KIRGIZİSTAN: DEVRİM BİTTİ (Mİ)?


KIRGIZİSTAN: DEVRİM BİTTİ (Mİ)?

Yazan  09 Nisan 2010
Kırgızistan’da 9-10 Nisan tarihleri matem ilan edildi. Bugün ve yarın bayraklar indirilecek.

Geçici Hükümet Başkanı Roza Otunbayeva, çatışmalar sırasında yaşamını kaybetmiş ve yaralanmış kişilerin ailelerine tazminat ödeneceğini söyledi. Kırgızistan Sağlık Bakanlığının verdiği bilgilere göre 7 Nisanda meydana gelen olaylarda 75 kişi yaşamını kaybetti ve binden fazla kişi yaralandı.

 

Lale Devriminden Kanlı Devrime Nasıl Gelindi

2005 yılı Mart ayında Kırgızistan parlamento seçimleri sonrası ayaklanmalar başlamış, "Lale Devrimi" sonucunda Cumhurbaşkanı Askar Akayev iktidarı yıkılmış, Kurmanbek Bakiyev cumhurbaşkanı vekili ve başbakan olarak atanmıştır. K.Bakiyev Temmuz 2005'de ezici bir çoğunlukla cumhurbaşkanı seçilmiştir. Fakat o tarihten bugüne dek geçen süreçte Kırgızistan'da aslında görece bir istikrar hakim olmuştur. Nitekim 2006 yılı Mayıs ayında Anayasa reformu ve yolsuzlukla daha fazla mücadele talebi ile kitlesel protestolar düzenlenmiştir. 2007 yılı Ekim ayında anayasa değişiklikleri onaylanmıştır. Muhalefet bu değişiklikleri otoriter rejime doğru atılan bir adım olarak nitelendirmiştir. 2007 yılı Aralık ayında parlamento seçimlerinde hile ve yolsuzluklar yaşanmış, 2009 yılı Temmuz ayında Bakiyev yeniden cumhurbaşkanı seçilmiştir. Bu seçimler de de yasa ihlalleri ve hile gerekçesiyle gözlemcilerce eleştirilmiştir. 2010 yılı Ocak ayında muhalefet liderlerinden İsmail İsakov, yolsuzluk gerekçesiyle 8 yıl hapis cezasına çarptırılınca, muhalifler açlık grevlerine başlamıştır.[i] Bir taraftan iktidar baskılarını yoğunlaştırdıkça muhalefetin tepkileri de artmaya başlamıştır. 2010 yılı Mart ayında muhalefet Lale Devrimi yıldönümünde, yani 24 Martta K.Bakiyev'in istifası talebiyle mücadeleye başlayacaklarını açıklamışlardır. Son bir yıl içinde ülkede bir devrim havası esiyordu aslında. Fakat hiç kimse olayların bu kadar hızlı ve aniden gelişeceğini tahmin etmiyordu. Çünkü K.Bakiyev'in uygulamaları bir karşıdevrim yönetimi niteliğindeydi. Nisanın 6'sında hükümet karşıtı göstericilerin başlattığı olaylar, gittikçe iç savaş düzeyine gelmiştir. Talas şehrinde başlayan ayaklanmalarda parlamentoda temsil edilmeyen muhalif Ata-Meken Partisi'nin liderliğindeki 5 bin protestocu bölge valisini rehin almış, vali gece yapılan polis baskınıyla kurtarılırken, muhalefet lideri Almazbek Atambayev makineli tüfeklerle evine giren güvenlik görevlilerince tutuklanmıştır. Nisanın 7'de ise muhalefet, protestoları Bişkek'e taşıyabilmiştir. Başkent Bişkek'te de binlerce kişinin katıldığı protesto gösterileri başlayınca sıkıyönetim ilan edilmiş, izinsiz göstericilere polis tarafından sert müdahalede bulunulmuştur. Molotof kokteylli protestoculara, plastik mermi, gözyaşartıcı bomba ve copla müdahale edilmesine rağmen isyancılar, Talas kenti ile Narın, Issık Göl ve Bişkek çevresindeki ilçe ve kentlerde kontrolü ele geçirmiş, valiler ve belediye başkanları rehin alınmıştır. Ardından Bişkek'deki hükümet binaları da basılmış, başsavcılık binası yakılmış ve parlamento binası ele geçirilmiştir.[ii] Muhalefet liderlerinden dışişleri eski bakanı Roza Otunbayeva Geçici Hükümetin başına geçmiştir. Kırgızistan'da meclisi feshettiğini açıklayan geçici hükümet, ülkeyi 6 ay yöneteceğini bildirmiştir. Bakiyev ise ülkenin güneyine kaçmıştır. BBC Rusya bölümü mühabirinin sorularını yanıtlayan K.Bakiyev kendisinin güneyde olduğunu, hala yasal olarak cumhurbaşkanı görevinde bulunduğunu ve muhalefetle görüşmelere hazır olduğunu açıklamıştır. Dün (9 Nisan 2010) akşam saatlerine dek Bişkek caddelerinde silah sesleri dinmemiştir. Yer yer patlamalar ve havan topları sesi duyuluyordu.[iii] Yeni yönetim yağmaları önlemek için gönüllü birlikler (10-50 kişi arası) oluşturdu. İlke sınırları içindeki Amerikan ve Rus üslerinde yoğun güvenlik önlemleri alındı. Rusya'nın hava üssüne 150 paraşütçü atıldı. [iv] Ülkenin güneyinde K.Bakiyev taraftarlarının ayaklanacağı da yayılan söylentiler arasında. Yarın, ayın 10'da Celalabat'ta bir Halk Kurultayı düzenlenecektir. Halk Kurultayında K.Bakiyev'in taraftarlarının harekete geçebileceğinden endişe edilmektedir. Önce 50 bin kişilik katılımın öngörüldüğü Halk Kurultayına katılacakların listesini sınırlandırılması söz konusu. Kurultay'da şehir polisi ve 200 kişilik halk güvenlik grubu kurultayı denetim altında tutacaktır.[v] Bişkek'ten Geçici Hükümetin yaptığı açıklamalar ise duruma hakim oldukları ve normalleşme sürecinin başladığı yönündedir. K.Bakiyev'in güneyden gereken desteği alabilmesi zor gözükmektedir.

