Herkes İçin KIRIM İmtihanı

Yazan  01 Mart 2014

 

Kırım bir özerk Sovyet Cumhuriyeti olarak 18 Ekim 1921’de tesis edildi. 25 Haziran 1946’da ise statüsü değiştirilerek Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti’ne (RSFSC) bağlandı. 1948 yılında Sivastopol şehrine bağlı bir kent statüsü verildi. Nikita Hruşev döneminde, 26 Nisan 1954’de ise yine bir vilayet olarak Ukrayna Cumhuriyeti’ne devredildi. 12 Şubat 1991’de Kırım’da yapılan referandum sonucunda yeniden özerk cumhuriyet durumuna getirildi ve 4 ay sonra bu durum Ukrayna Anayasasında yer aldı.  26 Şubat 1992’de ‘’Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti’’ ismi ‘’Kırım Cumhuriyeti’’ olarak değiştirildi. 21 Eylül 1994 yılında Cumhuriyetin adından “Sovyet Sosyalist” sözcükleri atılarak ‘’Kırım Özerk Cumhuriyeti’’ haline geldi.

Rusya’daki birçok kesim, hatta zaman zaman siyasiler Kırım’ın aslında Rusya’ya ait olduğunu ve Ukrayna’ya devredilmesinin gayrimeşru olduğunu savunmaktadır. Ayrıca Kırım’ın Ukrayna’ya devri sırasında herhangi bir referandum yapılmadığı, halkın iradesinin dikkate alınmadığı iddia edilmektedir. Bunun hem etik hem de hukuki açıdan yanlış olduğunu söylemekte yarar vardır. Kırım bir Türk-Tatar yurdu (devleti) olarak Rusya tarafından işgal edilmiş, demografik ve kültürel değerleri alt üst edilerek asimilasyona uğratılmıştır. Kırım Devletinin yıkılışından sonra Kırım Tatarlarının karşılaştıkları ikinci büyük facia ise 1944 yılında yaşadıkları sürgün olayıdır. Stalin’in tasfiye politikalarının kurbanı olmuş Kırım Tatarlarının haklarının iadesi konusunda yaşanan olumsuzluklar, günümüzde de henüz çözüme ulaştırılamayan bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır.

Bugün Yarımada’da %14’lük bir nüfusu oluşturan Kırım Türkleri[1] Ukrayna’daki gelişmeler üzerine doğru bir tutum sergilemiş, bireysel ve toplu provokasyonlardan uzak kalmayı tercih edip Ukrayna’nın toprak bütünlüğünden yana olduklarını açıklamışlar. Bu düşünceyi savunan Kırım Türkleri kenti yurtlarında yine hedef haline gelmişlerdir.

27 Şubat gecesi Kırım parlamentosu binasını işgal eden güçler, binaya Rus bayrağını dikmişlerdir. Balbek Havalimanı dâhil, birçok önemli kamu binası yine bu güçler tarafından işgal edilmiştir.  Bölgedeki Ruslara Rusya pasaportları dağıtılmaktadır. Viktor Yanukoviç ‘8 Şubt Cuma günü Rusya’nın Rostov kentinde bir basın toplantısı düzenleyerek kendisinin hala devlet başkanı olduğunu açıklamıştır. Moskova’dan Ukrayna’daki yeni yönetime ilişkin “faşist”, “çete”, “darbeci” olarak adlandırılan söylemler yüksek sesle dile getirilmiştir. 28 Şubat günü Rusya parlamentosunda Ukrayna’da yaşayan Rusların, Rusya vatandaşlığına kolay şartlarla alınmasını öngören bir yasa tasarısı üzerine görüşmeler başlatılmıştır. Rusya’nın eski Sovyet Cumhuriyetlerindeki sıcak çatışmalarda geleneksel söylemlerinden biri olarak ‘’Rus nüfusun korunması’’ politikası, Kırım konusunda oldukça açık ve abartılı bir şekilde kullanılmaya başlamıştır. Zira Kırım, Ukrayna ve Rusya açısından oldukça önemli jeostratejik bir konuma sahiptir.

