AMERİKAN ASKERİ KÜLTÜRÜNÜN ZAYIFLIKLARI

Yazan  31 Mart 2010
Savaşlarda diğer ülkelere oranla daha az kayıp veren Amerikan Ordusu, kayıpları ne derece az olursa olsun, kamuoyundaki yankısı bunun aksine fazla olmaktadır. Bu durum Amerikan Ordusu’nun sahip olduğu askeri kültürün farklılığından kaynaklanmaktadır.

ABD'de vuku bulan savaşlardaki kayıp oranları, eski kıtalardaki savaşlara göre düşük düzeyde gerçekleşmiştir. Coğrafyasının sağladığı güvenlik ortamı sayesinde, İç Savaş haricinde Amerikan toprakları üzerinde yıkıcı bir savaş yaşamadığından, ülkenin ekonomik gelişimi kesintiye uğramamış, bilim ve teknoloji yatırımları sürmüştür. İkinci Dünya Savaşı sonunda Almanların sahip olduğu üstün askeri teknoloji de Amerikalılara geçmiştir. ABD, bu sayede Soğuk Savaş'taki son derece kuvvetli bir sistemi olan ve içinde destek unsurların muhariplere ağır bastığı bir modern ordu yapılanmasına sahip olmuştur.

Ancak Vietnam Savaşı, son derece gelişmiş olan Amerikan Ordusu'nun da sınırları olabileceğini göstermiştir. Amerikan askeri kültürünün Avrupa ya da Asya'dakilerden farklı olması da, ABD'nin farklı coğrafyalarda girdikleri savaşlarda verdikleri kayıpların kabul edilebilir düzeyin üstünde olmasına neden olmuştur. Teknolojik üstünlük sayesinde karşı tarafın aşırı kayıp vermesine rağmen Amerikan askerlerinin verdiği kayıpların artması, Amerikan kamuoyunda sorun yaratmaktadır. Çünkü teknolojiye paralel olarak medyanın artan gücü, halkın savaşları yakından izlemesine, kayıplarla birlikte cephedeki olumsuz gelişmeleri kısa zamanda aleyhte bir kamuoyunun oluşmasına neden olmaktadır.

Destek birimlerin öne çıktığı Amerikan Ordusu'nun muharip gücünün az olması önemli bir zaafı olup, bu yüzden destek gücünün etkinliğini kaybettiği coğrafyalarda girdiği çatışmalarda sıkıntı yaşamaktadır. ABD'nin giriştiği büyük savaşlarda ordusunun en çabuk başarılı olabildiği coğrafyanın çöl olduğunu görüyoruz. Burada hareketler daha rahat saptanmakta ve yakın destek daha kolay sağlanmaktadır. Vietnam'daki yoğun ormanlık alan, Afganistan'daki dağlık alan ve Irak'taki şehirler ise çölün aksine Amerikan savaş makinesinin önündeki en büyük engellerdir.[1]

Amerikan birliklerinin harekât alanında pusuya düşerek çok kayıp verdiklerini de görmekteyiz. 1791'de General Arthur St. Clair komutasında Maumee'ye hareket eden 2.000 Amerikan askerinden oluşan birlik (o zamanki tüm Amerikan Ordusu) Kızılderililerin pususuna düşünce 900'den fazla kayıp vermiştir.[2] 19. yüzyılın ikinci yarısında gelişen Kızılderili Savaşları sırasında mikro düzeyde seyreden birçok çarpışmada Amerikan birliklerinin pusuya düştükleri bilinmektedir. Ancak bunun daha geniş boyutlu bir örneği 1876'da Little Big Horn Muharebesi'nde, ünlü Sioux şefleri Sitting Bull ve Crazy Horse'un savaşçılarının Amerikan 1. Süvari Tümeni'nin 7. Alayı'nı pusuya düşürerek çoğunu yok etmesiyle gerçekleşmiştir. Vietnam Savaşı'nda Amerikan askerlerinin pusu ile karşılaşmaları yoğunlaşmıştır. Savaşın başlarında, 1965'te düzenlenen "Starlite Harekâtı'nda" tanıştıkları taktik düzeydeki küçük pusu, Ia Drang'ta operasyonel düzeyde daha geniş bir pusuya dönüştüğünde kayıplar da katlanarak artmıştır. Ancak yoğun hava desteğiyle gelen Amerikan ateş-gücünün etkisi, Fransızların Dien Bien Phu'da yaşadıkları gibi stratejik düzeyde bir pusuya düşmelerine engel olmuştur. Bu sefer de gayri nizami harbin yaygınlaşarak sürdürülmesi sorunuyla karşılaştıklarında ise, bu savaş tarzı Amerikan kayıplarını son derece artırmıştır.

