ABD’NİN TERÖRLE SAVAŞI YAYILIYOR MU?

Yazan  29 Ocak 2010
11 Eylül 2001’deki terör saldırılarının ardından önce Afganistan’da savaşa başlayan, ardından 2003’te Irak’a saldıran ABD, terörle mücadele veren bazı ülkelere de askeri yardımda bulunmaktadır.

2002'den başlayarak Yemen'e gönderilen Özel Kuvvet birlikleri de burada eğitim vermekte ve bazı harekâtlara katılmaktadırlar. 2003 yazından itibaren bir süreyle Amerikan Özel Kuvvetleri'nin İran'da faal olduğu duyumları da alınmıştı. ABD'nin terörle savaşında dünyanın birçok farklı bölgesinde istihbarat faaliyetlerini derinleştirdiğini ve bunları da özel harekâtlar ile pekiştirdiğini görmekteyiz.

Son dönemde Pakistan, Yemen ve Doğu Afrika'daki El Kaide barınaklarının ve eğitim yerlerinin medyaya yansıması, zaten huzursuz olan bu bölgedeki çatışmaların yeni savaşlara dönüşüp dönüşmeyeceği merak konusudur. Bu tarz huzursuzlukların mevcut olduğu bölgeler, kontrolsüzlüğü de beraberinde getirdiği için terör odaklarının rahatlıkla yuvalanabildiği yerlerdir. Dolayısıyla ABD'nin terörle savaş mücadelesinde hedef teşkil etmektedirler.

Pakistan

Afganistan ve Irak'taki savaşların dışında ABD'yi ilgilendiren bir bölge, Afganistan'daki savaşın diğer bir cephesi olarak da görebileceğimiz, Pakistan'ın Afganistan sınırı boyunca uzanan alandır. Burada Pakistan güvenlik güçlerinin yürüttükleri mücadele Afganistan'dakinden daha kanlı geçmektedir. Bununla birlikte Pakistan Amerikan harekâtlarının kendi sınırları içine taşmasına kesinlikle karşı çıkmaktadır. Zaman zaman Amerikan İnsansız Hava Araçları (İHA) ve helikopterleri Pakistan hava sahasını taciz etmekte ve Pakistan güçleri de Amerikan hava araçlarına ateş açmaktadırlar.Pakistan ile ABD arasında teröre karşı işbirliği olsa da, pratikte Pakistan'ın ABD'nin terör algılamasına soğuk baktığı görülmektedir. Bu sayede El Kaide'nin elemanları da Pakistan ve Afganistan arasında kontrolü zor olan bu sınır bölgesinde saklanmaya devam etmektedir.

Yemen

Yemen Hükümeti'ne 2002'de destek vermeye başlayan ABD, buraya belli miktarda Özel Kuvvet personeli yollamıştır.[1] Ancak 2009 sonunda Yemen'de eğitim gördüğü belirlenen Nijerya asıllı bir teröristin Detroit'teki bir yolcu uçağını havaya uçurmaya çalışmasına kadar dünya kamuoyunun gündemini fazla meşgul etmemiştir. Burada dikkat çeken bir durum mevcuttur. Bu olay olmadan birkaç ay öncesinden başlayarak Yemen yavaş yavaş medyada gündeme taşınmaya başlamıştı. Hatta ABD buradaki mücadelede, Sana'a ile 400 El Kaide teröristinin kaldığı sanılan Abyan'daki terör kamplarına Cruise (seyir) füzesi kullanmaktan çekinmemiştir.[2]

Doğu Afrika

Sudan, Somali, Eritre, Cibuti ve Etiyopya dünyanın karışmaya doğru giden bir bölgesi olup, bu ülkelerin birbirleriyle sorunları mevcuttur. Bölge teröristler için barınmaya elverişli olduğundan ve buralardaki sıcak gelişmeler son zamanlarda arttığından, ABD'nin her zaman harekât düzenleyebileceği bilinmektedir. Hatta buralarda özel harekâtlar da düzenlemektedir. Somali açıklarında meydana gelen korsanlık faaliyetleri sayesinde Amerikan Donanması'ndan birçok savaş gemisi zaten bölgededir.