Kırım Parlamentosu oturuma katılan 64 milletvekilinin 61’nin lehte oyuyla, Ukrayna’da yapılacak cumhurbaşkanlığı seçimleriyle eşzamanlı olarak 25 Mayıs 2014 tarihinde,  bir referandum yapılması kararı almıştır.[2] Referandumda ‘’Kırım Özerk Cumhuriyeti'nin serbest devlet olarak Ukrayna sınırları içinde ikili anlaşmalar uyarınca varlığını sürdürmesi” hakkında  soru sorulacaktır. Şunu da vurgulamak gerekir ki; buradaki serbest devlet (samostoyatelnost) kavramı birçok yorumcuların ifade ettikleri gibi “bağımsızlık” anlamına gelmemektedir. Burada iki hususa dikkat edilmesi gerekmektedir:

1) Kırım parlamentosu kararı, her ne kadar Ukrayna dışında tam bağımsızlık kararından bahsetmiyorsa da özerkliğin “serbest devlet” boyutunda ileri safhaya taşınmasını istemektedir. Özerkliğin yeni boyutuna ilişkin Ukrayna ile yapılması gereken iki taraflı anlaşmalarda, Kiev yönetiminin kabul edemeyeceği şartlar içerebilir ve Kırım-Kiev ilişkilerinde yeni gerginlikler yaşanabilir. Bu aşamada Moskova’nın siyasi ve dolaylı olarak fiilen askeri desteği bölgede yeni bir çatışma odağı meydana getirebilir.

2) Ukrayna’nın yürürlükteki mevzuatına göre Kırım Parlamentosunun bir yerel meclis olması nedeniyle her hangi bir referandum kararı, dahası yetki genişliğini öngören bir referandum kararı alamaz. Ukrayna Anayasasının 92. maddesini 20. bendine göre seçim ve referandumların organizasyonu ve yapılması sadece Ukrayna kanunlarıyla yapılabilir. Ayrıca Kırım Parlamentosunun aldığı karar “Tüm-Ukrayna ve Yerel Referandumlar Kanunu”ve“Tüm-Ukrayna Referandumuna Dair Kanun” ile de çelişmektedir. Böylelikle Kırım Parlamentosunun referandum kararı, Kırım yönetiminin Kiev’e karşı bir yapay sorun çıkarmanın temelini atmış durumdadır.

Her iki halde Kiev yönetiminin ülkenin birlik ve bütünlüğünü korumada ciddi sorunlarla karşı karşıya kalabileceği ihtimali yüksektir. Ukrayna’nın Rusya’nın desteğini arkasına almış bir Kırım’la baş etmesi kolay olmayacaktır. Bu yüzdendir ki Ukrayna Yüksek Radası uluslararası destek için harekete geçmiştir. Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra Ukrayna’nın nükleer silahsızlanması doğrultusunda Budapeşte’de Ukrayna,  Rusya, ABD ve Büyük Britanya’nın arasında 5 Aralık 1994’de imzalanmış memoranduma göre ülkenin egemenliği ve güvenliği garanti altına alınmıştır. Yüksek Rada garantör devletlerin harekete geçmesini ve Ukrayna’nın egemenliği ve güvenliği konusunda destek olmalarını istemektedir.[3]