Burada bir karşılaştırma yapacak olursak, Vietnam'daki Koreli askerlerin piyade gücünü ön plana çıkarmak suretiyle, Amerikalılardan daha az kayıp oranına sahip olduklarını görürüz. Yoğun ormanlık alanda bir keskin nişancı ateşine maruz kalan Amerikan müfrezesi yerinde çakılı kalıp destek isterken, Koreli askerler keskin nişancı bulunana kadar koşarak kaybı göze almışlardır. Bu tür olaylarda Amerikalılar rahatlıkla pusuya düşürülürken, Korelilerin pusuyu bozdukları düşünülebilir. Çünkü yerinde çakılı kalan bir birlik orman içinde keskin nişancı ve havan desteği altında daha çok kayıp verebilmekte ve eğer yakınlarda başka düşman müfrezeleri de mevcut ise kuşatılabilmektedir. Olasılıkla Korelilerin Uzak Doğu kültürüne sahip olmasının verdiği içgüdü ya da düşünce tarzı, benzeri bir durumu dezavantaja çevirmesini engellerken Amerikanların yoğun hava ve topçu desteğine bağlı savaş tarzı kayıpların artması konusunda etkisiz kalmıştır. Hatta bu nedenle Viet Cong birimlerine galibiyetten yüzde yüz emin olmadıkça Kore birliklerine karşı çatışmaya girilmemesi emredilmiştir.[3]

Toplam kayıpların bölgede görev yapan birliklere oranının Kore'deki % 5'ten Vietnam'da % 8'e çıkması, ABD'nin gayrinizamî harp koşullarına olan hassasiyetinin bir göstergesi olarak algılanabilir. Çünkü bu savaş tarzındaki düşman faaliyetlerinin genelde sürpriz ve pusu ve gibi taktiklerle şekillenmesi ve Kore Savaşı'ndaki gibi statik cephelerin kurulduğu savaşa oranla daha fazla kayıp verdirmesi, düşman taktiklerinin önceden sezilmesinin zor olduğu tropik ormanlardaki yakın sıcak temaslar sayesinde daha olağan bir hale gelmesine neden olmuştur.[4]

Irak Savaşı sırasında da pusulara sıklıkla başvurulmuş, bunlardan birinde Amerikan 507. Bakım Bölüğü baskına uğrayarak ölü ve esir vermişti. Bir diğerinde ise AH-64 Apache helikopterleri yoğun bir uçaksavar desteğine sahip olan çarpışma bölgesinin içine çekilmiştir. 23-24 Mart gecesi dört bölükten oluşan 34 AH-64D Apache "Longbow" helikopteri, Kerbela yakınlarında Medine Zırhlı Tümeni'ne karşı muharebe edip döndüklerinde, 23mm uçaksavarlar ve RPG-7'ler karşılaştıkları eşi görülmemiş ağır ateş yüzünden 27 adedinin hasarlı olduğu, bunlardan altısının bir daha kullanılamayacağı tespit edilmiştir. Bir Apache ise iniş esnasında düşmüştür.[5] Savaş sonrasında gelişen düşük yoğunluklu çatışma döneminde ise konvoylara düzenlenen pusu olaylarına sıklıkla rastlanmıştır. Bu çatışmalarda ölen askerlerin önemli bir kısmının pusuya düşen konvoylarda vurulan Hummer cipler ile M-2 Bradley ya da M-113 tipi zırhlı piyade taşıyıcılarda olduğu görülmüştür. Gayrinizamî harp taktikleri içerisinde gerillaların düzenledikleri pusuların önemli bir yer tutması ve Amerikan askerlerinin de bu konuda hassas ya da endişeli olmaları, Amerikan Ordusu'nun bu tür deneyimleri doğrultusunda sürekli ele alınmıştır. Bu yüzden Amerikan Kara Kuvvetleri'nin 1986'da FM 90-8 seri numarasıyla yayınladığı Kontrgerilla Operasyonları talimnamesinde pusulara geniş yer vermiştir.[6]

Amerikan Ordusu'nu kuvvetli kılan özellikler ateş gücünün yüksekliği ile C4I (komuta, kontrol, haberleşme, bilgisayar ve istihbarat) faaliyetlerinin gelişmişliği olup, her ikisi de Amerikan ulusunun teknolojideki ilerlemişliğinin bir sonucudur. Bu yüzden belirleme ve izleme yeteneklerinin yanı sıra, daha gelişmiş silahlar ve teçhizat ile donatılmış ordusunun yanı sıra bunların taktik ve harekât seviyelerinde geliştirilmiş üstün muharebe teknikleri mevcuttur. Ancak pusuyu daha çok kullanan gerillaların yerine "vur-kaç" taktikleri uygulayan, ateşgücü ve hareket kabiliyeti yüksek hafif taktik birimleri koyduğumuzda, ortaya ABD için tehlikeli bir manzara çıkacaktır. Çünkü ABD'nin mevcut yeteneklerini zorlaştırmak için geniş yüzeyde hızlı hareket kabiliyeti yüksek olan, değişik rollere sahip taktik araçlardan oluşturulmuş çok sayıda küçük birimlerden oluşturulması gerekmektedir. Bu yeteneğe sahip olan bir kuvvetin vereceği kayıp ne olursa olsun, verdireceği kaybı da oldukça artıracağını söyleyebiliriz. Savaşın henüz genel harekât safhasında binlerce askeri öldüğü takdirde, ABD'de oluşacak savaş karşıtı kamuoyu mutlaka yenilgiyi getirecektir.


