1 Mart 2014: Ukrayna’nın En Yoğun Günü

Yazan  02 Mart 2014

Ukrayna-Rusya gerilimi devam ederken 1 Martta önemli gelişmeler yaşandı. Kırım parlamentosunun 25 Mayısta gerçekleştirmeği öngören referandum tarihini öne çekti. Referandum 20 Mart 2014’de yapılacak. Ukrayna yönetimi referandum kararının hukuk dışı bir karar olduğunu ve Ukrayna Anayasasına ve ilgili mevzuata aykırı olduğunu iddia etti. Ukrayna yönetimi bu iddiasında haklıdır. Rusya ise Ukrayna’ya karşı tutumunu daha da sertleştirdi. Bu tutum sadece Putin’in şahince davranış ve açıklamalarında da değil, adeta topyekun, seferber olmuş halde üst düzey yönetim ve siyasilerin açıklamalarından da görüldü. Kırım Özerk Cumhuriyeti Başbakanı Sergey Aksenov içişleri, emniyet, askeri birlikler, deniz kuvvetleri, tüm silahlı ve paramilitar güçleri, vergi, sınır muhafazası birliklerini doğrudan kendine bağlayarak, yardım için doğrudan Putin’e müracaatta bulundu.[1]Ayrıca Duma (parlamentonun alt kanadı) da Putin’e askeri müdahale için müracaatta bulundu. Putin bu gelişmeler doğrultusunda parlamentonun üst kanadı Federasyon Konseye başvurarak Rus ordusun Ukrayna’ya müdahalesine izin vermesini istedi. Federasyon Konseyi de derhal bu konuda oybirliği ile yeşil ışık yaktı.[2]ABD bu gelişmelerden duyduğu endişeyi dile getirdi. Obama ve Putin arasındaki telefon görüşmesinde Obama,  Ukrayna’ya karşı yapılacak askeri müdahalenin yanlış bir karar olacağını, ayrıca Rusya’nın BM karşısındaki yükümlülüklerini icra etmemek anlamına geldiğini vurguladı. Bu durumda Rusya’ya karşı ekonomik yaptırımların uygulanacağı kaçınılmazdır. Putin ise Kırım’da ve Ukrayna’nın doğusunda kendi çıkarlarını “Rusça konuşan ahaliyi”  koruyacağını ifade etti. Yine 1 Martta BM Güvenlik Konseyi oturumunda Ukrayna konusu ele alındı.

Kısacası 1 Mart 2014 Ukrayna açısından son dönemin en yoğun günü olarak kayıtlara geçti. Peki, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik doğrudan bir askeri müdahalesi mümkün mü? Böyle bir müdahale olursa Ukrayna’nın verebileceği cevap ne olacak. Bu gün siyasi analitiklerin yanıt vermekte en çok zorlandıkları soru da bu oldu. Çünkü olayların o kadar hızla gelişiyor ki her mantıklı yorum için düşünmeye bile zaman kalmıyor. Zira her bir gelişme olayların akış mecrasını her an değiştirebilir. Sadece eldeki veriler ve enformasyon akışının takip ederek bazı ihtimallerde bulunulabilir.

-  Mevcut koşullarda Rusya’nın askeri müdahale edeceğini düşünmek oldukça zordur. Böyle bir müdahale Putin yönetiminin iktidarı boyunca aldığı en aptalca karar olarak tarihe geçebilir.  Olayları 2008 Gürcistan müdahalesiyle kıyaslayarak yorum yapmak, reel savaş tehlikesinden bahsetmek bir yanılgı olsa gerek. Zira Ukrayna bir Gürcistan değildir. 45 milyonluk bir nüfus ve Rus askeri stratejisine ve taktiklerine vakıf askeri kuvvetleri olan bir ülkeden bahsediyoruz. Her ne kadar Ukrayna ordusu Rus ordusundan daha fazla yozlaşmışsa da bir kalemde yok edilebilecek bir ordu değildir.

- Ukrayna halkı içinde Rusya yanlısı kesim azımsanmayacak kadar fazladır. Fakat bunların önemli kısmı Ukrayna’nın parçalanmasını istememektedir. Sadece mevcut iktidarı ve muhtemel politikalarına karşıdırlar. Onlar Rusya ile sıkı işbirliğinde bulunan bir Ukrayna istiyorlar.

