Mullen’ın Ankara Ziyareti

Yazan  07 Eylül 2010
Müttefikler arasındaki ilişkileri sürekli bakım altında tutmak gerekir. Aksi takdirde yanlış anlamalar, koordinasyon eksikliği ve güvensizlik gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir.

Bu açıdan Türkiye ile ABD arasındaki her türlü temas faydalıdır. ABD Genelkurmay Başkanı Michael Mullen'ın Ankara gezisine de bu açıdan bakabiliriz. Fakat elbette sık sık görüşmek de ilişkinin sağlıklı olması için tek başına yeterli değildir. Mullen'ın Irak'tan çekilme konusunda Türkiye'nin yardımını elde etmek, füze savunmasına dahil olup olmama konusunda Ankara'nın kararını öğrenmek ve Kabil'deki uluslararası gücün komutanlığını yapan Türk gücünün görev süresinin uzatılmasını istemek gibi amaçlarla Ankara'ya geldiği düşünülüyordu. Bu gündem maddelerine son dönemin kritik konuları olan İran'ın nükleer programı ve Türk-İsrail ilişkilerinde yaşanan sorunları da ekleyebiliriz. Ziyaretin Işık Koşaner'in görevi almasından hemen sonra gelmesine "tanışmanın" ötesinde bir anlam yükleyenler olsa da biz bu durumun özel bir yönü olduğunu düşünmüyoruz.

ABD, muhtemelen Irak'tan geri çekilirken tek bir rota ve ülkeye bağımlı kalmaktan kaçınmaya, riskleri dağıtmaya ve silah ve teçhizatı konuşlandıkları bölgeye en yakın ve en güvenli yol üzerinden çıkarmaya çalışacaktır. ABD bazı birliklerdeki teçhizatı Türkiye'den geçirmeyi düşünüyorsa, "ideal bir dünyada" aynı birliklerdeki silahları da Türkiye'den geçirmeyi isteyebilirdi. ABD'nin bazı askeri teçhizatı Türkiye üzerinden göndermeyi planladığı halde silahlar konusunda benzer bir ihtiyaç, istek ve talebi olmadığına inanmak kolay değildir. Bizim tahminimiz, Washington'un bu yönde bir sondajda bulunduğu ama Ankara'dan silahlar konusunda olumlu işaretler alamayınca konuyu üstelemekten kaçındığı yönündedir. Muhtemelen ABD aslında Türkiye'den silah da geçirmek istemiştir ama buna olumlu yanıt alamayınca sadece teçhizat geçirmeye razı olmuştur. Silahların Türkiye üzerinden çekilmesi Meclis onayını gerektireceği için bu tür bir talep Hükümet'e özellikle bu dönemde iç politikada istemediği bazı sorunlar çıkmasına neden olabilirdi. Bunu gören Washington belki zaten Türkiye üzerinden çekilmenin getirisi maddi ve teknik olarak sınırlı da olacağı için ısrarcı olmamış gibidir. Ağır silahların geçişi sırasında yoğun güvenlik önlemleri ve yolların kapatılması gerekebilir, protestolar, vs gündeme gelebilirdi. Washington ayrıca kısmen de olsa reddedildiğinin kamuoyunca bilinmesini de muhtemelen istememiştir. Başka önemli bir ihtimal de, ABD'nin silah transferinde Türk topraklarının kullanılması talebinin "kapalı kapılar ardında" rededilmesini ikili ilişkinin füze savunması gibi başka bir kalemi ile ilgili talepleri konusunda kullanmak istemesidir ("Bari buna evet deyin").