 

Devrimin Dinamikleri ve K.Bakiyev'in Yanlışlıkları

K.Bakiyev'in Rusya-ABD arasındaki rekabetin kurbanı olduğu söylenmektedir. Darbenin dış dinamikleri arasında Bakiyev'in Rusya-Çin-ABD dengesini sağlam kuramaması, bu güçlerin hepsinden yana görünmesi ve giderek ABD'ye fazla yanaşması olarak özetlenebilir. K.Bakiyev ABD tarafından desteklenerek iktidara getirilmiş,kısa bir süre sonra Rusya ve Çin saflarına katılmış, ama son günlerde yeniden ABD ile yakın ilişkiler içerisine girmiş bir liderdi.[vi] Beyaz Saray'dan yapılan açıklamada, Kırgızistan'daki olayların endişe ile izlendiği belirtilerek, taraflardan itidalli davranmaları istenmiştir. Öte yandan Rusya Başbakanı Vladimir Putin, Kırgızistanlı yetkilileri ve muhalefeti itidalli olmaya ve şiddetten kaçınmaya çağırmıştır. Rusya'nın Kırgızistan'daki olaylarda parmağı olduğu iddiaları yine V.Putin tarafından reddedilmiştir.[vii] Rusya'nın bu olaylarda muhalefetten yana olduğu bilinen bir gerçekliktir. K.Bakiyev'in ABD ve Rusya arasında oynadığı Manas üssü oyunu Ruslar açısından adeta bir dalga geçmeye eşdeğerdi. Bu yüzden olsa gerek Rusya Kırgızistan'daki Geçici Hükümeti derhal tanımıştır.