[*] 21. Yüzyıl Enstitüsü, Milli Güvenlik Çalışmaları.



[1] ÇINAR B. (2005) "Irak Savaşı'nda Silahların Etkinliği", Cumhuriyet-Strateji, No: 29, (17 Ocak 2005).

[2] LECKIE, R. (1998) The Wars of America, Castle Books, Edison, s.223.

[3] SUMMERS, JR, H.G. (1995) Historical Atlas of the Vietnam War, Houghton Mifflin, New York, s.154.

[4] ÇINAR, B. (2004) "Savaş ve Çatışmalardaki Amerikan Askeri Kayıpları", Jeopolitik (Yıl: 3, Sayı: 9, Kış 2004) s.146-157, s.155.

[5] Bkz: HEWSON, R. (2003) "Apache Operations Over Karbala", Jane's Intelligence Review, July 2003, s.26-27 ve RIPLEY, T. (2003) "Apaches in Iraq", Air Forces Monthly, August 2003, s.36-37. Konuyla ilgili ayrıntılı bilgi için bkz: ÇINAR, B. (2007) "Saldırı Helikopterlerinin Etkisizliği", Cumhuriyet-Strateji, No: 165, (27 Ağustos 2007).

[6] AMERİKAN KARA KUVVETLERİ (1997) Kontrgerilla Operasyonları, Haziran Yayınevi -17, İstanbul.

Burak ÇINAR

1973 yılında Ankara'da doğmuştur. Lise eğitimini Ankara Lisesinde tamamlamıştır. 1998 yılında Bilkent üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun olmuştur.  2000 yılında Atılım üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde Yüksek lisans eğitimine başlayan çınar, buradaki eğitimini tamamladıktan sonra 2003 yılında Hacettepe üniversitesi Tarih  bölümünde başladığı doktora çalışmalarını 2007 yılında tamamlamıştır.

 

YAYINLARI (TüRKçE):

 

n    Yayınlanmamış Doktora Tezi: İkinci Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi ve Türkiye, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe üniversitesi (2007).

n    Yayınlanmamış Master Tezi: Körfez Savaşı Sonrası Türkiye, Suriye ve Yunanistan'ın Savunma Politikalarının Türk Dış Politikasına Etkileri, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atılım üniversitesi (2002).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Incorrect Technological Decisions”, Akademik Araştırmalar Dergisi (No: 9-10, Mayıs-Aralık 2001), s.145-177, http://www.academical.org/dergi/MAKALE/9_10sayi/s9cinar1.htm

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Yeni NATO üyesi Doğu Avrupa ülkelerinin Dünya Silah Piyasasındaki Yerleri”, Jeopolitik (Yıl: 1, Sayı: 2,  Bahar 2002), s.128-137.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “İkinci Dünya Savaşı'ndaki Silah Teknolojileri'nin Soğuk Savaş'a Etkileri”, Jeopolitik (Yıl: 2, Sayı: 5,  Kış 2003), s.118-127.

, s.147-154.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Savaş ve çatışmalardaki Amerikan Askeri Kayıpları”, Jeopolitik (Yıl: 3, Sayı: 9,  Kış 2004) s.146-157.

n    Ulusal Yayın: “Irak Savaşı'nda Teknoloji-Ordu-Harekat Bağlantısı”, Stradigma (Sayı: 7, Ağustos 2003) http://www.stradigma.com/turkce/agustos2003/makale_05.html

n    Ulusal Yayın: “Savaş Tarihinde Saldırı-Savunma İlişkisi”, Stradigma (Sayı: 9, Ekim 2003)  http://www.stradigma.com/turkce/ekim2003/makale_07.html

n    Ulusal Yayın: “İnsan, Silah ve Kültür”Panorama (Sayı: 4, Mayıs 2004) http://www.panoramadergisi.com/mayis2004/pf_version.php?id=4

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'ta Güvenlik Uzak Bir Düş”, Cumhuriyet-Strateji, No: 22, (22 Kasım 2004).

