Yeni Zelanda “Soykırım” Demekten Kaçındı

Yazan  05 Mayıs 2021

Yazan: Şule ABBAK

Yeni Zelanda parlamentosu, Çarşamba günü oy birliğiyle, Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerine karşı şiddetli insan hakları ihlallerinin yaşandığını ilan etti.

Her ne kadar ACT Partisi bu durumun “soykırım” olarak tanınması önerisinde bulunmuş olsa da Başbakan Jacinda Ardern liderliğindeki İşçi Partisi’nin itirazı nedeniyle “soykırım” ifadesi metinden çıkarılarak yerine “şiddetli insan hakları ihlalleri” ifadesi kullanıldı.

Parlamentoda konuşan ACT Genel Başkan Yardımcısı Brookevan Velden “Vicdanımız,eğer bir soykırım olduğuna inanıyorsak bunu söylememizi istiyor” diyerek iktidar partisinin tutumuna tepki gösterdi.

Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Nanaia Mahuta,"Soykırım, uluslararası suçların en ağır olanıdır ve resmi bir hukuki tespit ancak uluslararası hukuk temelinde titiz bir değerlendirmeden sonra yapılmalıdır"diyerek hükümetin "soykırım" terimini kullanmama kararını savundu.

Çin’in en önemli ticari ortaklarından biri olan Yeni Zelanda, geçtiğimiz yıl, yine Çin’in büyümesini sürdürebilmekte önemli bir yeri olan “Bir Kuşak – Bir Yol” Projesine katılmıştı.

‘Çin’in Eylemleri BM Sözleşmesine Aykırı’

Uygur Türklerine karşı devam eden muameleye yönelik ilk bağımsız uzman raporu 8 Mart 2021 tarihinde Washington merkezli Newlines Institutefor Strategyand Policy adlı düşünce kuruluşu tarafından yayımlandı. Raoul Wallenberg İnsan Hakları Merkezi ile işbirliği içinde, dünyanın dört bir yanından gelen,‘uluslararası hukuk’, ‘soykırım çalışmaları’ ve‘Çin etnik politikaları’alanlarında çalışan uzmanların hazırladığı bağımsız raporda Çin’in, 1948 Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi’nin tüm hükümlerini ihlal ettiğine yer verildi.

Geçtiğimiz aylarda ABD, Kanada, İngiltere gibi ülkeler Çin’in Doğu Türkistan’da gerçekleştirdiği zulümleri “soykırım” olarak ilan etmiş; Fransa’da kadınlar, Uygur kadınlarının sesini duyurabilmek için protesto gösterileri düzenlemişti.

 

KAYNAK

https://www.reuters.com/world/asia-pacific/new-zealand-parliament-says-uyghur-rights-abuses-taking-place-china-2021-05-05/

https://newlinesinstitute.org/uyghurs/the-uyghur-genocide-an-examination-of-chinas-breaches-of-the-1948-genocide-convention/