Cibuti'de 2001'den beri Amerikan Ordu kampı mevcuttur. 2002'de burada konuşlanmış olan özel harekât yetenekli 800 kişilik deniz piyade birliği, Yemen ve Somali'de teröre karşı savaş çerçevesinde harekâtlara katılmışlardır.[3] 2007'de buradan Somali'ye birkaç saldırı düzenlenmiştir.[4] Buradaki Kamp Lemonier Üssü'nde binden fazla Amerikan askeri bulunmaktadır. Otuz yıllık bağımsızlık savaşı verdikten sonra Etiyopya'dan kopan Eritre ile Etiyopya arasında 1998'deki savaşın ardından sınır çatışmaları yaşanmaktadır. Eritre, Somali ve Etiyopya sürekli birbirlerinin içişlerine karışmakta olup, Somali ve Sudan'da zaten iç savaş mevcuttur. Sudan'ın ayrıca Çad ile de savaşa varan sınır sorunları olmuştur.

ABD Bölgeye Müdahale Edebilir mi?

Irak ve Afganistan'daki savaşlardan yıpranmış olan ABD'nin İran'ın tutumuna ve Yemen'deki odaklanmaya tepkisiyle gündeme gelmiş ve ABD'nin yeni savaşlara ya da çatışmalara girip girmeyeceği merak konusu olmuştur. Yemen, Afganistan ve Irak ile birlikte Suudi Arabistan, Irak ve İran gibi kanıtlanmamış petrol rezervlerinde dünyada ilk üçü paylaşan ülkelerin diğer ucunda olduğu için, ABD'nin burada savaşma olasılığının Doğu Afrika'ya göre daha yüksek olduğunu söyleyebiliriz.

Doğu Afrika'da ise bölgenin yapısına ve tarihine bakarak her an bir savaş olasılığından bahsedebiliriz. Dış politikasının öngördüğü askeri-siyasi faaliyetleri doğrultusunda ABD'nin bölgeye daha geniş çaplı müdahale olasılığı, az da olsa her zaman için mevcuttur. Ancak bunu Afganistan ya da Irak savaşlarının ölçeğiyle karşılaştırmamak gerekir. Sonuçta buradaki mücadeleler oldukça geniş bir alana yayılmaktadır. Çünkü buralar küresel enerji kaynaklarının merkezlerindedir.

ABD'nin bölgedeki olası harekât alanında Sudan'ı ayırmak gerekir. Sudan'ın yüzölçümünde Arap Dünyası'nın Afrika'nın en büyük, dünyanın ise onuncu büyük ülkesi olması bu ülkeye stratejik derinlik sağlamaktadır. Ülkenin büyük bir kısmı da denizden oldukça uzak olduğundan ABD'nin savaş yeteneğini düşürebilecek konumdadır. ABD'nin, Sudan'da coğrafyasından dolayı özel harekât düzenleme yeteneğinin kısıtlı olduğunu da söyleyebiliriz.

ABD'nin günümüzde yeni bir savaşa ya da geniş bir çatışmaya girebilmesi için, öncelikle büyük ve görünür tehdidin varlığını kamuoyuna kabul ettirmesi gerekmektedir. Bugün bunun ne derece olduğunu herkes tahmin edebilir. Ancak birkaç sene sonra ABD'ye buralardan yönelen terör saldırıların olması halinde savaş çanları her an yeniden çalabilir.



[*] 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü ABD Araştırmaları Bölüm Başkanı.



[1] Yemen için bkz. Burak Çınar, El Kaide İle Mücadelede Yemen Cephesi, 21. Yüzyıl Öngörü, 06.01.2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3173&kat=25

[2] Bill Roggio, "US launches cruise missile strikes against al Qaeda in Yemen", The Long War Journal, December 19, 2009,

http://www.longwarjournal.org/archives/2009/12/us_launches_cruise_m.php

[3]http://www.globalsecurity.org/military/ops/oef-djibouti.htm

[4]http://en.wikipedia.org/wiki/Djibouti

Burak ÇINAR

1973 yılında Ankara'da doğmuştur. Lise eğitimini Ankara Lisesinde tamamlamıştır. 1998 yılında Bilkent üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünden mezun olmuştur.  2000 yılında Atılım üniversitesi Uluslararası İlişkiler bölümünde Yüksek lisans eğitimine başlayan çınar, buradaki eğitimini tamamladıktan sonra 2003 yılında Hacettepe üniversitesi Tarih  bölümünde başladığı doktora çalışmalarını 2007 yılında tamamlamıştır.

