İran-Ermenistan Ticari İlişkilerinin Gelişimi


İran-Ermenistan Ticari İlişkilerinin Gelişimi

Yazan  26 Ocak 2021

Ermenistan'ın Dağlık Karabağ savaşında yenilmesi ve işgal altındaki toprakların Azerbaycan’ın muzaffer ordusu tarafından kurtarılmasının ardından, müttefik hükümetlerin bu yenilginin yol açtığı kayıp ve hasarları telafi etmeye çalıştığı görülüyor.

Bu bağlamda Ermenistan Ekonomi Bakanı, İran ve Ermenistan arasındaki ticaret ilişkilerinin seviyesini artırmak amacıyla istişarelerde bulunmak üzere 24 Ocak’ta Cuma günü Tahran'a geldi.

İran medyasına göre, Ermenistan Ekonomi Bakanı Vahan Kerubiyan, İranlı yetkiler ile görüşmesinde, İran ile Ermenistan arasındaki ticaret hacminin önümüzdeki altı ayda 1 milyar dolara çıkarılmasına karar verildiğini söyledi.

İran Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Alirıza Rezm Hüseyni, İran ile Ermenistan arasındaki ticaretin artmasını öngören bir mutabakat zaptının imzalandığını açıklayarak, “Ermenistan ile bir mutabakat zaptının imzalanması, iki ülke arasındaki ticareti artıracak” dedi.

Ermenistan ile ikili işbirliğinin geliştirilmesi konusunda bir mutabakat zaptı imzaladıktan sonra kameraların karşısına geçen Rezm Hüseyni, “İran'ın Ermenistan'a ihracatı yaklaşık 300 milyon dolar. Bu mutabakatın sağlanması ile ticaret hacmi daha da yükselecek” ifadesini kullandı.

Ermenistan'ı Avrasya Ekonomik Birliği üyesi ülkelerden biri olarak adlandıran Rezm Hüseyni, “Avrasya ile ticaret konusunda olumlu bir değerlendirmemiz var ve Cumhurbaşkanı Ruhani'nin talimatları doğrultusunda, Avrasya'ya katılım müzakereleri kalıcı olarak yapılmalıdır ve Ermenistan, bu birlikle ilişkilerimizin geliştirilmesine yardımcı olabilir” diye belirtti.

Rezm Hüseyni ayrıca maden, gıda ve beyaz eşya alanlarını iki ülke iş adamlarının karşılıklı işbirliğini geliştirmeleri için uygun fırsatlar olarak nitelendirdi.

Ermenistan Ekonomi Bakanı Vahan Karubian da yaptığı açıklamda, Ermenistan'ın geniş bir pazara sahip olduğuna işaret ederek, "Ülkemizin İranlı tüccarlara üçüncü ülkelere girmesini sağlamaya hazırız. Ayrıca iki ülke tüccarlarının ticaretini kolaylaştırması ve sorunlarının çözülmesi gerektiği kanısındayız” dedi.

Öte yandan Ermenistan Ekonomi Bakanı Keubiyan, İsfahan Valisi Abbas Rızayi ile yaptığı görüşmede, “Bir bakan olarak İran'a ilk ziyaretim ve bu gezi tesadüfi değildi çünkü bu ülkenin büyük, engin ve güçlü potansiyelinin farkındayım ve iki ülke arasındaki ekonomik ilişkileri geliştirmek için çalışmalıyız” dedi.

Birçok idari adımın atılması gerektiğini ve iki ülkenin ürünlerini üçüncü bir ülkeye ihraç edip satabileceklerini kaydeden Kerubiyan, “Sadece Avrasya'ya değil diğer ülkelere de ihracat yapmayı planlıyoruz. Geçen yılki ticaret hacmi 400 milyon dolardı ki bu bizim kapasitemizin altında” diye belirtti.

Ermenistan Ekonomi Bakanı Vahan Kerubiyan, “İranlı iş adamları ve üreticileri, dünya pazarının bir bölümünü ele geçirmek ve ürünlerini dünyanın diğer bölgelerine ihraç etmek için ülkemizi kullanabilir” dedi.

İsfahan ilindeki Mübareke ilçesinde üç üretim birimine yaptığı ziyaret aırasında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Kerubiyan, “Ermenistan'ın küçük bir pazarı var, ancak dünyanın en büyük pazarının bir parçası ve İranlı üreticiler bunu kullanarak başka pazarlar bulunabilirler” diye belirtti.

İran ile Ermenistan arasında pek çok işbirliği fırsatı olduğunu ve sadece karşılıklı ticaret alanında değil, İran'ın Ermenistan'ı kullanarak diğer pazarlara ulaşabileceğini ifade eden Ermeni yetkili, “İranlı girişimciler ve üreticiler, ürünlerinin tasarımı ve ambalajlanmasını Avrasya standartlarına uygun hale getirmeyi kabul ettiler. Ermenistan Ermenilerinin Avrasya pazarlarıyla bağlantısı göz önüne alındığında büyük bir pazar oluşturabiliriz” diye konuştu.

İran ile işbirliği ve ekonomik ilişkiler kurarak, mevcut önlem ve kriterlerle kıyaslanamayacak başarılara ulaşabileceklerini dile getiren Kerubiyan, Ermenistan'ın İran için önemli bir ulaşım noktası olabileceğinin altını çizdi.

Öye yandan İsfahan Sanayi, Madencilik ve Ticaret Kurumu Başkanı İreç Muvaffak, İsfahan ilinde faaliyet gösteren 88 sanayi birimi tarafından Ermenistan'a 140 milyon dolardan fazla ihracat yapıldığını belirtti.

Ermenistan Ekonomi Bakanı Kerubiyan'ın İsfahan'daki Zerrin Porselen Şirketi'ni ziyareti sırasında gazetecilere konuşan Muvaffak, “Çok da uzak olmayan bir gelecekte İsfahan'ın Ermenistan'a ihracatının gelişmesini sağlayabiliriz. Ermenistan'dan İran ve İsfahan'ı seyahat eden heyet de bu ille ticari ilişkilerini genişletmek istiyor” dedi.

Ermeni yetkili İran'la Ermenistan arasındaki ekonomik ilişkilerin geliştirilmesi adına İran'a resmi ziyarette bulunmaktadır. Kerubiyan, İsfahan'a gelmeden önce başkent Tahran'da Merkez Bankası Başkanı Himmeti başta olmak üzere ekonmi yetkilileri ile bir araya gelerek İranlı yetkililerle fikir alışverişinde bulundu.

Ermenistan Ekonomi Bakanı, beş günlük İran ziyaretinde aralarında Sanayi, Maden ve Ticaret Bakanı Alirıza Rezm Hüseyni, Enerji Bakanı Rıza Erdekaniyan Merkez Bankası Başkanı Abdülnasır Himmeti, Ekonomi Bakanı Ferhad Dejpesend, Cumhurbaşkanlığı Bilim ve Teknoloji Başkanı Sorena Settari ve Ticaret Odası Başkanı Gulamhüseyin Şafii'nin de bulunduğu yetkililerle ile bir araya geldi.

Köksal Taşkent

21. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü
İran Araştırmaları Uzmanı