Dış etkenler her ne kadar önemliyse de K.Bakiyev'i iktidardan uzaklaştıran ana neden ülke içinde ağır sosyoekonomik durumdur. Kırgızistan sadece post Sovyet ülkeleri içinde değil, aynı zamanda dünyadaki en fakir ülkelerdendir. Kişi başına düşen gelir 780 dolardır (Kazakistan'da bu rakam 8000 dolardır). Halkın yaklaşık %35'i yoksulluk sınırının altında yaşamaktadır. K.Bakiyev baskıcı yöntemlerle siyasi özgürlükleri kısıtlayarak ekonomik reformların başarılı bir şekilde gerçekleştirebileceği ortam oluşturmak istiyordu. Fakat bir taraftan da küresel ekonomik kriz zaten zayıf olan Kırgız ekonomisi üzerinde oldukça olumsuz etki yapmıştır. Dünya Bankası verilerine göre 2009 yılının ekonomik verilerine göre Kırgız ekonomisinde %1'lik bir büyüme yaşanırken son birkaç yılda fiyatlarda %20'lik bir artış yaşanmıştır.[viii] Fakat şunu kesinlikle vurgulamak gerekmektedir. Her ne kadar dış güçlerin baskısına maruz kalsa da ülke içinde sağlam bir halk desteği bulunan iktidarın yıkılması kolay değildir. Maalesef K.Bakiyev Kırgız halkının beklentilerini karşılayamamış, ülke sorunlarını kamuoyu desteği ile değil, baskıcı yöntemlerle aşmağa çalışmış, kendi yakınlarını, aile fertlerini önemli görevlere atamıştır. K.Bakiyev'in oğlu Maksim Bakiyev ülkedeki en önemli yetkililerden biriydi. K.Bakiyev iktidarda olduğu dönemde muhalefete ve özgür basına karşı baskıcı bir politika izlendi. Muhalefetin temsilcileri ve basın mensupları dövülerek hapse atılmış, bazıları da öldürülmüştür.[ix] K.Bakiyev'in 8-9 ay önce ikinci kez cumhurbaşkanı seçilirken oyların %77'sini kazandığını ilan etmesi, muhalefetin talepleri karşısında diyalog yolunu değil, baskı ve yıldırma yöntemini seçmesi devrime uzayan yolu daha da kısaltmıştır. Muhalefetin gittikçe artan talepleri karşısında Mart ayında bir halk kurultayı çağırarak, adeta gözdağı vermek istemesi Sovyet döneminin yönetim metodlarından farkı değildir.

 

Devrim Bitti, Yaşasın Devrim!

Bugün iktidara el koyan muhalefetin ülkeyi krizden kurtarabilecek somut sosyoekonomik bir program açıklanmamıştır. Belki de böyle bir programın olmadığını söylemek yanlış olmayacaktır. Yapılan açıklamalarda siyasi reformların (küçük çaplı) Roza Otunbayeva 6 ay içinde yeni anayasa kabul edeceklerini, seçim yasasına düzeltmeler yapılacağı, gösteri ve serbest toplanmayla ilgili normların belirlenmesi için gereken yasal düzenlemeler yapılacağını açıklamıştır.[x] Hükümet ekonomik yardım için Rusya'ya müracaatta bulunmuştur. V.Putin "Kırgızistan ve Rusya arasındaki ilişkilerin özel karakterine" vurgu yaparak insani yardımda bulunacaklarını açıklamıştır.[xi] ABD'den yapılan resmi açıklamada Amerikan yönetiminin K.Bakiyev'i desteklediğine dair yayılan haberler yalanlanmıştır. Bundan sonraki süreçte yeni hükümetin ABD ve Rusya arasında denge politikasını sağlamak zorunda olduğu söylenmektedir.[xii]

Genel olarak post Sovyet alanda gerçekleşen üç renkli devrimin sonraki gelişim süreci ve ortaya çıkardığı sonuçlar çok farklıdır. Örneğin Gürcistan'da her ne kadar başarılı bir ekonomik reform sağlanamadıysa da yolsuzlukların üzerine gidilmesi, rüşvet ve yağma sistemi ortadan kaldırılabilmiştir. Bu zamana dek Saakaşvili iktidarını ayakta tutan nedenlerden birisi de budur. Ukrayna'da, yine devrim sonrası ekonomik reformlar gerçekleşemezken yolsuzluk ve rüşvet çarkı durdurulamamıştır. Fakat burada iktidar en azından barışçıl bir yolla el değiştirmiştir. Dahası Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde iktidardaki cumhurbaşkanı V.Yuşenko diğer rakiplerine oranla kıyaslanamayacak kadar az oy kazanmıştır. Bu şekilde bir iktidar değişikliği dış ve iç şartların yanı sıra bir siyasal kültür düzeyi ile de açıklanabilir.