 

YAYINLARI (TüRKçE):

 

n    Yayınlanmamış Doktora Tezi: İkinci Dünya Savaşı'nda Doğu Cephesi ve Türkiye, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Hacettepe üniversitesi (2007).

n    Yayınlanmamış Master Tezi: Körfez Savaşı Sonrası Türkiye, Suriye ve Yunanistan'ın Savunma Politikalarının Türk Dış Politikasına Etkileri, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Atılım üniversitesi (2002).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Incorrect Technological Decisions”, Akademik Araştırmalar Dergisi (No: 9-10, Mayıs-Aralık 2001), s.145-177, http://www.academical.org/dergi/MAKALE/9_10sayi/s9cinar1.htm

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Yeni NATO üyesi Doğu Avrupa ülkelerinin Dünya Silah Piyasasındaki Yerleri”, Jeopolitik (Yıl: 1, Sayı: 2,  Bahar 2002), s.128-137.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “İkinci Dünya Savaşı'ndaki Silah Teknolojileri'nin Soğuk Savaş'a Etkileri”, Jeopolitik (Yıl: 2, Sayı: 5,  Kış 2003), s.118-127.

, s.147-154.

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Savaş ve çatışmalardaki Amerikan Askeri Kayıpları”, Jeopolitik (Yıl: 3, Sayı: 9,  Kış 2004) s.146-157.

n    Ulusal Yayın: “Irak Savaşı'nda Teknoloji-Ordu-Harekat Bağlantısı”, Stradigma (Sayı: 7, Ağustos 2003) http://www.stradigma.com/turkce/agustos2003/makale_05.html

n    Ulusal Yayın: “Savaş Tarihinde Saldırı-Savunma İlişkisi”, Stradigma (Sayı: 9, Ekim 2003)  http://www.stradigma.com/turkce/ekim2003/makale_07.html

n    Ulusal Yayın: “İnsan, Silah ve Kültür”Panorama (Sayı: 4, Mayıs 2004) http://www.panoramadergisi.com/mayis2004/pf_version.php?id=4

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'ta Güvenlik Uzak Bir Düş”, Cumhuriyet-Strateji, No: 22, (22 Kasım 2004).

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD İle Başbaşa Gidiyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 27, (3 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Silahların Etkinliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 29, (17 Ocak 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Tarihten Tarihe öğütler”, Cumhuriyet-Strateji, No: 41, (11 Nisan 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye'deki Tarihi Savaşalanları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 50, (13 Haziran 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gelişmekte Olan Bir ülkenin Savunma Sanayisi Nasıl çökertilir?”, Cumhuriyet-Strateji, No: 58, (8 Ağustos 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak Savaşı'nda Amerikan Kayıplarının Boyutu”, Cumhuriyet-Strateji, No: 71, (7 Kasım 2005)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Kamboçya ve Laos Müdahaleleri Işığında Suriye'ye Askeri Müdahale”, Strateji No: 75, (5 Aralık 2005).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Değişen Savaş Tarzları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 80, (9 Ocak 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilme Tartışmaları Hızlandı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 89, (13 Mart 2006).

n    Ulusal Yayın-Makale: “İran'a Olası Saldırı Yöntemleri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 156, (25 Haziran 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Saldırı Helikopterlerinin Etkisizliği”, Cumhuriyet-Strateji, No: 165, (27 Ağustos 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye Bölgesel Düşünmeli”, Cumhuriyet-Strateji, No: 181, (17 Aralık 2007).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Başarı Diplomasiyle Tamamlanmalı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 184, (7 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Ortadoğu'da Kaybolan Batı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 186, (21 Ocak 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Irak'tan çekilmek Zor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 189, (11 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Rusya İzin Vermez”, Cumhuriyet-Strateji, No: 190, (18 Şubat 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Hükümetin Stratejik Başarısızlığı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 196, (31 Mart 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Sömürü Mantığı Değişmedi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 198, (14 Nisan 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Türkiye ‘Kabullere' Zorlanıyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 201, (5 Mayıs 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaşların Yan Etkileri”, Cumhuriyet-Strateji, No: 216, (18 Ağustos 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “ABD Kayboluyor, Rusya Yükseliyor”, Cumhuriyet-Strateji, No: 217, (25 Ağustos 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Yeni Soğuk Savaşın Şekillenme Süreci”, Cumhuriyet-Strateji, No: 221, (22 Eylül 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Büyük Kedilerin Oyun Yumağı”, Cumhuriyet-Strateji, No: 223, (5 Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar I”, MSI, 2008-36, (Ekim 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Savaş Ve ölüm”, Cumhuriyet-Strateji, No: 225, (20 Ekim 2008)

