Çin – Pakistan İttifakı:“Pakistan’a Müdahaleyi Çin’e Müdahale Sayarız.”

Yazan  21 Mayıs 2011
Çin’in Pakistan’a karşı girişilecek saldırıları kendine yapılmış sayacağı görüşünü ABD tarafına ilettiği ileri sürülmektedir.

Pakistan Başbakanı Yusuf Rıza Gilani'nin Pekin'e gerçekleştirdiği ziyaret[1] sırasında Çin Başbakanı Wen Jia Bao'nun Pakistan tarafına Washington'da gerçekleştirilen ABD – Çin Ekonomik ve Stratejik Diyalog[2] toplantıları sırasında; Çin tarafının ABD tarafına Pakistan'a yapılacak saldırıları Pekin'in kendine yapılmış sayacağını ilettiği iddia edilmektedir.[3]

Bin Ladin'in öldürüldüğü operasyonun ardından Pekin, Pakistan'ın teröre karşı savaşta başarılı olduğunu duyurmuş ve tam destek vermiştir. Bin Ladin operasyonunu ilginç yapan unsurlardan biri de ABD kuvvetlerine ait yeni stealth (görünmez) helikopterin operasyon sırasında düşmesi olmuştur. Pakistan'ın söz konusu yeni teknolojiyle donatılmış ABD helikopterinin enkazını inceleyebilmesi için Çin'e verdiği iddia edilmektedir.[4]

Çin – Pakistan Askeri İşbirliği:

Son yıllarda Pakistan, ordusunun ihtiyacı olan birçok ürünü Çin'den temin etmekte olup, Çin'den JF-17 savaş uçakları, F-22P savaş gemileri ve orta menzilli füzeler almaktadır. Son bir yıl içerisinde de ise Çin'den J-10 savaş uçakları için 250 adetlik bir sipariş verilmiştir. Askeri alanda işbirliğinin yanında Çin ve Pakistan arasında 2 adet Nükleer Reaktör yapılması için bir anlaşma da imzalanmıştır. İki ülke ayrıca Pakistan'da demir yolları, askeri ve sivil amaçlı limanlar yapılması konusunda da işbirliği yapmaktadır.

ABD'nin Yeni Hedefi: Çin

Çin, petrol ithalatının yarısına yakını olan %46'sını Ortadoğu'dan, %31,1'ini Afrika'dan ve %13,7'sini de Orta Asya'dan yapmaktadır. 2040 yılı öngörülerine göre Çin petrolde %87 oranında dışa bağımlı hale gelecektir. Söz konusu petrol sevkiyatının tamamı Malaka Boğazı ve Tayvan yakınlarından geçerek Çin'e ulaşmaktadır ve bu rota dünyanın ikinci ekonomisi olan Çin'in enerji güvenliği için ciddi riskler taşımaktadır. Bu nedenle Çin'in Pakistan üzerinden Hint Okyanusuna inmesi ve petrol bölgelerinden bu yolla alternatif bir enerji sevkiyat rotası oluşturması, Çin'in geleceği açısından son derece önemlidir. Pakistan'ın Çin'e sunduğu yeni sevkiyat alternatifi ayrıca maliyet ve zaman avantajı da sunmaktadır. [5] ABD'nin ise Çin'in Hint Okyanusuna inmesine ve Pakistan'ı tamamen kontrol etmesine izin vermeyeceği düşünülmelidir. Buna paralel olarak Malaka Boğazı'nda petrol tankerlerine yönelik bazı terör saldırılarının planlandığı iddia edilmektedir.[6]

Sonuç:

Bin Ladin'in öldürülmesinin ardından ABD'nin Afganistan'daki kuvvetlerini beklenenden daha hızlı geri çekeceği düşünülmektedir. Bunun sonucunda ise ABD'nin gücünü daha fazla Çin'e yoğunlaştırabileceği öngörülebilir. Son günlerde başta ABD Dışişleri Bakanı olmak üzere birçok ABD'li yetkilinin Çin'i eleştiren konuşmaları ve yorumları daha da artmaktadır. Çin, özellikle demokrasi ve insan hakları alanında daha fazla eleştirilmeye başlanmıştır. Pakistan'ın ABD ile ilişkilerinin bozulmaya devam etmesi durumunda Pakistan Çin'e çok daha yaklaşacaktır. ABD de bunun karşılığında Hindistan ile yakınlaşacaktır. Bölgede Pakistan üzerinden sıcak bir çatışmanın yaşanması bile senaryolar arasında değerlendirilmelidir.[7] Önümüzdeki günlerde Pakistan, Hindistan ve Çin arasında ihtilaflı bölge olan Keşmir ve bu bölgenin kuzeyindeki Tibet ve Xin Jiang'da önemli gelişmeler yaşanabilir.

 


 

[1] Pakistan Başbakanı Pekin ziyareti sırasında "Çin en zor zamanlarında Pakistan'ın yanında yer almıştır; Bu nedenle biz, Çin'i gerçek bir dost ve her şartta yanımızda olan bir müttefik olarak görüyoruz" şeklinde Pakistan- Çin ilişkilerini tanımlamıştır. Steven Jiang, CNN International, http://edition.cnn.com/2011/WORLD/asiapcf/05/17/china.pakistan.friend/index.html

[2] Diyalog toplantıları için bakınız: http://www.state.gov/r/pa/prs/ps/2011/05/162967.htm, (Erişim 19 Mayıs 2011).

[3] Stratfor, http://www.stratfor.com/sitrep/20110519-pakistan-attack-territory-attack-china-chinese-official (Erişim 19 Mayıs 2011).

[4] Pakistan Geo News, http://www.pakistangeonews.com/pakistan-stealth-helicopter-could-give-china-access-to. html, (Erişim 19 Mayıs 2011).

[5] Wang Xiao Mei, "Zhong Ya Shi You He Zuo Yu Zhong Guo Neng Yuan An Quan Zhan Lue (Orta Asya Petrol İşbirliği ve Çin'in Enerji Güvenliği Stratejisi), Guo Ji Jing Ji He Zuo, Sayı: 6, 2008, s. 42.

[6] Eric Watkins, Jamestown Foundation, "Facing the terorist threat in Malaca Strait" (Malaka Boğazında terörist tehditle yüzleşmek), http://www.jamestown.org/single/?no_cache=1&tx_ttnews%5Btt_news%5D=26473, (Erişim 19 Mayıs 2011).

[7] Pakistan, Bin Ladin Operasyonundan sonra ABD'yi uyarmıştır: Fox News, "Pakistan P.M. warns of full force response to future U.S. raids", (Pakistan Başbakanı gelecekte yaşanacak ABD bütün güçleriyle karşılık verecekleri yolunda uyarıda bulundu). http://www.foxnews.com/politics/2011/05/09/pakistan-backlash-mounts-does-opportunity-new-terror-targets/, (Erişim 19 Mayıs 2011).

 

 

Giray Fidan

 06.04.1980 Ankara Doğumlu

Eğitim:

İlkokul ve Ortaokul eğitimini Özel Yükseliş Kolejinde, Lise eğitimini Gazi Anadolu Lisesi ve Mustafa Kemal Lisesinde tamamlamıştır. 1998-2000 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Klasik Arkeoloji Bölümünde eğitim görmüştür. 2001 – 2005 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Sinoloji Ana Bilim dalında ve 2002 – 2003 yılları arasında Beijing Language and Culture University (北京语言文化大学) lisans eğitimini tamamlamıştır. 2005 – 2007 yılları arasında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Sinoloji Ana Bilim Dalında yüksek lisans eğitimini “Qin Devrimleri: Qin Shi Huang Dönemi Çin’de yapılan Devrimler ” konulu teziyle tamamlamıştır. 2007 yılında Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi Sinoloji anabilim dalında doktora eğitimine başlamış; 2007 – 2008 tarihleri arasında Milli Eğitim Bakanlığı bursuyla Min Zu University of China (中央民族大学) Tibetoloji bölümünde araştırma yapmış ve Tibetçe eğitimi almıştır. Doktora çalışmasını 2010 yılında “Çin Kaynaklarına Göre 16. Yüzyılda Osmanlı – Çin İlişkileri ve Çin’de Osmanlı Ateşli Silahları” konulu teziyle tamamlamıştır.