Kısacası Post-Sovyet bölgede bugüne dek çözülmemiş Karabağ, Prednestrove, Abhazya, Güney Osetya gibi sorunların yanında yeni bir kronik sorunun -Kırım sorununun- doğma tehlikesi söz konusudur. Karakteri ve içerikleri itibariyle mezkûr sorunlar birbirinden ne kadar farklı gözükseler de benzer yönleri mevcuttur. Öncelikle sorunların doğrudan veya dolaylı yoldan kaynağı ve tarafı Rusya’dır. İkinci benzerlik ise uluslararası destek ve hukuki müeyyidelerin sorunların çözümünde yetersiz kalmasıdır. Ukrayna’da muhalif gösteriler meydana geldiği zaman Batılı devletler hızla gelişen olayların gerisinde kalmakta, gelişmelerin yorumlanmasında geç kalmaktadırlar. ABD hükümeti yaptığı açıklamalarda Rusya’yı “herhangi bir şekilde askeri müdahalede bulunmak gibi korkunç bir yanlışlığa yol vermemesi” konusunda uyarmaktadır.[4]Olaylara seyirci kalmaması, çözüm sürecinde yer alması gereken bir ülke de Türkiye’dir. Gerek tarihi ve kültürel gerekçelerle, gerekse bölgesel güvenlik nedeniyle Türkiye’nin dünya kamuoyunun harekete geçmesi için yoğun bir diplomasi yürütmesi elzemdir. Türkiye son on yılda birçok, siyasi, kültürel bağlantıları kuvvetleri olan ve daha fazla kazanımlar edinebilecek yakın stratejik bölgeleri ihmal ederek Orta Doğu’da ve Afrika’da adeta oyalanma politikası izlemiştir. Bunun yanı sıra bugün Türkiye’de iç siyasette yaşanan sorunlar, Kırım’a olan kamuoyu dikkatini azaltmış durumdadır. Zannımızca, Rusya’nın açık askeri bir müdahalede bulunma ihtimali çok düşüktür. Diğer sorunlarda olduğu gibi Rusya bu defa da her hangi bir sıcak çatışmaya “yerli halkın itirazları” görüntüsü vererek Ukrayna dâhilindeki güçleri kullanacaktır. Bunun için Rusya’nın Ukrayna’da yeteri kadar kamuoyu ve desteği vardır. Bu anlamda Ukrayna meselesi daha hassas ve daha tehlikeli bir mesele olarak karşımıza çıkmaktadır.  Vurgulamamız gereken başka bir husus ise; bugünkü durumun ortaya çıkmasının nedenlerinden biri olarak Kiev yönetimi ve Ukrayna siyasi elitlerinin Sovyet sonrası dönemde sergiledikleri bakış açısıdır. Ukrayna elitlerine göre Kırım’ın özerklik statüsü her hangi bir etnik ve kültürel statü değildir. Ukraynalı uzmanlar ve siyasilerle Kırım Tatarlarının sorunlarından bahsederken, heyecanla "Kırım'ın özerkliği etnik kimlik üzerine inşa edilmemiş" diyorlardı. Kırım Tatar kimliğinin bölgede gelişmesine sıcak bakmayan Ukrayna yönetimi (elitleri), umarız, bunun ne kadar vahim hata olduğunun farkına varabilmişlerdir.

Son olarak bugün sorunsuz geçilmesi tüm bölgesel ve küresel aktörler için hayati olan bir “Kırım sınavıyla” karşı karşıyayız. Bu sınavdan kansız şekilde çıkmak herkesin, hatta farkında bile olmasa da, Rusya’nın da lehine bir sonuç olacaktır.

 


[1]Resmi verilere göre, 2001 yılında yapılan nüfus sayımına göre Ukraynalılar Kırım’da nüfusun yüzde 24’ünü, Ruslar yüzde 58’sini, Tatarlar ise yüzde 12’sini oluşturuyor.

[2]Референдум об изменении статуса Крыма состоится 25 мая, http://www.interfax.ru/world/361626, 27 февраля 2014 года

 

[3]Рада обратилась к странам-гарантам независимости Украины в связи с ситуацией в Крыму, http://delo.ua/ukraine/rada-obratilas-k-stranam-garantam-nezavisimosti-ukrainy-v-svjazi-228615/?supdated_new=1393666753

[4]Керри назвал возможное вооруженное вмешательство России в дела Украины ошибкой, http://www.interfax.ru/world/361394,  27 февраля 2014 года,
Смотрите оригинал материала наhttp://www.interfax.ru/world/361394

 

Ali Asker

İlk Öğretim-Lise:: Alpan Köy-Azerbaycan

Üniversite: Azerbaycan Teknik Üniversitesi- Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2 Üniversite)

Yüksek Lisans: Marmara Üniversitesi SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

Doktora: Ankara Ü. SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

 

Uzmanlık Alanı: Rusya, Orta Asya, Kafkaslar. Demokratikleşme ve Rejim Değişimleri. Türk Dünyası çalışmaları.

