< < Nükleer faaliyetlerdeki artış İran'da anlaşmazlığa neden oldu


Nükleer faaliyetlerdeki artış İran'da anlaşmazlığa neden oldu

Yazan  02 Aralık 2020

İran Meclisi milletvekilleri “Yaptırımları kaldırma stratejik eylem planı”nın genel hatlarını ele aldıktan sonra 251 olumlu oyla onayladı.

Oylamadan sonra bir açıklama yapan İran Meclisi Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, yasada dokuz madde yer aldığını, hükümeti uranyumu yüzde 20 zenginleştirmekle yükümlü hale getirmek, yeni kuşak santrifüjlerini kullanmak, Arak nükleer reaktörüne benzer yeni bir reaktör inşa etmek bu yasanın bazı önemli maddeleri olduğunu belirtti.

İran Meclisi Milli Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu Sözcüsü Ebulfazl Amui de yasa tasarısı onaylandıktan sonra bir açıklama yaptı:

“Planda yer alan ikinci maddeye göre de İAEK her ay 500 kg düşük düzeyde uranyum zenginleştirerek stoklamak ve üçüncü madde de IR2M ve IR6 gibi yeni kuşak santrifüjleri kullanmakla yükümlü hale getiriliyor. Yasanın beşinci maddesine göre İAEK Arak ağır su reaktörünü güncelleştirmenin yanında, hastane izotoplarını üretmek üzere 40 megavatlık yeni bir ağır su reaktörü tasarlamak ve inşa etmek ve bu reaktörün ne zaman hizmete gireceğini İran Meclisine bildirmekle yükümlü hale getiriliyor. Altıncı maddede hükûmet, 4+1 üyeleri İran’a karşı yükümlülüklerini yerine getirmedikleri ve KOEP nükleer anlaşmasına göre bankacılık ilişkilerini normalleştirmedikleri ve İran’ın petrol satışı yolundaki engelleri bertaraf etmedikleri takdirde bu yasa onaylandıktan iki ay sonra ek protokolü uygulamayı durdurması gerekiyor.”

Öte yandan Düzenlediği basın toplantısında konuşan İran Hükümeti Sözcüsü Ali Rabii de, ülkedeki uranyum zenginleştirme miktarıyla ilgili bir soruya, “Bugün 3 tondan fazla zenginleştirilmiş uranyum stokumuz vardır ve ayda 250 ila 300 kilogram arasında zenginleştirilmiş uranyum üretiyoruz” dedi. Rabii, bu miktarın yaklaşık olarak ülkenin Nükleer Anlaşma öncesi üretim kapasitesine eşit olduğunu söylei.

Ancak İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, dün Meclis’ten geçen, İran’a ait nükleer tesislerin Birleşmiş Milletler (BM) tarafından denetlenmesine son verilmesini içeren yasa tasarısına karşı olduğunu dile getirerek, bunun nükleer anlaşmayı yeniden canlandırma çabalarına zarar verebileceğini söyledi.

Muhafazakarlar tarafından kontrol edilen İran Meclisi tarafından onaylanan yasa tasarısı, ABD’nin İran’a uyguladığı yaptırımları kaldırmaması halinde İran’ın nükleer tesislerine yönelik uluslararası denetimlerin önümüzdeki aydan itibaren yasaklanmasını öngörüyor.

Bloomberg’e göre Ruhani devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında, bu adımın ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin 2018’de çekildiği 2015 tarihli nükleer anlaşmanın canlandırılması için yürütülen diplomatik çabalara zarar verebileceğine dikkati çekti.

Tasarının yasalaşması için Anayasayı Koruma Konseyi tarafından onaylanması gerekiyor.

 

 

Kaynak:  ISNA, Şarkul Avsat, Tasnim

 

Köksal Taşkent

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
İran Araştırmaları Uzmanı

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü   - 29-09-2023

Türk Dünyasının Başı Sağ Olsun...

Türk kadınlarını gururlandıran, Türk milletini onurlandıran; nezaketiyle, cesaretiyle, şuurlu Türk milliyetçiliğiyle, vatanseverliği ve vatan nasıl seviliri gösteren yılmaz mücadelesiyle mümtaz bir kişi olduğunu gördük, bildik, şahitlik ettik. Ganire Pashayeva ruhun şad olsun. Türk milletinin başı s...