Şiddet Tırmanacak

Balkanlar, Kafkasya ve Orta Doğu’da şiddet yeniden tırmanma sürecine girdi. Kosova’daki çatışmalar, Gürcistan-Acaristan geriliminde şunu gösteriyor, Soğuk Savaş’ın sona ermesinden sonra ortaya çıkan jeopolitik kaymaların hala yerine oturmadığı.

Önümüzdeki on yıl bu sarsıntılar ile geçecek. 2. Dünya Savaşı'nın sona ermesi ve Soğuk Savaş'ın başlamasından sonra da dengeler hemen yerine oturmamıştı. Öyle ki 1956'da Macar milliyetçileri ayaklanma cesaretini göstermişlerdi. Jeopolitik kaymalar başladığı zaman yerine oturması çok uzun zaman almakta ve çok kanlı olmaktadır.

Ancak Orta Doğugelecek on yılda da gerek iç çatışmaları gerek bölge dışına ihraç ettiği terör ile dünya kamuoyunu en fazla meşgul edecek bölge olacaktır. İsrail-Filistin diğer bir ifade ile Arap-Yahudi çatışması önümüzdeki dönemde şiddetlenerek artacak. İsrail'in Hamas liderine yönelik olarak düzenlediği saldırı uzun sürecek bir şiddet eylemleri dizisinin başlamasına yol açacak. Artık Hamas ile İsrail arasında yeni bir kan davası süreci başlamıştır. Bundan sonra Hamas İsrailli devlet adamlarını hedef almada en ufak bir tereddüt göstermeyecektir. Şiddetin yeni ve "yaratıcı" türlerinin Hamas tarafından gündeme getirileceği kesindir. İsrail'e verilecek uzun soluklu ve yıpratıcı bir savaş Hamas'ın kendisini ispatlaması anlamına gelecektir.

El Kaide gibi örgütlerde Hamas liderinin öldürülmesi süreci sonrasında gerçekleşecek olan saldırılarda Hamas'a küresel alt yapısı ile destek verebilirler. Ayrıca bu saldırı bir süre için Filistin Kurtuluş Ordusu ile Hamas arasındaki ilişkileri sıcaklaştıracak ve İsrail'e karşı ortak cepheyi güçlendirecektir. İsrail ile barışı savunan Filistinliler ise önümüzdeki dönemde bir güçsüzlük yaşayabilirler.

Hamas liderinin öldürülmesi önümüzdeki günlerde İsrail içinde de ağır tartışmalara yol açacaktır. Aslında İsrail dünyanın sosyal ve politik olarak en fazla bölünmüş ama bunun sonunda da farklılıkları yönetme sanatını geliştirmiş bir toplumdur. İsrail içindeki tepkilerde sert olacaktır ve orta vade de barış hareketinin güçlenmesine ve İşçi Partisinin gelecek seçimleri kazanmasına neden olabilir. Çünkü, Şaron Hamas liderini öldürtmekle birlikte İsrail halkının önüne karşı-şiddetle Filistin'i kontrol altına alabileceğine dair stratejik bir plan koyabilmiş değildir. İsrail'in operasyonları şiddeti geriletmek ve ezmek değil aksine yeni şiddet üretmek için zemin oluşturmaktadır.

Ancak bütün bu gerilimin en fazla zarar verdiği proje ABD'nin AB ve NATO'ya kabul ettirmeye çalıştığı Büyük Orta Doğu projesi olacaktır. AB üyeleri Orta Doğu sorunun çözülmesi için Filistin-İsrail çatışmasının sona ermesinin kaçınılmaz olduğunu düşünmektedirler ve ABD'nin Şaron hükümetine yaklaşımını paylaşmamaktadırlar. Gerçektende Şaron hükümetinin ABD'nin nesnel çıkarlarına zarar veren politikalarına rağmen Washington tarafından desteklenmeye devam etmesinin ancak bir tek izahı vardır. O da Washington'daki güçlü Yahudi lobisinin Bush hükümeti üzerinde neo-conlar aracılığı ile kurmuş olduğu hakimiyetten kaynaklanmaktadır.

Ama Washington'daki Yahudi hakimiyetinin Amerikan yönetimi içinde de parçalanmalara neden olduğu görülmektedir. Bush Yönetimi'nin yaklaşımının ABD'nin menfaatlerinin aleyhine olduğunu düşünenler Bush'un temsil ettiği zemine karşı politik-kültürel bir savaş başlatmışlardır. ABD'den kaynaklanan ve bugün bütün dünyanıngündemine gelen bu savaş ABD seçimlerine kadar sürecektir.

İsrail'in Hamas liderini öldürmesinin intikamı için gerçekleşecek olan saldırıların Bush'unyeniden seçilmesini kolaylaştırmayacağı aksine zora sokacağı ortadadır. Ancak, gerçekçi politika zeminden uzaklaşarakdar bir dinsel-ideolojik zeminde politika yapmaya başlayan Bush'un adımlarının dünyada başka bir güç tarafından dengelenmesinin kısa vade de mümkün olmadığı düşünüldüğünde ABD seçimlerini Demokratların kazanması sadece ABD için değil ayni zamanda dünya içinde bir rahatlama anlamına gelecektir.

21. Yüzyıl Türkiye Buluşmaları

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Gözde Kılıç Yaşın   - 08-07-2020

Kosova-Sırbistan Görüşmelerinde Liderlik Çekişmesi

Kosova-Sırbistan anlaşmazlığı, Balkanlarda sürdürülebilir istikrarın önündeki en önemli engel olarak görülüyor.