Bu konuda ceabını tam bilemediğimiz aşağıdaki türden sorular akla gelmektedir: Savaş sırasında Irak'ın bombalanması için hava sahasını açan Hükümet, şimdi niye silahların Irak'tan çıkarken Türkiye'den geçmesine izin vermiyor olabilir? Prensip olarak mı? "Görüntü olarak" mı? ABD'ye naz, sitem, tavır ya da "ceza" olarak mı? Türkiye'nin silahlar konusundaki olumsuz tavrı nihai mi, yoksa "şimdilik" ve geçici bir cevap mıdır? ABD'ye silahların geçişine izin verilmemesi konusunda bir neden gösterildi mi? Bu karar ABD'deki malum çevreler tarafından Türkiye aleyhine kullanılabilir mi? Davutoğlu'nun Irak Savaşı'na karşı olduğu biliniyor. Bu karar büyük ölçüde ona mı ait? Türkiye'ye silah satımında sorunlar çıkaran ve Irak'ta iken PKK'ya karşı tek bir adım atamayan ABD Ankara'dan taleplerde bulunurken kendini zayıf hissetmekte midir? Türkiye üzerinden çekilmesi halinde ABD'nin K. Irak ve PKK ile ilgili politikasının Türkiye lehine esnemesini gerçekçi bir şekilde umabilir miyiz? Türk ordusuna karşı yapılan saldırıda rolü olduğundan asker dahil geniş çevrelerce şüphelenilen ABD şimdi bu kurumun yardım ve desteğini isterken zorlanmakta mıdır? Yoksa artık "iplerin" çok büyük ölçüde hükümetin elinde olduğu düşünülerek talep ve pazarlıkları sadece sivil iradeye yönelik mi yapmaktadır? İki taraf arasında neyin silah neyin teçhizat olduğu konusunda belirsizlik, anlaşmazlık ya da bir "sessizlik komplosu" yaşanabilir mi? Mullen'ın gezisinde gündeme geldiği düşünülen füze savunması ve Türkiye'nin bu projede alabileceği roller konusunu takip eden yazıda ele almaya çalışacağız.

Şanlı Bahadır Koç

Adı  Soyadı: Şanlı Bahadır KOÇ

Doğum Yeri:  Eskişehir

 Eğitim Durumu

İlk Öğretim-Lise:: Eskişehir Anadolu Lisesi

 Üniversite: Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü

Yüksek Lisans: Bilkent Tarih Bölümü, Tez Konusu“Noel Buxton: Portrait of a Philantrophist as a Turcophobe.

İlgi Alanı: ABD iç siyaseti ve dış politikası, Türk dış politikası, Orta Doğu siyaseti, Güvenlik karar alma mekanizmaları ve istihbarat teorisi

 Bildiği Diller:

İngilizce

Bugüne Kadar Çalıştığı Yerler:

* ASAM (2001-2009)

* Hürriyet Gazetesi (2009)

Bilimsel Çalışmalar

1997’den bu yana Foreign Press Review adlı yabancı basın derlemesinin editörlüğünü yapmaktadır.

Makaleleri

Enerji ve Güvenliği Üzerine Notlar 29 Kasım 2010.  

Amerikan Travması ve Kongre Seçimleri 23 Kasım 2010

Füze Savunması Üzerine 20 Soru ve 5 Seçenek 20 Ekim 2010

Obama Ekibinde Yaprak Dökümü - Beyaz Saray’dan Kaçış mı? 12 Ekim 2010

"Kürt Devleti" Üzerine Notlar ve Çeşitlemeler 23 Eylül 2010

Mullen’ın Ankara Ziyareti 7 Eylül 2010

ABD’nin Afganistan’daki Seçenekleri 24 Ağustos 2010

Financial Times Haberinin Türk-Amerikan İlişkileri Üzerine Düşündürttükleri 18 Ağustos 2010

İsrail-ABD-İran-Türkiye Dörtgeni 26 Temmuz 2010

Bay Netanyahu Washington’a Gitti: Böyle mi Olacaktı, Obama? 16 Temmuz 2010

Stratejik Dehlizlerde Derinlik Sarhoşluğu: Bir AKP Dış Politikası Eleştirisi Temmuz 2010

