Kanada’daki Yatılı Okullarda Kızılderili Çocuklara Kültürel Soykırım

Yazan  05 Temmuz 2021

Yazan: Sena Kaya

Kanada'da yatılı okullarda Kızılderili çocuklara ait toplu mezarların tespit edilmesiyle birlikte öfkeli insanlar gösteriler düzenlemeye, kilise binalarını ateşe vermeye başladı. Toplu mezarlara ve Kızılderili halkına yönelik yapılanlara karşı tepki gösteren protestocular, 1 Temmuz’daki Kanada Günü'nde düzenlenen miting sırasında kontrolden çıktı. Kanada’nın Manitoba eyaletinde bulunan Winnipeg kentindeki Manitoba Yasama Meclisi'nde toplanan yüzlerce protestocu, “Her Çocuk Önemlidir” mitingi sırasında “bir zamanlar çocuktuk” sloganları atarak Kraliçe Victoria ve Kraliçe II. Elizabeth’e ait heykeller de dahil olmak üzere Meclis’te bulunan birkaç heykeli yıktı (sözcü). Kilise yangınlarına ilişkin Kanada Başbakanı Justin Trudeau ve bazı yerli liderleri Katolik kiliselerini hedef alan kundaklama ve vandalizmin adaleti sağlamanın yolu olmadığını açıkladı (Hürriyet).

Mayıs ayında, Kanada’nın en batısında bulunan İngiliz Kolombiyası eyaletindeki en büyük yatılı okulda 215 yerli Kızılderili çocuğun kalıntıları keşfedildi. Kanada Ulusal Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu’nun (TRC) yönetici direktörü Stephanie Scott, bulunan kalıntılardan 50'sinin kimliğinin önceden belirlendiğini söyledi. Bu kişilerin bilinen ölümleri 1900 ile 1971 arasında değişmektedir.Ancak diğer 165'in kimliklerini gösteren herhangi bir kayıt yok.Ardından haziran ayında, Saskatchewan'daki Cowessess First Nation, benzer bir araştırmadan sonra 751 isimsiz mezar bulduğunu duyurdu. Bu sayı bugüne kadarki en büyük olanı. Kalıntılar, 1996 yılında Roma Katolik Kilisesi'nin kontrolü altında 1899'dan beri faaliyet gösteren eski Marieval Kızılderili Konut Okulu yakınında bulundu. Cowessess liderleri, isimsiz mezarların hepsinin çocuklara ait olup olmadığını henüz belirlemedi. Teknik ekipler, doğrulanmış rakamlar sunabilmek için araştırmalarına devam edecek.Cowessess Şefi Cadmus Delorme, keşfin isimsiz mezarlara ait olduğunu ve toplu mezar yeri olmadığını vurguladı ve Katolik Kilisesi'nin 1960'larda mezar işaretlerini kaldırmış olabileceğini öne sürdü.

Sadece bir hafta sonra, British Columbia'daki Lower Kootenay Band, eski St Eugene's Mission School'un arazisinin yakınında 182 kişinin daha kalıntılarının bulunduğunu söyledi. St Eugene, 1912'den 1970'lerin başına kadar Katolik Kilisesi tarafından işletiliyordu.

Bugüne kadar yatılı okullarda ölen çocukların sayısı, ölüm koşulları veya nereye gömüldükleri hakkında tam bir bilgi yok. Bu tarz araştırmaların yapılmasına ilişkin çabalar, tarihteki eksik parçaları birleştirmeyi sağlıyor. Soruşturmalar sonucu bulunan toplu mezarlarınartan sayısı, şu ana kadar 1.100'den fazla. Bu durum Kanada'nın yerli çocuklara yönelik yatılı okulları konusunda ulusal bir hesaplaşmayı tetikledi çünkü devlet tarafından finanse edilen bu yatılı okullar, yerli çocukları asimile etme ve onların kültürlerini ve dillerini yok etme politikasının bir parçasıydı (BBC).

Yerli Çocukların Gittiği Yatılı Okullarda Neler Yaşandı?

Kamloops yatılı okulu, onun gibi 130'dan fazla okuldan biriydi. Okullar 1874 ve 1996 yılları arasında Kanada'da işletildi.Hükümetin zorunlu asimilasyon politikasının temel taşı olan yaklaşık 150.000 First Nations, Métis ve Inuit çocuğu bu dönemde ailelerinden alındı ​​ve devlet tarafından işletilen yatılı okullara yerleştirildi. 1920'lerde okula devam zorunlu hale gelince ebeveynler buna uymadıkları takdirde hapis tehdidiyle karşı karşıya kaldılar. Ana dillerini terk etmek, İngilizce veya Fransızca konuşmak ve Hıristiyanlığa geçmek zorunda kalan yerli çocuklar için bir travmaydı. Okulların kuruluş ve işleyişinde Hıristiyan kiliseleri çok önemliydi. Kızılderili Yerleşik Okuldan Kurtulanlar Derneği'ne göre, özellikle Roma Katolik Kilisesi, yatılı okulların %70'inin işletilmesinden sorumluydu.

Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu Yerli Çocuklara Karşı Yapılan Uygulamaları “Kültürel Soykırım” Olarak Nitelendirdi.