 

Bildiği Diller:

Rusça

Azerbaycanca

Bugüne Kadar Çalıştığı Yerler:

1993-1996 İmpuls LTD Şirketi, Genel Müdür danışmanı

1998-2000 Millet gezetesi (Azerbaycan, temsilci muhabir)

2007-2010 (Ayna ve Zerkalo gazeteleri Türkiye temsilcisi)

2009 – ASAM

2009- 21. Yüzyıl T.E.

 

Bilimsel Çalışmalar
Kitaplar
a) Telif Eserler
Azərbaycan hüquq tarixi:cinayət hüququ (qədim zamanlardan 1920-ci ilədək), Azərnəşr, Bakı, 1999, (Mehman Dəmirli ilə birlikdə), 200 s.
Kaymakam Adaylığı Sınavına Hazırlık (Editörler: Tezel Öçal ve Zehra Odyakmaz), Savaş Yayınları, Ankara 2004, 1159 sayfa
Konu Anlatımlı –Testli Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (Zehra Odyakmaz ve Ümit Kaymakla birlikte), 1. baskı (448 sayfa), 2. baskı (522 sayfa). 2004 (1. baskı), Ankara 2004 (2. baskı)
Soykırımdan fazlası (Kafkaslarda Ermenilerin yaptıkları mezalim ve Hocalı soykırımı üzerine)- belgesel senaryosu, 43 dak. (tamamlanma aşamasında)
 
b) Çeviri, Aktarma, Derleme, Düzenleme ve Editörlük
Yeni Anayasalar: BDT ve Baltık Ülkeleri, (Dr. Abdurrahman Eren’le birlikte), TİKA Yayınları, Ankara 2005, (Rusça, Ukraynaca, Türkmence, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesinden aktarma ve çeviri, düzenleme, açıklama ve Giriş Makalesi)
Mirza Bala Mehmetzade, Azerbaycan Misak-i Millisi, (Elşad Mahmudov’la birlikte), Azerbaycan Kültür Derneği Yayınları, Ankara 2002, , 87 s., (Osmanlıcadan aktarma ve şerhler)
 
Şahidin Xatirələri, AHC maliyyə naziri Əbdüləli Əmircanın xatirələri Ayna gazetesi, 1, 8, 15, 29, aprel 2006. (Türkiye Türkçesinden Azerbaycan Türkçesine aktarma, kitap olarak yayın aşamasında)
Hüseyin İsmayılov, Azerbaycan’da Aşık Sanatı, Alpan Yayınları, Ankara, 2008, (Azerbaycan Türkçesinden Aktarma, Mahire Gayıbova ile birlikde).
Cemil Hasanlı, Soğuk Savaşın Sınav Meydanı: Türkiye-SSCB İlişkileri, Bilgi Yayınları, Ankara, 2010 (Baskı aşamasında)
 
Tezler:
Doktora: Eski Sosyalist Ülkelerde Siyasi Rejim Değişmeleri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku, (Dnş. Prof.Dr.Anıl Çeçen) Ankara 2007, 391 s.
Yüksek Lisans: Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasında Devlet Sistemi ve Temel Öğeleri, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku,  (Dnş.: Prof.Dr. Mehmed Akad İstanbul,, 2000, s.137.
 