Post komünist darbelerin yaşandığı ülkelerde göreve gelmiş yeni iktidarların otokrasiye yönelmesindeki en önemli faktör ekonomik olanaklardır. Doğal kaynakları, ekonomik olanakları güçlü olan ülkelerde otoriter rejimlerin şekillenmesi daha kolay olmuştur. Ziar geçiş aşaması aynı zamanda siyasal iktidarın elinde bir ekonomik güç biriktirme süreci olmuştur. Bu ekonomik güç görev başındaki iktidarlara siyasi güçlerini pekiştirme olanağı sunmuştur. Kırgızistan ise post Sovyet ülkeleri arasında en fakir ülkelerdendir ve buradaki iktidarların ekonomik güç biriktirerek otokratik yönetim şekillendirme olanakları zayıftır. Bu yüzden iktidarda bulunan güçler öncelikler kamuoyu desteğini sağlama formülü üzerinde düşünmelidirler. Halkın yaşam standartlarında her hangi bir iyileşme yapmadan, sağlıklı bir reform gerçekleşmeden ise kamuoyu desteğinin kazanılması imkansızdır. Buradaki tek alternatif, halkın mümkün olduğu kadar geniş şekilde temsil edildiği, mutabakata dayalı bir yönetim sisteminin benimsenmesidir. Bu yönetim sistemi bir taraftan halkın sorunlarını çözmeğe çalışırken diğer taraftan reformların gerçekleşmesi yönünde somut adımlar atmalıdır. Mali ve ekonomik kaynakların yetersiz olduğu bir ortamda reformların gerçekleşmesi, en esası, olumlu sonuçlar sağlanması kadar da kolay olmayacaktır. Fakat böyle bir değişim yapılmadığı takdirde de, bu tür darbelerin, ayaklanmaların sıkça yaşanacağı ve kötü bir alışkanlık haline geleceğini söylemek yanlış olmayacaktır.

 

 

 


 

[i] http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/04/100408_kyrgz_update2.shtml

[ii] Nerdun Hacıoğlu, Kuzey-Güney savaşı, Hürriyet, 08.04.2010.

[iii] В центре столицы Кыргызстана ведется активная перестрелка, http://24.kg/community/71520-v-centre-stolicy-kyrgyzstana-vedetsya-aktivnaya.html

[iv] Ситуация в Бишкеке начинает стабилизироваться (Киргизия)http://regnum.ru/news/1271817.html

[v] Бектур Асанов: Мы не допустим, чтобы намеченный курултай дестабилизировал ситуацию в Джалал-Абаде (Кыргызстан), http://24.kg/community/71574-bektur-asanov-my-ne-dopustim-chtoby-namechennyj.html

[vi] Sinan Ogan, Kırgızistan'da Devrim Süreci Tamamlanıyor, http://turksam.org/tr/a1975.html

[vii] Elnur Hasan Mikail, Kırgızistan'da İkinci Defa Darbe Oldu, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3984&kat1=1

[viii]Кыргызстан: бизнес и политика, http://www.bbc.co.uk/russian/business/2010/04/100408_kyrgyz_business.shtml

[ix] Hamid İsmailov, 'Kırgız muhalifler Batıdan çok Rusya yanlısı', http://www.bbc.co.uk/turkce/haberler/2010/04/100408_kyrgyz_analysis.shtml

[x] Роза Отунбаева: В Конституцию Кыргызстана будут внесены дополнения и измененияhttp://www.24.kg/politic/71434-ssha-otmenili-dvustoronnie-konsultacii-s.html

[xi] Кыргызстан обратился к России за экономической поддержкой, http://www.24.kg/politic/71494-kyrgyzstan-obratilsya-k-rossii-za-yekonomicheskoj.html

[xii] New York Times: Переворот в Кыргызстане ставит под угрозу существование ключевой американской базы, http://www.24.kg/politic/71525-new-york-times-perevorot-v-kyrgyzstane-stavit-pod.html

 

Ali Asker

İlk Öğretim-Lise:: Alpan Köy-Azerbaycan

Üniversite: Azerbaycan Teknik Üniversitesi- Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2 Üniversite)

Yüksek Lisans: Marmara Üniversitesi SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

Doktora: Ankara Ü. SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

 

Uzmanlık Alanı: Rusya, Orta Asya, Kafkaslar. Demokratikleşme ve Rejim Değişimleri. Türk Dünyası çalışmaları.

