“Bağlantısız” Azerbaycan! Bu Da Nereden Çıktı?

Yazan  23 Mayıs 2011

Son günlerde Azerbaycan'ın dış politika gündeminde sürpriz bir gelişme yaşandı. Endonezya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Michael Tene düzenlediği basın toplantısında Azerbaycan'ın Bağlantısızlar Hareketi üyeliğine kabul edileceğini açıkladı. Bu haber beklenmedik olduğu kadar anlaşılması zor bir haberdir. Azerbaycan Dışişleri Bakanı Elmar Memmedyarov 25-27 Mayıs'ta Bali'de Bağlantısızlar Hareketi (Non Aligned Movement/NAM) toplantısına katılıyor. Üye ülkeler dışişleri bakanları düzeyindeki yapılacak bu toplantıda Azerbaycan ve Fiji örgüt üyeliğine katılacak.

Bağlantısızlar Kimlerdir?

Bağlantısızlık kavramı Bağlantısızlar Hareketinden daha eskidir. Bu kavram ilk kez Hindistan lideri Jawaharal Nehru tarafından ortaya atılmıştır. Sömürge rejimlerinin sona ermesi ve "Soğuk Savaş" döneminin başlaması bu düşüncenin meydana gelmesinde etkin olmuştur. O dönemde SSCB ve Doğu Avrupa ülkelerinden ibaret sosyalist kamp ve ABD'nin başını çektiği kapitalist dünya daha fazla taraftar kazanmak için adeta yarışmaya başlamışlardır. Yeni bağımsızlığını kazanmış eski sömürge yönetimler bu yarışmanın dışında kalmaya çalışmışlardır. 1955 yılı Nisan ayında Endonezya'nın Bandung şehrinde, 29 Asya ve Afrika devletinin katıldığı'Asya-Afrika Konferansı' yapılmıştır.Konferans 'Bandung Konferansı'olarak tarihe geçmiştir. Bu konferansın amacı bağımsızlığa kavuşmuş Afrika ve Asya ülkelerinin ABD ve SSCB hegemonyası karşısında varlıklarını korumaktı. Konferans, hiçbir bloka veya askeri ittifaka bağlı olmamayı öngören 'Bağlantısızlar' (Non-Alignment) akımının ortaya çıkması için önayak olmuştur.[1] Bağlantısızlar akımı 1961'de Yugoslavya lideri B.Tito ve Mısır lideri C.A.Nasır'ın inisiyatifiyle örgütlenmiştir.

Günümüzde örgütün üye sayısı 118'dir. Azerbaycan ve Fiji'nin katılmasıyla bu sayı 120'ye yükselecektir. Teşkilatta Asya (38 devlet), Afrika (53 devlet) ve Latin Amerika'dan (26 devlet) olan ülkeler daha ağırlıktadır. [2] Örgüt sıralarını gittikçe genişletmektedir. Fakat örgüt üyeleri farklı kutuplarda yer almaktadır. Bu ülkeler değişik siyasi rejimlere, dünya bakışına ve gelişim stratejilerine sahiptirler. Bu nedenle Bağlantısızlar Hareketi istikrarlı bir yapıya sahip değildir. Örgütte Avrupa devletlerinden sadece Belarus yer almaktadır.

 

Neden-Sonuç-Kar-Zarar?

Azerbaycan'ın bu kararının arkasında hangi nedenler vardır?Bu örgüte üyelik Azerbaycan'a hangi avantajları veya dezavantajları sağlayacaktır? Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Elhan Poluhov'a göre Azerbaycan'ın bu kuruma üye olması, herhangi bir askeri-siyasi birliğe gereksinim duymamasından, kendi sorunlarının kendisinin çözebileceğinden ileri gelmektedir. Azerbaycan istediği zaman bu kurumu terk edebilecektir. Azerbaycan'ın bu adımı ayrıca onun saldırgan bir politika izlenmediği anlamına gelecektir.[3] Açıklamadan da görüldüğü gibi bölgede şartlar değişirse, yani herhangi bir askeri ittifaka girme gereksinimi duyulursa Azerbaycan bu kurumdan ayrılabilecektir. Peki, neden o zaman bu kuruma girme gereksinimi doğmuştur? Bu açıklama ülkenin içinde bulunduğu şartlar dikkate alındığında, kabul edilebilir nitelikte değildir.Azerbaycan'ı bu örgüte üye olmaya zorlayan şartlar konusunda değişik ihtimaller bulunmaktadır:

1) Bir iddiaya göre bu adımı atmakla Azerbaycan, son dönemde demokrasi ve insan haklarıyla ilgili Avrupa'nın ve ABD'nin baskılarına karşılık vermiştir.[4] Kuzey Afrika'daki gelişmelerin ardından Azerbaycan'da da hareketlenmeler yaşanmıştır. Mart ayında yapılan gösteriler sırasında bazı muhalif partilerin ve gençlik örgütlerinin mensupları tutuklanmıştır. ABD ve Batılı kuruluşlar Azerbaycan hükümetinin gösteri yapma özgürlüğünü sınırlandırdığına dair açıklamalarda bulunmuş, soruşturma ve yargı sürecini mercek altına almıştır. Azerbaycan hükümeti bundan rahatsızlığını açık şekilde dile getirmiş, iktidar tarafından değişik düzeylerde yapılan açıklamalarda tüm bunlar Azerbaycan'ın içişlerine müdahale olarak değerlendirilmiştir.

2) Azerbaycan Rusya'nın baskısıyla bu adımı atmıştır

Basında yer alan bazı yorumlara göre Bakü'nün bu adımı atmasının nedeni Rusya'dır. Rusya Azerbaycan'ın Batı ve NATO ile ilişkilerinin geliştirilmesinden rahatsızlık duymaktadır ve Azerbaycan bu örgüte girmekle Rusya'nın gönlünü almaya çalışmaktadır. Eğer Azerbaycan'ın bu politikası Rusya'nın baskısından ileri gelmişse bile olumlu sonuç doğuracak bir adım sayılamaz. Hatta Azerbaycan'ın Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü üyeliğine alınması için Rusya'nın baskıları karşısında atılmış olsa bile, bu adımın Rusya'yı tatmin etmeyeceğini vurgulamak gerekir.[5]

Bu örgüte üye olmak Azerbaycan'ın çıkarları açısından herhangi bir olumlu katkı sağlamayacaktır. Bilakis bu kararın birçok olumsuzluklar içerdiğini de söylemek gerekir.Bu karar;

a) Azerbaycan'ın imajını olumsuz etkileyecektir

Söz konusu örgüt üyelerinin üçüncü dünya ülkeleri oldukları, diktatörlüklerle yönetildikleri bir gerçektir. Bu açıdan Bağlantısızlar Hareketi üyeliği olumlu bir imaj doğuramaz.

b) Azerbaycan'ın çıkarları açısından herhangi bir somut katkı sağlamayacaktır

Topraklarının önemli bir bölümü Ermenistan tarafından işgal edilmiş, her zaman savaş başlama tehlikesinin var olduğu bir ortamda Azerbaycan'ın bağlantısız bir ülke olarak tanınması kamuoyunda anlaşılabilir nitelikte değildir. Bu adımın gerek iç politika, gerekse dış politika açısından Azerbaycan'ın çıkarlarına somut bir katkı sağlamayacağı kesindir. Çünkü Azerbaycan toprakları işgal altında bulunan bir ülkedir. Barış yoluyla işgal sorununu sona erdirmek yönündeki çalışmalarda somut bir ilerleme sağlanamamıştır. Her bir işgal sürecinin çözümünde iki yol vardır: barış veya savaş yolu. Azerbaycan Cumhurbaşkanı ve diğer üst düzey yetkililerin "savaşın tek çözüm olabileceğine" ilişkin devamlı dile getirdikleri argümanla bağlantısız kalma politikası bağdaşmamaktadır.

c) Azerbaycan'ın yürürlükteki hukuki belgeleriyle çelişmektedir

Alınan karar Azerbaycan'ın güvenlik ve savunma politikasını belirleyen hukuki belgeleriyle de çelişmektedir. Azerbaycan'ın Ulusal Güvenlik Konseptinde Avrupa-Atlantik kurumlarına entegrasyonu öngörülmüştür. Bölgede Azerbaycan'ın tek müttefiki olan Türkiye'nin de yer aldığı kurumlara entegrasyonu gerekirken tarihsel önemini kaybetmiş amaçlar etrafında örgütlenmek, demokrasiyle yönetilmeyen, yolsuzluk bataklığına saplanmış ve diktatörlükle yönetilen rejimlerin ekseriyetinin yer aldığı bu örgüte üye olmak[6] Azerbaycan açısından riskli ve olumsuz bir adım sayılabilir.

d) Azerbaycan-Türkiye askeri işbirliğini olumsuz etkileyebilir.