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD İle Başbaşa Gidiyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 27, (3 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Silahların Etkinliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 29, (17 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Tarihten Tarihe öğütler”, Cumhuriyet-Strateji, No: 41, (11 Nisan 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye'deki Tarihi Savaşalanları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 50, (13 Haziran 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gelişmekte Olan Bir ülkenin Savunma Sanayisi Nasıl çökertilir?”, Cumhuriyet-Strateji, No: 58, (8 Ağustos 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Amerikan Kayıplarının Boyutu”, Cumhuriyet-Strateji, No: 71, (7 Kasım 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Kamboçya ve Laos Müdahaleleri Işığında Suriye'ye Askeri Müdahale”, Strateji No: 75, (5 Aralık 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Değişen Savaş Tarzları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 80, (9 Ocak 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilme Tartışmaları Hızlandı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 89, (13 Mart 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “İran'a Olası Saldırı Yöntemleri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 156, (25 Haziran 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Saldırı Helikopterlerinin Etkisizliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 165, (27 Ağustos 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye Bölgesel Düşünmeli”, Cumhuriyet-Strateji, No: 181, (17 Aralık 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Başarı Diplomasiyle Tamamlanmalı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 184, (7 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Ortadoğu'da Kaybolan Batı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 186, (21 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilmek Zor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 189, (11 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Rusya İzin Vermez”, Cumhuriyet-Strateji, No: 190, (18 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Hükümetin Stratejik Başarısızlığı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 196, (31 Mart 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Sömürü Mantığı Değişmedi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 198, (14 Nisan 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye ‘Kabullere' Zorlanıyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 201, (5 Mayıs 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaşların Yan Etkileri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 216, (18 Ağustos 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD Kayboluyor, Rusya Yükseliyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 217, (25 Ağustos 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Yeni Soğuk Savaşın Şekillenme Süreci”, Cumhuriyet-Strateji, No: 221, (22 Eylül 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Büyük Kedilerin Oyun Yumağı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 223, (5 Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar I”, MSI, 2008-36, (Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaş Ve ölüm”, Cumhuriyet-Strateji, No: 225, (20 Ekim 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar II”, MSI, 2008-37, (Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gürcistan Savaş Notları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 230, (24 Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Modern Savaş'ın Babası: Gustav Adolf”, Hacettepe üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (Cilt:25 Sayı:2, Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler I”, MSI, 2008-38, (Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler II”, MSI, 2008-39, (Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Emperyalizmin Sınır ülkesi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 238, (19 Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Tarihte üçüncü Güç Ve Orta Asya Enerji Savaşları”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Yıl:4 Sayı:8, Aralık 2008, s.21-43, http://www.harpak.edu.tr/saren/files/GSD/guv_str_sayi_8_aralik2008.pdf

n    Ulusal Yayın-Makale: “İsrail'in Savaş Riski”, Cumhuriyet-Strateji, No: 241, (9 Şubat 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Helikopterler”, MSI, 2008-41, (Mart 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Moğolların İkinci Japonya Seferi: Kyushu 1281”, Hacettepe üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:10, Bahar 2009, s.37-55.

n    Ulusal Yayın-Akademik: (Yrd. Doç.Dr. Haldun Yalçınkaya ile birlikte) “Blitzkrieg'in İkinci Dünya Savaşı öncesi Uygulaması: Büyük Taarrruz”, Hacettepe üniversitesi, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Afganistan'da Yeni Dönem”, ASAM Güncel Analiz, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “McNamara'nın Ardından” ASAM Dış Politika Analizi, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “Obama'nın Mesajı”, Stratejik Analiz (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Deniz Desteği”, MSI (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Nehir Desteği”, MSI (Ağustos 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Roma Ordusu'nun Savaşlardaki üstünlüğü” (basım aşamasında), Doğu Batı.

n    Ulusal Yayın: Amerikan Ordusu'nun Afganistan'daki Etkisizliği, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3000&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Afganistan'daki Hançer Harekâtı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3028&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Bölgeden Bölgeye Sıçrama Stratejisi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3017&kat=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Irak'tan çekilmesi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazararsiv.aspx?yazar=133

n    Ulusal Yayın: “Obama Ve Nobel”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3059&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “Yeni Gelişmeler Işığında Amerikan-Rus Satrancı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009 (yayın aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Bir Savaş Nasıl Yaratılır?”, 21. Yüzyıl, Aralık 2009 (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Afganistan Bir Tet Saldırısı'nın Eşiğinde mi? ”, 21. Yüzyıl, Kasım 2009 (basım aşamasında).

 

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Nuray Bilgili   - 19-09-2019

Türk Kültüründe Kozmik At Mitolojisi

 Türk söylencelerinde Atın yaratılışı çok özeldir. Seçkin cins atlar Hz. Hızır eliyle gökyüzünde yaratılmıştır. Özellikle “Alacalı Atların” Türk kültüründe ayrı bir yeri vardır.