 

Bildiği Diller:

Rusça

Azerbaycanca

Bugüne Kadar Çalıştığı Yerler:

1993-1996 İmpuls LTD Şirketi, Genel Müdür danışmanı

1998-2000 Millet gezetesi (Azerbaycan, temsilci muhabir)

2007-2010 (Ayna ve Zerkalo gazeteleri Türkiye temsilcisi)

2009 – ASAM

2009- 21. Yüzyıl T.E.

 

Bilimsel Çalışmalar
Kitaplar
a) Telif Eserler
Azərbaycan hüquq tarixi:cinayət hüququ (qədim zamanlardan 1920-ci ilədək), Azərnəşr, Bakı, 1999, (Mehman Dəmirli ilə birlikdə), 200 s.
Kaymakam Adaylığı Sınavına Hazırlık (Editörler: Tezel Öçal ve Zehra Odyakmaz), Savaş Yayınları, Ankara 2004, 1159 sayfa
Konu Anlatımlı –Testli Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (Zehra Odyakmaz ve Ümit Kaymakla birlikte), 1. baskı (448 sayfa), 2. baskı (522 sayfa). 2004 (1. baskı), Ankara 2004 (2. baskı)
Soykırımdan fazlası (Kafkaslarda Ermenilerin yaptıkları mezalim ve Hocalı soykırımı üzerine)- belgesel senaryosu, 43 dak. (tamamlanma aşamasında)
 
b) Çeviri, Aktarma, Derleme, Düzenleme ve Editörlük
Yeni Anayasalar: BDT ve Baltık Ülkeleri, (Dr. Abdurrahman Eren’le birlikte), TİKA Yayınları, Ankara 2005, (Rusça, Ukraynaca, Türkmence, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesinden aktarma ve çeviri, düzenleme, açıklama ve Giriş Makalesi)
Mirza Bala Mehmetzade, Azerbaycan Misak-i Millisi, (Elşad Mahmudov’la birlikte), Azerbaycan Kültür Derneği Yayınları, Ankara 2002, , 87 s., (Osmanlıcadan aktarma ve şerhler)
 
Şahidin Xatirələri, AHC maliyyə naziri Əbdüləli Əmircanın xatirələri Ayna gazetesi, 1, 8, 15, 29, aprel 2006. (Türkiye Türkçesinden Azerbaycan Türkçesine aktarma, kitap olarak yayın aşamasında)
Hüseyin İsmayılov, Azerbaycan’da Aşık Sanatı, Alpan Yayınları, Ankara, 2008, (Azerbaycan Türkçesinden Aktarma, Mahire Gayıbova ile birlikde).
Cemil Hasanlı, Soğuk Savaşın Sınav Meydanı: Türkiye-SSCB İlişkileri, Bilgi Yayınları, Ankara, 2010 (Baskı aşamasında)
 
Tezler:
Doktora: Eski Sosyalist Ülkelerde Siyasi Rejim Değişmeleri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku, (Dnş. Prof.Dr.Anıl Çeçen) Ankara 2007, 391 s.
Yüksek Lisans: Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasında Devlet Sistemi ve Temel Öğeleri, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku,  (Dnş.: Prof.Dr. Mehmed Akad İstanbul,, 2000, s.137.
 