Güney Kafkasya'da askeri ve siyasi durumun gittikçe karmaşık hale geldiği ve Azerbaycan'ın tek müttefiki Türkiye ile askeri anlaşmaya gereksinim duyduğu bir zamanda bağlantısız kalmasının gerçek nedeni Ankara tarafından anlaşılmayacaktır.[7] Zaten Türkiye ve Azerbaycan arasında askeri işbirliği konusunda somut adımlar atılmamaktadır. İki ülke arasında stratejik ortaklığın önemli bir ayağını oluşturan askeri işbirliği süreci çok ağır ilerlemektedir. Bu karar sonrasında süreç daha fazla hız kaybedecektir. Her ne kadar Bağlantısızlar Hareketi üyeliği Azerbaycan'ın ikili askeri işbirliği ilişkilerini engellememekteyse de en azından ikili askeri ilişkilerin geliştirilmesi alanında bir biganelik havası oluşturacaktır.

e) NATO ile işbirliğini olumsuz etkileyebilir

Bugün Ermenistan Rusya'nın askeri müttefikidir. Ayrıca Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü üyesidir. Bunun yanı sıra NATO ile işbirliğini sürdürmektedir. 2000 yılından sonra Ermenistan'ın NATO'yla ilişkilerinde bir yakınlaşma süreci söz konusudur. Bu dönemde Ermenistan yönetimi çok vektörlü dış ilişkilere dayalıcomplementarismpolitikasını uygulamaya koymuştur. Bu politika gereği Ermenistanve NATO arasında Bireysel Partnerlik Eylem Planı Aralık 2005'te imzalanmıştır.Ermenistan yönetimine göre bir taraftan Rusya ve KGAÖ ile ilişkilerin geliştirilmesi, diğer taraftan NATO ile işbirliği Ermenistan'ın ulusal çıkarlarına uymaktadır. Yani Ermenistan'ın NATO ve KGAÖ ile ilgili tutumu çatışmacı değil, tamamlayıcı bir politikadır.Bu anlamda NATO-Ermenistan işbirliği Ermenistan'ın ulusal çıkarlarına uygun gelen, jeopolitik durumu rasyonel şekilde değerlendiren bir denge politikası olarak görülmektedir.[8] Bu durum karşısında Azerbaycan'ın "bağlantısız kalma" politikası Ermenistan'la kıyaslandığı zaman bir dezavantaja dönüşmektedir. Bazı yorumculara göre Azerbaycan'ın bu örgüte üye olması NATO'ya ve diğer örgütlere üye olması yönünde engel değildir. Azerbaycan bu normlara uymayabilir. Fakat en azından Azerbaycan'ın bu kararı NATO'ya üye olmak istememesi mesajıdır. Bu mesajın Rusya'ya veya NATO'nun kendisine verilmesinin o kadar da önemi yoktur.

Azerbaycan gelişim istikametini belirlemiş bir ülkedir. Azerbaycan'ın güvenlik ve dış politikası yasal belgelerde yer almaktadır. Topraklarının yüzde yirmisi işgal altında bulunan, her an savaşa başlama riskiyle karşı karşıya kalan bir devlet için askeri ittifak arayışları kaçınılmazdır. Bu adımı atan Azerbaycan hükümeti ya doğrudan ya da dolaylı olarak kamuoyuna tatmin edici bir açıklamada bulunmak zorundadır.

 

 


 

[1] Türkiye-Bağlantısızlar Hareketi İlişkileri, http://www.haber10.com/makale/16364/

[2] NAM'da 16 ülke gözlemci üye statüsündedir: Azerbaycan, Ermenistan, Bosna-Hersek, Brazelya, Kazakistan, Kırgızistan, Çin, Kosta-Rico, Meksika, Paraguay, Salvador, Sırbistan, Karadağ, Tacikistan, Ukrayna, Uruguay ve Hırvatıstn.

[3] МИД Азербайджана: Баку не ставит перед собой задачи вступления в НАТО

http://www.regnum.ru/news/fd-abroad/1406360.html

[4] Qoşulmayanlara qoşularaq..., http://contact.az/topics_az.asp?id=5250&pb=3&vr=az&yr=2011&mdn=1201118 May 2011.