Rus Casusluk Olayı: "John Le Carre mi, Austin Powers mı?" 5 Temmuz 2010

“Mahalleye Hoş Geldin”:Türkiye’nin Orta Doğu’da İlk Günü 02 Haziran 2010

Nükleer Takas: “Savaşı Bitiren Anlaşma” mı, “Acem Oyunu” mu? 20 Mayıs 2010

ABD Irak’tan Çekilirken Riskler ve Hesaplar 1 Mayıs 2010

ABD-İsrail İlişkilerinde “Normalleşme” Sancıları 22 Nisan 2010

Obama’nın Nükleer Cazibe Taarruzu: Bardağın Üçte Biri Dolu 9 Nisan 2010

ABD-İsrail İlişkilerinde “Tektonik Kayma” mı? 5 Nisan 2010

Irak Seçimleri: Sonun Başlangıcı, Başlangıcın Sonu 19 Mart 2010

Ermeni Karar Tasarısı Üzerine Notlar, Yorumlar ve Öneriler 8 Mart 2010

Bütçe Açığı ve Amerikan Gerilemesinin Ekonomi Politiği 19 Şubat 2010

Cemaat-skeptic 6 Ocak 2010

AKP bir seçim daha kazanırsa burası FC olur 4 Ocak 2010

ABD bu işin neresinde? 29 Aralık 2009

Türkiye-Ermenistan Protokolü Üzerine Düşünceler 3 Eylül 2009

"Obama’nın Savaşı":AfPak Üzerine Notlar 20 Nisan 2009

Obama’nın Türkiye Gezisi ve Türk-Amerikan İlişkileri 19 Mart 2009

ABD ve Orta Doğu Barış Süreci Mart 2009

Obama’nın “Kırkı Çıkarken” Mart 2009

ABD-PKK “İlişkisi” Üzerine Notlar Şubat 2009

Mahşerin Üç Atlısı: Ross, Holbrooke ve Mitchell 5 Şubat 2009

SOFA ABD için Irak’ta “Sonun Başlangıcı” mı? Ocak 2009

Obama Döneminde ABD ve Asya 15 Ocak 2009

Obama’nın Güvenlik Kabinesi Üzerine Notlar 4 Aralık 2008

 Yeni ABD Başkanı Obama ve Türk-Amerikan İlişkileri 6 Kasım 2008 - eksik

ABD Başkanlık Seçimlerinin Türk-Amerikan İlişkilerine Muhtemel Etkileri 30 Ekim 2008

ABD Başkanlık Seçimleri Ekim 2008

Obama’nın Biden’ı Tercihinin Bir Tahlili 26 Ağustos 2008

Amerikan Sağı Üzerine Notlar Ağustos 2008

Gürcistan Krizi, ABD ve Türkiye 11 Ağustos 2008

Obama'nın Dış Gezisi 29 Temmuz 2008

Başkan Bush’un Avrupa Gezisi ve Transatlantik İlişkileri 18 Haziran 2008

ABD Seçimleri (ppt) - 10 Haziran 2008

"Sessiz Tsunami": Global Gıda Krizi (ppt) - 29 Nisan 2008

Amiral Fallon'un İstifası 13 Mart 2008

ABD ve PKK İlişkisi Üzerine Notlar 22 Kasım 2007

“İçeride Liberal, Dışarıda Şahin”: K. Irak’a Harekat Üzerine Notlar 25 Ekimy 2007

K.Irak'a Ekonomik Müeyyideler Üzerine Sorular 25 Ekimy 2007

Irak "Hamle"sinin Muhasebesi Eylül 2007

Türk-Amerikan İlişkileri - Yeni Dönemin Gündemi Eylül 2007

ABD, K. Irak ve Türkiye Üzerine Notlar ve Sorular Haziran 2007

ABD ve Orta Doğu: "Müflis mirasyedi" mi "stratejik deha" mı? Mayıs 2007

Recommendations for Strengthening U.S.-Turkish Relations February 26, 2007

ABD'nin Irak'taki Seçenekleri Ocak 2007

'Topal Ördek'le İki Yıl Daha: 2006 Kongre Seçimleri Aralık 2006

U.S.: Empire, Gulliver or the “First Among Unequals” (ppt) - ASAM 2023 Conference - October 2006