2015 yılında yayınlanan dönüm noktası niteliğindeki Hakikat ve Uzlaşma Komisyonu (TRC) raporu, hükümet tarafından yönetilen bu politikayı “kültürel soykırım” olarak nitelendirdi.4.000 sayfalık rapor, bu çocukların bakımı ve güvenliğindeki kapsamlı başarısızlıkları ve kilise ile hükümetin suç ortaklığını ayrıntılı olarak açıklıyor. Raporu hazırlayanlar, "Hükümet, kilise ve okul yetkilileri bu başarısızlıkların ve bunların öğrenci sağlığı üzerindeki etkisinin gayet iyi farkındaydı" diye yazdılar. Ayrıca raporda, öğrencilerin genellikle kötü inşa edilmiş, kötü ısıtılan ve sağlıksız tesislerde barındırıldığı belirtildi. Birçok çocuğun eğitimli sağlık personeline erişimi yoktu ve taciz edici cezalara maruz kalıyorlardı. TRC tarafından yapılan araştırma, yatılı okullara gönderilen binlerce yerli çocuğun asla eve dönemediğini gösteriyor.Fiziksel ve cinsel istismar bazı çocukların kaçmasına neden olurken diğerleri hastalıktan veya ihmal nedeniyle kaza sonucu öldü. 1945 gibi geç bir tarihte, yatılı okullardaki çocukların ölüm oranı, diğer Kanadalı çocuklardan neredeyse beş kat daha yüksekti. 1960'larda, oran hala genel öğrenci nüfusunun iki katıydı.2015 yılında, yaklaşık 6.000 çocuğun yatılı okullardayken öldüğü tahmin ediliyordu. Şimdiye kadar 4.100'den fazla çocuğun kimliği tespit edildi. TRC Başkanı Sinclair, "Gelecekte ortaya çıkacak Kamloops'a benzer birçok yer olduğunu biliyoruz." diyerek devam etti: "Kendimizi buna hazırlamaya başlamalıyız."

Kayıp Çocuklar için 94 Eylem Tavsiyesinde Gelinen Son Durum Nedir?

2015 yılında TRC, kayıp çocuklar ve defin alanları ile ilgili altı tavsiye de dahil olmak üzere 94 eylem çağrısı yayınladı. Başbakan Trudeau, hepsini "tamamen uygulayacağına" söz verdi. CBC tarafından yürütülen bir sayıma göre, projelerden 10'u tamamlanmış, 64'ü devam etmekte ve 20'si henüz başlamamıştır.2009'da greve giden TRC, isimsiz mezarlık alanlarının kendi yetki alanına dahil edilmesi için mücadele etti.2019'da hükümet, okul öğrencilerinin ölüm kaydını oluşturmak ve yatılı okul mezarlıklarının çevrimiçi kaydını oluşturmak için üç yıl boyunca 33,8 milyon Kanada Doları (28 milyon ABD Doları; 19,8 milyon ABD Doları) sağlanacağını taahhüt etti. Ulusal Hakikat ve Uzlaşma Merkezi şimdiye kadar bu paranın sadece bir kısmını aldığını söylüyor.

Başbakan Trudeau’dan Somut Eylem Sözü

Haziran ayında Trudeau, Kanada'nın yatılı okullarla alakalı geçmişinden "dehşete düştüğünü" söyledi ve "somut eylem" sözü verdi ancak çok fazla ayrıntı vermedi. Scott, "Trudeau bu konuda ilerlemeye istekliydi, çok fazla sözü var, ancak gerçekten eylem görmemiz gerekiyor." şeklinde görüşlerini paylaşarak First Nations Asamblesi Ulusal Şefi Bellegarde ve Kızılderili liderlerle birlikte, mezarların bulunması için 130 eski okul alanının tamamının kapsamlı bir şekilde araştırılması için hükümete baskı yaptı.

Keşiflerle beraber, 1 Temmuz Kanada Günü’nde belediyeler, bu yılki kutlamaları iptal etti. Geçtiğimiz günlerdeki ön bulgularla beraber, TRC raporundaki eylem çağrılarından biri olan Katolik Kilisesi'nden özür taleplerini de yeniledi. 2017'de Trudeau, Papa Francis'ten kilisenin Kanada'daki yatılı okulları yönetmedeki rolü için özür dilemesini istemişti ancak Katolik aleminin ruhani lideri ve Vatikan Devlet Başkanı Papa Franciscus, 215 çocuğun kalıntısının bulunması haberlerini acı içinde takip ettiğini belirtip bu sene deözür dilemedi.Birleşik, Anglikan ve Presbiteryen kiliseleri, 1980'lerde ve 1990'larda resmi özürler yayınladılar.Şef Bellegarde, Katolik kilisesinden bir özrün "iyileştirici" olacağını söyledi.

Toplu mezarlık keşfine ilişkin haberler küresel bir yankıya yol açarak İnsan Hakları İzleme Örgütü ve Birleşmiş Milletler'in de tepkisini beraberinde getirdi.

Kaynak: BBC- Holly Honderich, Sözcü, Hürriyet

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Prof.Dr. Alaeddin Yalçınkaya   - 22-10-2021

Suriye İç Savaşı ve Suriye Türkmenleri

Suriye'nin doğusunda ABD himayesindeki "teröristan" devleti kök salmaya başlarken yine ABD ve Fransa'nın desteği ile adalar istikametinden, namluları Türkiye'ye yönelik silah yığınakları hızla yükselmektedir.