[5] Участие в «Движении неприсоединения» ничего не даст Азербайджану – Вафа Гулузаде, http://www.novosti.az/international/20110520/296017552.html

[6] Bəkir Nərimanoğlu, Əlvida, NATO?!. Azərbaycan gələn həftə Neytrallar Hərəkatına qoşulacaq, http://www.ekspress.az/2011/05/20/get=40463

[7] Elxan Şahinoğlu, Azərbaycan neytral olmağa hazırlaşır

http://www.azadliq.org/content/article/24179782.html

[8] НораГеворкян,ПолитикаНАТО в регионе Южного Кавказа,http://ap.rau.am/?page=statja&st_id=53

Ali Asker

İlk Öğretim-Lise:: Alpan Köy-Azerbaycan

Üniversite: Azerbaycan Teknik Üniversitesi- Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2 Üniversite)

Yüksek Lisans: Marmara Üniversitesi SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

Doktora: Ankara Ü. SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

 

Uzmanlık Alanı: Rusya, Orta Asya, Kafkaslar. Demokratikleşme ve Rejim Değişimleri. Türk Dünyası çalışmaları.

 

Bildiği Diller:

Rusça

Azerbaycanca

Bugüne Kadar Çalıştığı Yerler:

1993-1996 İmpuls LTD Şirketi, Genel Müdür danışmanı

1998-2000 Millet gezetesi (Azerbaycan, temsilci muhabir)

2007-2010 (Ayna ve Zerkalo gazeteleri Türkiye temsilcisi)

2009 – ASAM

2009- 21. Yüzyıl T.E.

 

Bilimsel Çalışmalar
Kitaplar
a) Telif Eserler
Azərbaycan hüquq tarixi:cinayət hüququ (qədim zamanlardan 1920-ci ilədək), Azərnəşr, Bakı, 1999, (Mehman Dəmirli ilə birlikdə), 200 s.
Kaymakam Adaylığı Sınavına Hazırlık (Editörler: Tezel Öçal ve Zehra Odyakmaz), Savaş Yayınları, Ankara 2004, 1159 sayfa
Konu Anlatımlı –Testli Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (Zehra Odyakmaz ve Ümit Kaymakla birlikte), 1. baskı (448 sayfa), 2. baskı (522 sayfa). 2004 (1. baskı), Ankara 2004 (2. baskı)
Soykırımdan fazlası (Kafkaslarda Ermenilerin yaptıkları mezalim ve Hocalı soykırımı üzerine)- belgesel senaryosu, 43 dak. (tamamlanma aşamasında)
 
b) Çeviri, Aktarma, Derleme, Düzenleme ve Editörlük
Yeni Anayasalar: BDT ve Baltık Ülkeleri, (Dr. Abdurrahman Eren’le birlikte), TİKA Yayınları, Ankara 2005, (Rusça, Ukraynaca, Türkmence, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesinden aktarma ve çeviri, düzenleme, açıklama ve Giriş Makalesi)
Mirza Bala Mehmetzade, Azerbaycan Misak-i Millisi, (Elşad Mahmudov’la birlikte), Azerbaycan Kültür Derneği Yayınları, Ankara 2002, , 87 s., (Osmanlıcadan aktarma ve şerhler)
 
Şahidin Xatirələri, AHC maliyyə naziri Əbdüləli Əmircanın xatirələri Ayna gazetesi, 1, 8, 15, 29, aprel 2006. (Türkiye Türkçesinden Azerbaycan Türkçesine aktarma, kitap olarak yayın aşamasında)
Hüseyin İsmayılov, Azerbaycan’da Aşık Sanatı, Alpan Yayınları, Ankara, 2008, (Azerbaycan Türkçesinden Aktarma, Mahire Gayıbova ile birlikde).
Cemil Hasanlı, Soğuk Savaşın Sınav Meydanı: Türkiye-SSCB İlişkileri, Bilgi Yayınları, Ankara, 2010 (Baskı aşamasında)
 
Tezler:
Doktora: Eski Sosyalist Ülkelerde Siyasi Rejim Değişmeleri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku, (Dnş. Prof.Dr.Anıl Çeçen) Ankara 2007, 391 s.
Yüksek Lisans: Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasında Devlet Sistemi ve Temel Öğeleri, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku,  (Dnş.: Prof.Dr. Mehmed Akad İstanbul,, 2000, s.137.
 
