Suudi Arabistan İle İran Görüşüyor


Suudi Arabistan İle İran Görüşüyor

Yazan  19 Nisan 2021

Financial Times’ın haberine göre diplomatik ilişkileri dört yıldır kopuk olan Suudi Arabistan ile İran arasında ilişkileri onarmak için doğrudan bir görüşme gerçekleşti.

Gazetenin haberine göre iki ülkenin üst düzey yetkilileri ilk kez 9 Nisan tarihinde Irak’ın başkenti Bağdat’ta bir araya geldi. Görüşmede, Yemen’de İran’ın desteklediği Husilerin Suudi Arabistan’a düzenlediği saldırılar da ele alındı.

Financial Times‘ın üst düzey bir yetkiliden aldığı bilgilere göre görüşme olumlu geçti. Haberde bir Suudi yetkilinin ise İran ile görüşüldüğü yönündeki iddiaları yalanladığı belirtildi.

Irak Başbakanı Mustafa El Kazımi geçen ay Suudi Arabistan’a resmi bir ziyaret düzenlemişti.

Ortadoğu’da nüfuz kazanma mücadelesinde iki rakip olan Suudi Arabistan ile İran arasındaki yakınlaşmaya ilişkin haber, Washington’un İran politikasında değişim sinyalleri vermesinin ardından geldi. Joe Biden yönetimi 2015 yılında İran ile imzalanan ve Donald Trump’ın tek taraflı feshettiği nükleer anlaşmayı yeniden canlandırmak istiyor. Washington, Suudi Arabistan ile İran arasında bir vekalet savaşına sahne olan Yemen’deki savaşın da sona ermesi için taraflara baskı uyguluyor.

Suudi Arabistan Trump’ın 2018 yılında nükleer anlaşmadan çekilme ve İran’a yaptırımlar uygulama kararını desteklemişti. Riyad yeni bir nükleer anlaşmanın daha belirgin hükümlere sahip olması ve İran’ın nükleer füze programının yanı sıra bölgede çeşitli paramiliter güçlere verdiği desteği de hedef alması gerektiğini savunuyor.

Biden yönetimindeki ABD’nin, Viyana’da İran yönetimi ile bir araya gelerek nükleer anlaşmaya dönme yollarını araması, Suudi Arabistan yönetimini de İran ile diyalog halinde olmaya itmiş görünüyor. İran ve Suudi Arabistan’ın Ortadoğu’daki mezhepsel farklılıklardan kaynaklanan mücadelesi yıllardır devam etmektedir. Yemen, Suriye ve Irak politikalarında iki devletin farklı şekillerde karşı karşıya geldiği bilinmektedir. Yemen’de devam eden iç savaş Suudi Arabistan yönetimini oldukça yıpratmıştır. Husi güçlerin Suudi petrol devi Aramco’yu hedef alması bölgesel ve küresel ekonomiyi olumsuz yönde etkileyerek bölgesel güvenliğe ve istikrara olumsuz katkı yapmaktadır. İki devletin karşılıklı diyalog arayışları olumlu görünse de, bu diyalog çabasının ABD’nin askeri desteğini kaybetmek istemeyen Suudi yönetimince zoraki gerçekleştiğini söylemek yerinde olacaktır. İlerleyen günlerde ve özellikle İran’ın nükleer anlaşmaya geri dönmesiyle karşılıklı diyalog çabalarının daha fazla duyulması ve etkili olması muhtemel görünmektedir.

 

KAYNAK: https://www.reuters.com

 

Barış Yüksel

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
Uzman