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nın Hava Muharebeleri Ve Kayıplar II”, MSI, 2008-37, (Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Gürcistan Savaş Notları”, Cumhuriyet-Strateji, No: 230, (24 Kasım 2008).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Modern Savaş'ın Babası: Gustav Adolf”, Hacettepe üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi (Cilt:25 Sayı:2, Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler I”, MSI, 2008-38, (Aralık 2008).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Zırhlı Birlikler II”, MSI, 2008-39, (Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Emperyalizmin Sınır ülkesi”, Cumhuriyet-Strateji, No: 238, (19 Ocak 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Tarihte üçüncü Güç Ve Orta Asya Enerji Savaşları”, Güvenlik Stratejileri Dergisi, Yıl:4 Sayı:8, Aralık 2008, s.21-43, http://www.harpak.edu.tr/saren/files/GSD/guv_str_sayi_8_aralik2008.pdf

n    Ulusal Yayın-Makale: “İsrail'in Savaş Riski”, Cumhuriyet-Strateji, No: 241, (9 Şubat 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Helikopterler”, MSI, 2008-41, (Mart 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Moğolların İkinci Japonya Seferi: Kyushu 1281”, Hacettepe üniversitesi, Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı:10, Bahar 2009, s.37-55.

n    Ulusal Yayın-Akademik: (Yrd. Doç.Dr. Haldun Yalçınkaya ile birlikte) “Blitzkrieg'in İkinci Dünya Savaşı öncesi Uygulaması: Büyük Taarrruz”, Hacettepe üniversitesi, Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Afganistan'da Yeni Dönem”, ASAM Güncel Analiz, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “McNamara'nın Ardından” ASAM Dış Politika Analizi, www.asam.org.tr

n    Ulusal Yayın-Makale: “Obama'nın Mesajı”, Stratejik Analiz (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Deniz Desteği”, MSI (Temmuz 2009).

n    Ulusal Yayın-Makale: “Vietnam Savaşı'nda Nehir Desteği”, MSI (Ağustos 2009).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Roma Ordusu'nun Savaşlardaki üstünlüğü” (basım aşamasında), Doğu Batı.

n    Ulusal Yayın: Amerikan Ordusu'nun Afganistan'daki Etkisizliği, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü, öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3000&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Afganistan'daki Hançer Harekâtı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3028&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Bölgeden Bölgeye Sıçrama Stratejisi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Eylül 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3017&kat=1

n    Ulusal Yayın: “ABD'nin Irak'tan çekilmesi”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazararsiv.aspx?yazar=133

n    Ulusal Yayın: “Obama Ve Nobel”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009, http://www.21yyte.org/tr/yazi.aspx?ID=3059&kat1=1

n    Ulusal Yayın: “Yeni Gelişmeler Işığında Amerikan-Rus Satrancı”, 21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü/öngörü, Ekim 2009 (yayın aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Bir Savaş Nasıl Yaratılır?”, 21. Yüzyıl, Aralık 2009 (basım aşamasında).

n    Ulusal Yayın-Akademik: “Afganistan Bir Tet Saldırısı'nın Eşiğinde mi? ”, 21. Yüzyıl, Kasım 2009 (basım aşamasında).

 

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Cahit Armağan Dilek   - 15-11-2019

Türkiye-ABD arasına S-400 girdi

Çok kritik, hayati, önemli denilen Trump-Erdoğan zirvesini dağ fare doğurdu diye tanımlamak bile mümkün. Fare bile doğurmadı.