Makaleler
-       Telif
Auen Kilsə Qanunnaməsində cinayət hüququ normaları (Mehman Demirli ile Birlikte), Qanun, Bakı 1996.
Mədinə şəhər dövlətinin təşəkkülü və konstitusiyasının əsas cəhətləri, Qanun No:8, Bakı 1997.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasına Göre Devlet Organlarının Yapısı ve İşleyişi, Yeni Türkiye Dergisi (Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı), Ankara 2003, s. 207,
Azerbaycan Cumhuriyetinde Kadın Hakları ve Günümüz Sorunları, Yıl: 1, Sayı: 1, s. 21-23. Türk Dünyası İnsan Hakları Bülteni, Ankara, Eylül 2004.
Erivan’a Yılbaşı Hediyesi: Rusya Ermenistan’ı Saldırı Amaçlı Silahlarla Donatıyor, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:107, Mart 2009, s. 18-20.
Gürcistan ve Azerbaycan Askeri İşbirliğinde, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 15-17.
Ermenilerin Azerbaycan’da Yaptıkları Soykırımlar ve Devam Eden Çözümsüzlük, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 28-38.
Gergin Gündem: Türkiye-Ermenistan Sınır Kapısı SorunuStratejik Analiz,Cilt: 10, Sayı 109, Mayıs 2009, s.30-36.
Gürcistan'da Sıcak gelişmeler:  Tamamlan(ma)mış Devrim, Paylaşılamayan Bölge,Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:110, Haziran 2009, s. 30-36.
ABD-Rusya Rekabeti Bağlamında Manas Üssü Sorunu, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 20-23.
Azerbaycan’da Demografik Gelişmeler Işığında Bazı Tespit ve Tahminler, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 64-72.
İç Savaş Eşiğindeki Kuzey Kafkasya, 21.Yüzyıl Dergisi, Ekim 2009, Sayı:10, s.43-52
Rusya’nın Modernizasyonu Mümkün mü? , 21.Yüzyıl Dergisi, Kasım 2009, Sayı:11, s.69-74
Kafkaslarda Barışa Giden Yol Savaştan mı Geçmeli? , 21.Yüzyıl Dergisi, Aralık 2009, Sayı:12, s.65-74
Türkiye Azerbaycan İlişkilerinin Çok Boyutlu Temelleri, 21.Yüzyıl Dergisi, Ocak 2010, Sayı:13, s.37-54 (Arif Keskin ve Kamil Ağacan’la birlikte)
Bakü'de Kuzey’den Esen Rüzgarlar, 21.yüzyıl Dergisi, Şubat 2010, Sayı:14, s.7-10
 ‘’Ermeni Açılımı’’ Sonrası Türkiye-Azerbaycan İlişkileri, 21.Yüzyıl Dergisi, Mart 2010, Sayı:15, s.45-56
Kırgızistan’da Bitmeyen Devrim mi, Fillerin Tepişmesi mi? , 21.Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2010, Sayı:17, s.33-40
Ankara’dan Medvedev Geçti: İlişkilerin Değerlendirilmesi, 21.Yüzyıl Dergisi, Haziran 2010, Sayı:18, s.49-56.
Sırat Köprüsü Kadar Zorlu Geçiş, 21.Yüzyıl Dergisi, Temmuz 2010, s. 65-72.
Rusya Federasyonu’nun Yeni Askeri Doktrini Bir Tepki Belgesi mi?MSI, Sayı: 054, Nisan 2010, s. 48-54.
Protokoller, “Soykırım Tasarısı” ve Türkiye-Ermenistan İlişkileri, Türk Yurdu Dergisi,
Kırgızistan Yol Ayrımında: Demokrasiye mi, Otoriterizme mi? 2023 Dergisi, Yıl:9 Sayı:109.
Herkesin Sınıfta Kaldığı Ders: Kırgızistan Olaylarında Okunması Gerekenler, 2023 Dergisi, Temmuz 2010, Sayı: 111, s. 54-58.
Medvedev’in “Eksen Kayması”: Ne Kadar Kayabilir ki? 21.Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:20, s. 39-48.
Rusya’nın Balkanlar Politikasının Bazı Hususları, 2023 Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:112, s. 54-59.
Kilise Savaşları: Moskova-Kiev-İstanbul, 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2010, Sayı: 21, s. 31-38.
Kafkasya’daki Silahlanma Rusya-Türkiye İlişkilerinin Neresinde? 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim 2010, Sayı: 22, s. 21-28.
Kırgızistan Seçimleri Demokratikleşmeye Vesile Olabilir mi? 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2010, Sayı: 23, s. 8-10.
Ermenistan'da Anayasal Dönüşüm Süreci ve Anayasanın Temel Özellikleri, Ermeni Araştırmaları Dergisi, Sayı: 36, Terazi Yayıncılık, Ankara Kasım 2010, s. 191-218. 
Qırğızıstanda demokratik transformasiya cəhdi, Analitik Baxış, Say:4, SAM,  s. 22-28.
Rusya'nın Afganistan Politikasında Belirsizlik, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2011, Sayı: 25, s. 39-45.
Gözetlemeye Devam: Gebele Radar Üssü’nün Modernizasyon, EkoAvrasya, Yıl:4, Sayı: 14, Bahar 2011, s.36-37.
Türkiye-Ermenistan İlişkileri ve Rusya’nın Tutumu, 21. Yüzyıl Dergisi, Şubat 2011, Sayı: 26, s. 15-21.
Rusya: Olgular ve Tahminler Işığında, Mart 2011, Sayı: 27, s. 45-51.
Mağrip’ten Esen Rüzgarın Rusya’da ve Güney Kafkasya’da Etkileri, 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2011, Sayı: 28,  s.39-46.
 
