasım 2004).

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD İle Başbaşa Gidiyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 27, (3 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Silahların Etkinliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 29, (17 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Tarihten Tarihe öğütler”, Cumhuriyet-Strateji, No: 41, (11 Nisan 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye'deki Tarihi Savaşalanları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 50, (13 Haziran 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gelişmekte Olan Bir ülkenin Savunma Sanayisi Nasıl çökertilir?”, Cumhuriyet-Strateji, No: 58, (8 Ağustos 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Amerikan Kayıplarının Boyutu”, Cumhuriyet-Strateji, No: 71, (7 Kasım 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Kamboçya ve Laos Müdahaleleri Işığında Suriye'ye Askeri Müdahale”, Strateji No: 75, (5 Aralık 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Değişen Savaş Tarzları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 80, (9 Ocak 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilme Tartışmaları Hızlandı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 89, (13 Mart 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “İran'a Olası Saldırı Yöntemleri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 156, (25 Haziran 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Saldırı Helikopterlerinin Etkisizliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 165, (27 Ağustos 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye Bölgesel Düşünmeli”, Cumhuriyet-Strateji, No: 181, (17 Aralık 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Başarı Diplomasiyle Tamamlanmalı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 184, (7 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Ortadoğu'da Kaybolan Batı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 186, (21 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilmek Zor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 189, (11 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Rusya İzin Vermez”, Cumhuriyet-Strateji, No: 190, (18 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Hükümetin Stratejik Başarısızlığı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 196, (31 Mart 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Sömürü Mantığı Değişmedi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 198, (14 Nisan 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye ‘Kabullere' Zorlanıyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 201, (5 Mayıs 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaşların Yan Etkileri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 216, (18 Ağustos 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD Kayboluyor, Rusya Yükseliyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 217, (25 Ağustos 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Yeni Soğuk Savaşın Şekillenme Süreci”, Cumhuriyet-Strateji, No: 221, (22 Eylül 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Büyük Kedilerin Oyun Yumağı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 223, (5 Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar I”, MSI, 2008-36, (Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaş Ve ölüm”, Cumhuriyet-Strateji, No: 225, (20 Ekim 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar II”, MSI, 2008-37, (Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gürcistan Savaş Notları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 230, (24 Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Modern Savaş'ın Babası: Gustav Adolf”, Hacettepe üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (Cilt:25 Sayı:2, Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler I”, MSI, 2008-38, (Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler II”, MSI, 2008-39, (Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Emperyalizmin Sınır ülkesi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 238, (19 Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Tarihte üçüncü Güç Ve Orta Asya Enerji Savaşları”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Yıl:4 Sayı:8, Aralık 2008, s.21-43, http://www.harpak.edu.tr/saren/files/GSD/guv_str_sayi_8_aralik2008.pdf

n    Ulusal Yayın-Makale: “İsrail'in Savaş Riski”, Cumhuriyet-Strateji, No: 241, (9 Şubat 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Helikopterler”, MSI, 2008-41, (Mart 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Moğolların İkinci Japonya Seferi: Kyushu 1281”, Hacettepe üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:10, Bahar 2009, s.37-55.

n    Ulusal Yayın-Akademik: (Yrd. Doç.Dr. Haldun Yalçınkaya ile birlikte) “Blitzkrieg'in İkinci Dünya Savaşı öncesi Uygulaması: Büyük Taarrruz”, Hacettepe üniversitesi, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Afganistan'da Yeni Dönem”, ASAM Güncel Analiz, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “McNamara'nın Ardından” ASAM Dış Politika Analizi, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “Obama'nın Mesajı”, Stratejik Analiz (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Deniz Desteği”, MSI (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Nehir Desteği”, MSI (Ağustos 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Roma Ordusu'nun Savaşlardaki üstünlüğü” (basım aşamasında), Doğu Batı.

n    Ulusal Yayın: Amerikan Ordusu'nun Afganistan'daki Etkisizliği, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3000&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Afganistan'daki Hançer Harekâtı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3028&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Bölgeden Bölgeye Sıçrama Stratejisi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3017&kat=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Irak'tan çekilmesi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazararsiv.aspx?yazar=133

n    Ulusal Yayın: “Obama Ve Nobel”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3059&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “Yeni Gelişmeler Işığında Amerikan-Rus Satrancı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009 (yayın aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Bir Savaş Nasıl Yaratılır?”, 21. Yüzyıl, Aralık 2009 (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Afganistan Bir Tet Saldırısı'nın Eşiğinde mi? ”, 21. Yüzyıl, Kasım 2009 (basım aşamasında).

 

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Nuray Bilgili   - 19-09-2019

Türk Kültüründe Kozmik At Mitolojisi

 Türk söylencelerinde Atın yaratılışı çok özeldir. Seçkin cins atlar Hz. Hızır eliyle gökyüzünde yaratılmıştır. Özellikle “Alacalı Atların” Türk kültüründe ayrı bir yeri vardır.