Makaleler
-       Telif
Auen Kilsə Qanunnaməsində cinayət hüququ normaları (Mehman Demirli ile Birlikte), Qanun, Bakı 1996.
Mədinə şəhər dövlətinin təşəkkülü və konstitusiyasının əsas cəhətləri, Qanun No:8, Bakı 1997.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasına Göre Devlet Organlarının Yapısı ve İşleyişi, Yeni Türkiye Dergisi (Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı), Ankara 2003, s. 207,
Azerbaycan Cumhuriyetinde Kadın Hakları ve Günümüz Sorunları, Yıl: 1, Sayı: 1, s. 21-23. Türk Dünyası İnsan Hakları Bülteni, Ankara, Eylül 2004.
Erivan’a Yılbaşı Hediyesi: Rusya Ermenistan’ı Saldırı Amaçlı Silahlarla Donatıyor, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:107, Mart 2009, s. 18-20.
Gürcistan ve Azerbaycan Askeri İşbirliğinde, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 15-17.
Ermenilerin Azerbaycan’da Yaptıkları Soykırımlar ve Devam Eden Çözümsüzlük, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 28-38.
Gergin Gündem: Türkiye-Ermenistan Sınır Kapısı SorunuStratejik Analiz,Cilt: 10, Sayı 109, Mayıs 2009, s.30-36.
Gürcistan'da Sıcak gelişmeler:  Tamamlan(ma)mış Devrim, Paylaşılamayan Bölge,Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:110, Haziran 2009, s. 30-36.
ABD-Rusya Rekabeti Bağlamında Manas Üssü Sorunu, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 20-23.
Azerbaycan’da Demografik Gelişmeler Işığında Bazı Tespit ve Tahminler, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 64-72.
İç Savaş Eşiğindeki Kuzey Kafkasya, 21.Yüzyıl Dergisi, Ekim 2009, Sayı:10, s.43-52
Rusya’nın Modernizasyonu Mümkün mü? , 21.Yüzyıl Dergisi, Kasım 2009, Sayı:11, s.69-74
Kafkaslarda Barışa Giden Yol Savaştan mı Geçmeli? , 21.Yüzyıl Dergisi, Aralık 2009, Sayı:12, s.65-74
Türkiye Azerbaycan İlişkilerinin Çok Boyutlu Temelleri, 21.Yüzyıl Dergisi, Ocak 2010, Sayı:13, s.37-54 (Arif Keskin ve Kamil Ağacan’la birlikte)
Bakü'de Kuzey’den Esen Rüzgarlar, 21.yüzyıl Dergisi, Şubat 2010, Sayı:14, s.7-10
 ‘’Ermeni Açılımı’’ Sonrası Türkiye-Azerbaycan İlişkileri, 21.Yüzyıl Dergisi, Mart 2010, Sayı:15, s.45-56
Kırgızistan’da Bitmeyen Devrim mi, Fillerin Tepişmesi mi? , 21.Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2010, Sayı:17, s.33-40
Ankara’dan Medvedev Geçti: İlişkilerin Değerlendirilmesi, 21.Yüzyıl Dergisi, Haziran 2010, Sayı:18, s.49-56.
Sırat Köprüsü Kadar Zorlu Geçiş, 21.Yüzyıl Dergisi, Temmuz 2010, s. 65-72.
Rusya Federasyonu’nun Yeni Askeri Doktrini Bir Tepki Belgesi mi?MSI, Sayı: 054, Nisan 2010, s. 48-54.
Protokoller, “Soykırım Tasarısı” ve Türkiye-Ermenistan İlişkileri, Türk Yurdu Dergisi,
Kırgızistan Yol Ayrımında: Demokrasiye mi, Otoriterizme mi? 2023 Dergisi, Yıl:9 Sayı:109.
Herkesin Sınıfta Kaldığı Ders: Kırgızistan Olaylarında Okunması Gerekenler, 2023 Dergisi, Temmuz 2010, Sayı: 111, s. 54-58.
Medvedev’in “Eksen Kayması”: Ne Kadar Kayabilir ki? 21.Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:20, s. 39-48.
Rusya’nın Balkanlar Politikasının Bazı Hususları, 2023 Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:112, s. 54-59.
Kilise Savaşları: Moskova-Kiev-İstanbul, 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2010, Sayı: 21, s. 31-38.
Kafkasya’daki Silahlanma Rusya-Türkiye İlişkilerinin Neresinde? 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim 2010, Sayı: 22, s. 21-28.
Kırgızistan Seçimleri Demokratikleşmeye Vesile Olabilir mi? 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2010, Sayı: 23, s. 8-10.
Ermenistan'da Anayasal Dönüşüm Süreci ve Anayasanın Temel Özellikleri, Ermeni Araştırmaları Dergisi, Sayı: 36, Terazi Yayıncılık, Ankara Kasım 2010, s. 191-218. 
Qırğızıstanda demokratik transformasiya cəhdi, Analitik Baxış, Say:4, SAM,  s. 22-28.
Rusya'nın Afganistan Politikasında Belirsizlik, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2011, Sayı: 25, s. 39-45.
Gözetlemeye Devam: Gebele Radar Üssü’nün Modernizasyon, EkoAvrasya, Yıl:4, Sayı: 14, Bahar 2011, s.36-37.
Türkiye-Ermenistan İlişkileri ve Rusya’nın Tutumu, 21. Yüzyıl Dergisi, Şubat 2011, Sayı: 26, s. 15-21.
Rusya: Olgular ve Tahminler Işığında, Mart 2011, Sayı: 27, s. 45-51.
Mağrip’ten Esen Rüzgarın Rusya’da ve Güney Kafkasya’da Etkileri, 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2011, Sayı: 28,  s.39-46.
 