 
 -       Aktarma ve Çeviri
Sergey Yatsenko, Vusunlar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1, Ankara 2002, s. 776-781. (Rusçadan çeviri)
 Nikolay Bokovenko, Tagar Kültürü, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1., Ankara 2002,s. 518-525. (Rusçadan çeviri)
Sergey G.Skobelev, Vladimir N.Nechiporenko, Stepan V.Pankin, Arkeolojik Kaynaklara Göre Orta Yenisey Kırgızları, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 391-396. (Rusçadan çeviri)
Boris İ.Marşak, Türkler ve Soğdlular, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 170-178. (Rusçadan çeviri)
İrina F.Popova, Orta Asya Türkleri ve Erken Tang Çin Devleti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 127-132. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F.Buryakov, Eski ve Orta Çağ Dönemlerinde Büyük İpek Yolu Üzerinde Orta Asya Türkleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:3., Ankara 2002, s. 234-242. (Rusçadan çeviri)
Yunus Nesibli, Orta Çağ Gürcü Kaynaklarında Türkler, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:4., Ankara 2002, s. 722-730. (Rusçadan çeviri)
Svetlana İ. Valiulina, İdil Bulgarlarında Cam Sanatı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:6., Ankara 2002, s.55-62. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F. Buryakov, Timur, Timurlular ve Bozkırın Türk Göçebeleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:8., Ankara 2002, s. 534-539. (Rusçadan çeviri)
Talaybek Koyçumanov, Temirbek Bobuşev, Sovyet Sonrası Orta Asya Geçiş Ekonomilerinin Sorunları ve Entegrasyonun Geleceği, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.15-23. (Rusçadan çeviri)
Kamil Veli Nerimanoğlu, Azerbaycan’ın Devlet Dili Siyaseti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.244-251. (Azerbaycan Türkçesinden aktarma)
Aman Hanberdiyev, Türkmenistan’da Eğitim ve Bilgisayar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s. 815-827. (Rusçadan çeviri)
Ovez Gündogdiyev, Türkmenlerde Savaş Sanatı ve Silahlar (VI-XVI. yy.), Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.828-833. (Rusçadan çeviri)
Rafael Muhammetdinov, Boşevizm, “Milli” Komünizm ve M.Sultan Galiyev Fenomeni, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.843-853. (Rusçadan çeviri)
Djenish Djunushaliev, Kırgızistan’da 1916 İsyanı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.627-630. (Rusçadan çeviri)
S.Oboznov, Rusya ve Latin Amerika BM`de: İşbirliği Sorunları ve Geleceği, Avrasya Dosyası, BM Özel, İlkbahar 2002, Cilt:8, Sayı:1, s. 225-237. (Rusçadan ceviri, A.İsayev ile birlikte).
Nursultan Nazarbayev, Krizin Anahtarları, Stratejik Analiz, Cilt:10, Sayı:110 Haziran 2009, s. 89-95.

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Cahit Armağan Dilek   - 20-11-2019

Kara Bahar Operasyonunu başladı

Küresel güçler kendi çıkarlarına uygun bir dünya düzeni yaratmak ve hazırladıkları senaryoyu hayata geçirebilmek için önce bir tehdit yaratmak sonra da o tehdidi bertaraf etmek üzere yerelden küresel ölçeğe değişen ortaklıklar ve ittifaklar teşkil ettiler.