Makaleler
-       Telif
Auen Kilsə Qanunnaməsində cinayət hüququ normaları (Mehman Demirli ile Birlikte), Qanun, Bakı 1996.
Mədinə şəhər dövlətinin təşəkkülü və konstitusiyasının əsas cəhətləri, Qanun No:8, Bakı 1997.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasına Göre Devlet Organlarının Yapısı ve İşleyişi, Yeni Türkiye Dergisi (Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı), Ankara 2003, s. 207,
Azerbaycan Cumhuriyetinde Kadın Hakları ve Günümüz Sorunları, Yıl: 1, Sayı: 1, s. 21-23. Türk Dünyası İnsan Hakları Bülteni, Ankara, Eylül 2004.
Erivan’a Yılbaşı Hediyesi: Rusya Ermenistan’ı Saldırı Amaçlı Silahlarla Donatıyor, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:107, Mart 2009, s. 18-20.
Gürcistan ve Azerbaycan Askeri İşbirliğinde, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 15-17.
Ermenilerin Azerbaycan’da Yaptıkları Soykırımlar ve Devam Eden Çözümsüzlük, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 28-38.
Gergin Gündem: Türkiye-Ermenistan Sınır Kapısı SorunuStratejik Analiz,Cilt: 10, Sayı 109, Mayıs 2009, s.30-36.
Gürcistan'da Sıcak gelişmeler:  Tamamlan(ma)mış Devrim, Paylaşılamayan Bölge,Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:110, Haziran 2009, s. 30-36.
ABD-Rusya Rekabeti Bağlamında Manas Üssü Sorunu, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 20-23.
Azerbaycan’da Demografik Gelişmeler Işığında Bazı Tespit ve Tahminler, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 64-72.
İç Savaş Eşiğindeki Kuzey Kafkasya, 21.Yüzyıl Dergisi, Ekim 2009, Sayı:10, s.43-52
Rusya’nın Modernizasyonu Mümkün mü? , 21.Yüzyıl Dergisi, Kasım 2009, Sayı:11, s.69-74
Kafkaslarda Barışa Giden Yol Savaştan mı Geçmeli? , 21.Yüzyıl Dergisi, Aralık 2009, Sayı:12, s.65-74
Türkiye Azerbaycan İlişkilerinin Çok Boyutlu Temelleri, 21.Yüzyıl Dergisi, Ocak 2010, Sayı:13, s.37-54 (Arif Keskin ve Kamil Ağacan’la birlikte)
Bakü'de Kuzey’den Esen Rüzgarlar, 21.yüzyıl Dergisi, Şubat 2010, Sayı:14, s.7-10
 ‘’Ermeni Açılımı’’ Sonrası Türkiye-Azerbaycan İlişkileri, 21.Yüzyıl Dergisi, Mart 2010, Sayı:15, s.45-56
Kırgızistan’da Bitmeyen Devrim mi, Fillerin Tepişmesi mi? , 21.Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2010, Sayı:17, s.33-40
Ankara’dan Medvedev Geçti: İlişkilerin Değerlendirilmesi, 21.Yüzyıl Dergisi, Haziran 2010, Sayı:18, s.49-56.
Sırat Köprüsü Kadar Zorlu Geçiş, 21.Yüzyıl Dergisi, Temmuz 2010, s. 65-72.
Rusya Federasyonu’nun Yeni Askeri Doktrini Bir Tepki Belgesi mi?MSI, Sayı: 054, Nisan 2010, s. 48-54.
Protokoller, “Soykırım Tasarısı” ve Türkiye-Ermenistan İlişkileri, Türk Yurdu Dergisi,
Kırgızistan Yol Ayrımında: Demokrasiye mi, Otoriterizme mi? 2023 Dergisi, Yıl:9 Sayı:109.
Herkesin Sınıfta Kaldığı Ders: Kırgızistan Olaylarında Okunması Gerekenler, 2023 Dergisi, Temmuz 2010, Sayı: 111, s. 54-58.
Medvedev’in “Eksen Kayması”: Ne Kadar Kayabilir ki? 21.Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:20, s. 39-48.
Rusya’nın Balkanlar Politikasının Bazı Hususları, 2023 Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:112, s. 54-59.
Kilise Savaşları: Moskova-Kiev-İstanbul, 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2010, Sayı: 21, s. 31-38.
Kafkasya’daki Silahlanma Rusya-Türkiye İlişkilerinin Neresinde? 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim 2010, Sayı: 22, s. 21-28.
Kırgızistan Seçimleri Demokratikleşmeye Vesile Olabilir mi? 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2010, Sayı: 23, s. 8-10.
Ermenistan'da Anayasal Dönüşüm Süreci ve Anayasanın Temel Özellikleri, Ermeni Araştırmaları Dergisi, Sayı: 36, Terazi Yayıncılık, Ankara Kasım 2010, s. 191-218. 
Qırğızıstanda demokratik transformasiya cəhdi, Analitik Baxış, Say:4, SAM,  s. 22-28.
Rusya'nın Afganistan Politikasında Belirsizlik, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2011, Sayı: 25, s. 39-45.
Gözetlemeye Devam: Gebele Radar Üssü’nün Modernizasyon, EkoAvrasya, Yıl:4, Sayı: 14, Bahar 2011, s.36-37.
Türkiye-Ermenistan İlişkileri ve Rusya’nın Tutumu, 21. Yüzyıl Dergisi, Şubat 2011, Sayı: 26, s. 15-21.
Rusya: Olgular ve Tahminler Işığında, Mart 2011, Sayı: 27, s. 45-51.
Mağrip’ten Esen Rüzgarın Rusya’da ve Güney Kafkasya’da Etkileri, 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2011, Sayı: 28,  s.39-46.
 