-  Rusya’nın askeri müdahale kararını uygulaması uluslararası antlaşmalara, ayrıca Rus ordusunun Ukrayna sınırları içinde bulundurulmasına dair 1997 tarihli antlaşmasının hükümlerine, Rusya’nın BM karşısındaki yükümlülüklerine aykırıdır. Ayrıca Rusya, Ukrayna’nın nükleer silahsızlanmasıyla ilgili kendisinin de garantör olduğu 1994 tarihli Budapeşte antlaşmasının hükümlerini açık şekilde ihlal etmektedir. Bu antlaşma hükümlerinin ihlali diğer garantör devletlerin - ABD ve İngiltere’nin olaya müdahale etmesine hukuki zemin hazırlamıştır. Bu durum Batının Ukrayna’ya yönelik destek politikalarının (bura mali destek de dahildir) hızlandırmasına neden olabilecektir.

- Askeri müdahale eylemi Rusya’nın diğer BDT ülkeleri içinde zaten esnek olan itibarını daha da zedeleyecek,  dünya kamuoyunda ciddi tepki uyandırarak ve Rusya dış yaptırımlarla karşı karşıya kalacaktır.

Bu hususlar karşısında Rusya’nın askeri müdahalesinin fiilen gerçekleşmesi zor gözüküyor. Bu durumda Rusya post Sovyet mekanda alışılmış olan “yerli halkın yönetime karşı ayaklanması ve haklarını koruması” senaryosunu tercih ederek Kırım aracılığıyla dolaylı müdahalede bulunacak. Ayrıca Rusya’nın Ukrayna’da durumu manipüle edebilecek yeteri kadar sosyal tabanı vardır. Bu kadar “avantajlı” durumdayken Rusya’nın riskli yollara başvurması inandırıcı gelmiyor. Tüm bunlar dikkate alındığında askeri müdahale kararı büyük olasılıkla bir gövde gösterisi, bir baskı ve Ukrayna içindeki Rusya yanlısı kesimlere yönelik bir güven jestidir.

Rusya’nın ufuktaki politikası ise;

-          Ukrayna’nın iç dinamitlerini harekete geçirerek ayrışma sürecini derinleştirmek,

-          Hükümetin toparlanmasına fırsat verememek, 

-          İstikrarsızlığı ve sorunları uzun vadeye yaymak

-          Sorunu kronikleştirerek anahtarı elinde bulundurmaktır.      

Alışılmış ve post Sovyet alanda denenmiş bir yoldur. Tek fark – Ukrayna’nın stratejik ve siyasi açıdan daha fazla önem arz etmesidir.

 

 


[1]"Премьер" Крыма переподчинил себе силовиков и попросил помощи у Путина, http://lb.ua/news/2014/03/01/257716_premer_krima_perepodchinil.html, 1 марта 2014

[2]Это война. разрешил Путину ввести войска в Украину, http://lb.ua/news/2014/03/01/257751_sovet_federatsii_odobril_vvedenie.html, 1 марта 2014

 

 
Ali Asker

İlk Öğretim-Lise:: Alpan Köy-Azerbaycan

Üniversite: Azerbaycan Teknik Üniversitesi- Bakü Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesi (2 Üniversite)

Yüksek Lisans: Marmara Üniversitesi SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

Doktora: Ankara Ü. SBE Kamu Hukuku Ana Bilim Dalı Genel Kamu Hukuku

 

Uzmanlık Alanı: Rusya, Orta Asya, Kafkaslar. Demokratikleşme ve Rejim Değişimleri. Türk Dünyası çalışmaları.

 

Bildiği Diller:

Rusça

Azerbaycanca

Bugüne Kadar Çalıştığı Yerler:

1993-1996 İmpuls LTD Şirketi, Genel Müdür danışmanı

1998-2000 Millet gezetesi (Azerbaycan, temsilci muhabir)

2007-2010 (Ayna ve Zerkalo gazeteleri Türkiye temsilcisi)

2009 – ASAM

2009- 21. Yüzyıl T.E.

 

Bilimsel Çalışmalar
Kitaplar
a) Telif Eserler
Azərbaycan hüquq tarixi:cinayət hüququ (qədim zamanlardan 1920-ci ilədək), Azərnəşr, Bakı, 1999, (Mehman Dəmirli ilə birlikdə), 200 s.
Kaymakam Adaylığı Sınavına Hazırlık (Editörler: Tezel Öçal ve Zehra Odyakmaz), Savaş Yayınları, Ankara 2004, 1159 sayfa
Konu Anlatımlı –Testli Anayasa Hukuku, İdare Hukuku ve İdari Yargı (Zehra Odyakmaz ve Ümit Kaymakla birlikte), 1. baskı (448 sayfa), 2. baskı (522 sayfa). 2004 (1. baskı), Ankara 2004 (2. baskı)
Soykırımdan fazlası (Kafkaslarda Ermenilerin yaptıkları mezalim ve Hocalı soykırımı üzerine)- belgesel senaryosu, 43 dak. (tamamlanma aşamasında)
 
b) Çeviri, Aktarma, Derleme, Düzenleme ve Editörlük
Yeni Anayasalar: BDT ve Baltık Ülkeleri, (Dr. Abdurrahman Eren’le birlikte), TİKA Yayınları, Ankara 2005, (Rusça, Ukraynaca, Türkmence, Özbekçe ve Azerbaycan Türkçesinden aktarma ve çeviri, düzenleme, açıklama ve Giriş Makalesi)
Mirza Bala Mehmetzade, Azerbaycan Misak-i Millisi, (Elşad Mahmudov’la birlikte), Azerbaycan Kültür Derneği Yayınları, Ankara 2002, , 87 s., (Osmanlıcadan aktarma ve şerhler)
 