 
 -       Aktarma ve Çeviri
Sergey Yatsenko, Vusunlar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1, Ankara 2002, s. 776-781. (Rusçadan çeviri)
 Nikolay Bokovenko, Tagar Kültürü, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1., Ankara 2002,s. 518-525. (Rusçadan çeviri)
Sergey G.Skobelev, Vladimir N.Nechiporenko, Stepan V.Pankin, Arkeolojik Kaynaklara Göre Orta Yenisey Kırgızları, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 391-396. (Rusçadan çeviri)
Boris İ.Marşak, Türkler ve Soğdlular, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 170-178. (Rusçadan çeviri)
İrina F.Popova, Orta Asya Türkleri ve Erken Tang Çin Devleti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 127-132. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F.Buryakov, Eski ve Orta Çağ Dönemlerinde Büyük İpek Yolu Üzerinde Orta Asya Türkleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:3., Ankara 2002, s. 234-242. (Rusçadan çeviri)
Yunus Nesibli, Orta Çağ Gürcü Kaynaklarında Türkler, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:4., Ankara 2002, s. 722-730. (Rusçadan çeviri)
Svetlana İ. Valiulina, İdil Bulgarlarında Cam Sanatı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:6., Ankara 2002, s.55-62. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F. Buryakov, Timur, Timurlular ve Bozkırın Türk Göçebeleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:8., Ankara 2002, s. 534-539. (Rusçadan çeviri)
Talaybek Koyçumanov, Temirbek Bobuşev, Sovyet Sonrası Orta Asya Geçiş Ekonomilerinin Sorunları ve Entegrasyonun Geleceği, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.15-23. (Rusçadan çeviri)
Kamil Veli Nerimanoğlu, Azerbaycan’ın Devlet Dili Siyaseti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.244-251. (Azerbaycan Türkçesinden aktarma)
Aman Hanberdiyev, Türkmenistan’da Eğitim ve Bilgisayar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s. 815-827. (Rusçadan çeviri)
Ovez Gündogdiyev, Türkmenlerde Savaş Sanatı ve Silahlar (VI-XVI. yy.), Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.828-833. (Rusçadan çeviri)
Rafael Muhammetdinov, Boşevizm, “Milli” Komünizm ve M.Sultan Galiyev Fenomeni, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.843-853. (Rusçadan çeviri)
Djenish Djunushaliev, Kırgızistan’da 1916 İsyanı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.627-630. (Rusçadan çeviri)
S.Oboznov, Rusya ve Latin Amerika BM`de: İşbirliği Sorunları ve Geleceği, Avrasya Dosyası, BM Özel, İlkbahar 2002, Cilt:8, Sayı:1, s. 225-237. (Rusçadan ceviri, A.İsayev ile birlikte).
Nursultan Nazarbayev, Krizin Anahtarları, Stratejik Analiz, Cilt:10, Sayı:110 Haziran 2009, s. 89-95.

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Suinbay Suyundikov   - 30-09-2020

Dondurulmuş Sorun Dağlık Karabağ Erimeye Başladı

Dünyanın çözüme kavuşamayan en eski ihtilaflı bölgelerinden biri de hiç kuşkusuz Dağlık Karabağ sorunudur.