 
 -       Aktarma ve Çeviri
Sergey Yatsenko, Vusunlar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1, Ankara 2002, s. 776-781. (Rusçadan çeviri)
 Nikolay Bokovenko, Tagar Kültürü, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1., Ankara 2002,s. 518-525. (Rusçadan çeviri)
Sergey G.Skobelev, Vladimir N.Nechiporenko, Stepan V.Pankin, Arkeolojik Kaynaklara Göre Orta Yenisey Kırgızları, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 391-396. (Rusçadan çeviri)
Boris İ.Marşak, Türkler ve Soğdlular, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 170-178. (Rusçadan çeviri)
İrina F.Popova, Orta Asya Türkleri ve Erken Tang Çin Devleti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 127-132. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F.Buryakov, Eski ve Orta Çağ Dönemlerinde Büyük İpek Yolu Üzerinde Orta Asya Türkleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:3., Ankara 2002, s. 234-242. (Rusçadan çeviri)
Yunus Nesibli, Orta Çağ Gürcü Kaynaklarında Türkler, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:4., Ankara 2002, s. 722-730. (Rusçadan çeviri)
Svetlana İ. Valiulina, İdil Bulgarlarında Cam Sanatı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:6., Ankara 2002, s.55-62. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F. Buryakov, Timur, Timurlular ve Bozkırın Türk Göçebeleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:8., Ankara 2002, s. 534-539. (Rusçadan çeviri)
Talaybek Koyçumanov, Temirbek Bobuşev, Sovyet Sonrası Orta Asya Geçiş Ekonomilerinin Sorunları ve Entegrasyonun Geleceği, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.15-23. (Rusçadan çeviri)
Kamil Veli Nerimanoğlu, Azerbaycan’ın Devlet Dili Siyaseti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.244-251. (Azerbaycan Türkçesinden aktarma)
Aman Hanberdiyev, Türkmenistan’da Eğitim ve Bilgisayar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s. 815-827. (Rusçadan çeviri)
Ovez Gündogdiyev, Türkmenlerde Savaş Sanatı ve Silahlar (VI-XVI. yy.), Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.828-833. (Rusçadan çeviri)
Rafael Muhammetdinov, Boşevizm, “Milli” Komünizm ve M.Sultan Galiyev Fenomeni, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.843-853. (Rusçadan çeviri)
Djenish Djunushaliev, Kırgızistan’da 1916 İsyanı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.627-630. (Rusçadan çeviri)
S.Oboznov, Rusya ve Latin Amerika BM`de: İşbirliği Sorunları ve Geleceği, Avrasya Dosyası, BM Özel, İlkbahar 2002, Cilt:8, Sayı:1, s. 225-237. (Rusçadan ceviri, A.İsayev ile birlikte).
Nursultan Nazarbayev, Krizin Anahtarları, Stratejik Analiz, Cilt:10, Sayı:110 Haziran 2009, s. 89-95.
21. Yüzyıl Türkiye Buluşmaları
KORONAVİRÜS SALGINININ KÜRESEL ve  TÜRK EKONOMİSİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Onur Şahin   - 31-03-2020

COVID-19 PANDEMİSİNİN ERKEN DÖNEMİNDE TÜRKİYE’DEN GELECEĞE BAKIŞ

GİRİŞ COVID – 19 virüsü küresel bir salgına dönüştü. Başta İtalya, İran ve İspanya olmak üzere pek çok ülkenin genel sağlık sistemleri bu salgın nedeniyle büyük hasar aldılar.