 

Yabancı Diller:

Çince

İngilizce

Tibetçe

 

Yayınlar:

Kitaplar:

Kanuni Devrinde Çin’de Osmanlı Tüfeği ve Osmanlılar, Yeditepe Yayınevi, 2011, İstanbul.

Çin Dili ve Çince Dilbilgisi, Efil Yayınevi, 2011, Ankara.

Makaleler:

Giray Fidan,"Ming Tarih Kayıtlarına Göre 16. Yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu-Ming Çin'i İlişkileri", Selçuk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Sayı 30, Güz 2011, ss. 276-287.

Giray Fidan, "Tibet ve Türk Geleneklerinde Bozkurt Sembolü", Uluslararası Asya ve Kuzey Afrika Çalışmaları Kongresi (ICANAS) konferansı dâhilinde "38. ICANAS Doğubilim Çalışmaları" bildiri kitapçığında s. 151-155, Ankara, 2009.

Giray Fidan, “Ulus Devlet Olma Yolunda Bir Medeniyet: Çin”, 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2011, Sayı 28, ss. 55-59.

Giray Fidan, “Türk Çin İlişkilerinde 40 Yıl”, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2011, Sayı 25, ss. 91-97.

Giray Fidan, “Çin – Arap Dünyası İlişkileri: Eski Köye Yeni Adet”, 21. Yüzyıl Dergisi, Mart 2011, Sayı 27, ss. 53-59.

Giray Fidan, “Irak’ın Yeniden Yapılanmasında Çin’in Politikaları”, 21. Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2010, Sayı 20, ss. 69-74.

Giray Fidan, “Pekin’in Yüksek Rakımlı Sorunu: Tibet” 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2010, Sayı 21, ss. 79-86.

Giray Fidan, “Çin Halk Cumhuriyeti Japonya İlişkileri: İşbirliği Yapan Devletler Düşman Halklar”, 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim 2010, Sayı 22, ss. 29-34.

Giray Fidan, “21. Yüzyılda Çin: Büyük gücün büyük sorunları” 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2010, Sayı 23, ss. 45-50.

Giray Fidan, “Türk Silahlı Kuvvetleri Çin Halk Kurtuluş Ordusu İlişkileri”, 21. Yüzyıl Dergisi, Aralık 2010, Sayı 24, ss. 17-23.

Giray Fidan, “Japonya’da Nükleer Felaket”, 21. Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2011, Sayı 29, ss. 63-67.

Giray Fidan, “Pakistan: Çin’in İsrail’i” 21. Yüzyıl Dergisi, Haziran 2011, Sayı 30, ss. 17-23.

Giray Fidan, “Çin’in Orta Asya Enerji Politikası” 21. Yüzyıl Dergisi, Temmuz 2011, Sayı 31, ss. 23-29.

Giray Fidan, “Çin’in ABD Stratejisi: Yeni Bir Soğuk Savaşa Doğru” 21. Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2011, Sayı 32, ss. 49-57.

Giray Fidan, “Ejderha Kara Kıta’da: Çin’in Afrika Ajandası” 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2011, Sayı 33, ss. 83-90.

         2010 yılından itibaren Bozok Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yabancı Diller Bölümünde öğretim üyesi olarak görev yapmaktadır.

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Bircihan D. Dilek   - 20-08-2019

F35 Stealth Uçakları Coğrafyamızdaki Dengeleri Nasıl Etkileyecek?

Haziran ayında yabancı basında, İsrail ve Güney Kıbrıs Akrotiri meydanında konuşlu İngiliz F-35 Stealth (düşük görünürlüklü) uçaklarının birlikte Irak ve Suriye üzerinde tatbikat uçuşları gerçekleştirecekleri haberini okuduğumda, aklımı ülkelerin gelecekte “Egemen Hava Sahası Kontrollerini”  nasıl y...