Türk-Amerikan İlişkilerinde “İkinci Bahar” mı, “Sonun Başlangıcı” mı? Stratejik Analiz - Haziran 2006 -

Irak’ta Direnişin ve İşgalin Gölgesinde Demokrasi Deneyi Avrasya Dosyası - İslam ve Demokrasi Özel Sayısı

Gurur ve Önyargı: ABD İran Gerginliği ve Türkiye Stratejik Analiz Nisan 2006 - (pdf)

Arzın Merkezine Seyahat: ABD Ulusal Güvenlik Konseyi - Journey to the Center of the World: U.S. National Security Council Avrasya Dosyası 2005

Dört Tarz-ı Siyaset: Türk-Amerikan İlişkileri ve Başbakan Erdoğan’ın Washington Ziyareti Temmuz 2005

11 Eylül’den Sonra Türk-Amerikan İlişkileri: Eski Dostlar mı Eskimeyen Dostlar mı? Avrasya Dosyası - 2005

“Dört Yıl Daha”: Yeni Bush Yönetimi ve Dünya Aralık 2004

2004’ten 2005’e Türk-Amerikan İlişkileri Aralık 2004

Türkiye, Iraklı Kürtler ve Statükonun Meşruiyeti Nisan 2004 - eksik

Askerî Alanda Devrim: Askerî Bir Senfoni Ocak 2004

Çirkin Amerikalı’ ile ‘Güven Bunalımı’: ‘Süleymaniye Krizi ve Türk-Amerikan İlişkileri Temmuz 2003 - ( pdf )

The Middle East: A Land of Opportunity and Peril for Turkey - May 2003

Türk-Amerikan İlişkileri Üzerine Notlar: Ataerkil Yapıdan Tüccar Mantığına mı? Mayıs 2003

Türkiye, ABD ve Irak Harekâtı: Hayır Diyebilen Türkiye? - Şubat 2003

Değişim, ‘Sense of Proportion’ ve Tarihin Yararları ile Sınırları Üzerine Nisan 2003

ABD Güvenlik Politikalarında Güç Kullanımı ve Caydırıcılık Ağustos 2002

“Yalnız Kovboy” ya da “Eşit Olmayanlar Arasında Birinci”: ABD Dış Politikasında Tektaraflılık-Çoktaraflılık Tartışmaları Mart 2002

İyi, Kötü ve Çirkin: ABD'nin Orta Doğu Politikaları Ocak 2002

Unilateralism corrupts, absolute unilateralism corrupts absolutely Turkish News, May 21, 2002

ABD ve Afganistan: Çıkış Var mı? Kasım 2001

Realism and Change

Crime and Punishment - Deterrence and its Failure in Theory and Practice 2001

“Tüketebileceğimizden Daha Fazla Değişim” ya da Eskimeyen Dünya Düzeni Ekim 2001

“ABD-AB İlişkilerinde Metal Yorgunluğu” Haziran 2001

2002-2004 yılları arasında ASAM için yazdığı kısa “Günlük Değerlendirmeler” için bkz. http://ajp1914.blogspot.com/

 

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Yağız Aksakaloğlu - Mete Han Kutlusan   - 25-08-2019

EBU GUREYB HAPİSHANESİ VE FETÖ İŞKENCE DAVASI

Ebu Gureyb Hapishanesinde Amerikalı askerlerin Iraklı mahkûmlara uyguladıkları işkenceler, ABD destekli FETÖ’nün askeri okullarda kendilerinden olmayan öğrencilere uyguladıkları işkencelerle örtüşüyor. Her ne kadar Ebu Gureyb Hapishanesi’nde görülen öldürme ve cinsel saldırı gibi işkenceler askeri o...