Şahidin Xatirələri, AHC maliyyə naziri Əbdüləli Əmircanın xatirələri Ayna gazetesi, 1, 8, 15, 29, aprel 2006. (Türkiye Türkçesinden Azerbaycan Türkçesine aktarma, kitap olarak yayın aşamasında)
Hüseyin İsmayılov, Azerbaycan’da Aşık Sanatı, Alpan Yayınları, Ankara, 2008, (Azerbaycan Türkçesinden Aktarma, Mahire Gayıbova ile birlikde).
Cemil Hasanlı, Soğuk Savaşın Sınav Meydanı: Türkiye-SSCB İlişkileri, Bilgi Yayınları, Ankara, 2010 (Baskı aşamasında)
 
Tezler:
Doktora: Eski Sosyalist Ülkelerde Siyasi Rejim Değişmeleri, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku, (Dnş. Prof.Dr.Anıl Çeçen) Ankara 2007, 391 s.
Yüksek Lisans: Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasında Devlet Sistemi ve Temel Öğeleri, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kamu Hukuku Anabilim Dalı/Genel Kamu Hukuku,  (Dnş.: Prof.Dr. Mehmed Akad İstanbul,, 2000, s.137.
 
Makaleler
-       Telif
Auen Kilsə Qanunnaməsində cinayət hüququ normaları (Mehman Demirli ile Birlikte), Qanun, Bakı 1996.
Mədinə şəhər dövlətinin təşəkkülü və konstitusiyasının əsas cəhətləri, Qanun No:8, Bakı 1997.
Azerbaycan Cumhuriyeti Anayasasına Göre Devlet Organlarının Yapısı ve İşleyişi, Yeni Türkiye Dergisi (Türkoloji ve Türk Tarihi Araştırmaları Özel Sayısı), Ankara 2003, s. 207,
Azerbaycan Cumhuriyetinde Kadın Hakları ve Günümüz Sorunları, Yıl: 1, Sayı: 1, s. 21-23. Türk Dünyası İnsan Hakları Bülteni, Ankara, Eylül 2004.
Erivan’a Yılbaşı Hediyesi: Rusya Ermenistan’ı Saldırı Amaçlı Silahlarla Donatıyor, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:107, Mart 2009, s. 18-20.
Gürcistan ve Azerbaycan Askeri İşbirliğinde, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 15-17.
Ermenilerin Azerbaycan’da Yaptıkları Soykırımlar ve Devam Eden Çözümsüzlük, Stratejik Analiz, Cilt: 9, Sayı:108, Nisan 2009, s. 28-38.
Gergin Gündem: Türkiye-Ermenistan Sınır Kapısı SorunuStratejik Analiz,Cilt: 10, Sayı 109, Mayıs 2009, s.30-36.
Gürcistan'da Sıcak gelişmeler:  Tamamlan(ma)mış Devrim, Paylaşılamayan Bölge,Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:110, Haziran 2009, s. 30-36.
ABD-Rusya Rekabeti Bağlamında Manas Üssü Sorunu, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 20-23.
Azerbaycan’da Demografik Gelişmeler Işığında Bazı Tespit ve Tahminler, Stratejik Analiz, Cilt: 10, Sayı:111, Temmuz 2009, s. 64-72.
İç Savaş Eşiğindeki Kuzey Kafkasya, 21.Yüzyıl Dergisi, Ekim 2009, Sayı:10, s.43-52
Rusya’nın Modernizasyonu Mümkün mü? , 21.Yüzyıl Dergisi, Kasım 2009, Sayı:11, s.69-74
Kafkaslarda Barışa Giden Yol Savaştan mı Geçmeli? , 21.Yüzyıl Dergisi, Aralık 2009, Sayı:12, s.65-74
Türkiye Azerbaycan İlişkilerinin Çok Boyutlu Temelleri, 21.Yüzyıl Dergisi, Ocak 2010, Sayı:13, s.37-54 (Arif Keskin ve Kamil Ağacan’la birlikte)
Bakü'de Kuzey’den Esen Rüzgarlar, 21.yüzyıl Dergisi, Şubat 2010, Sayı:14, s.7-10
 ‘’Ermeni Açılımı’’ Sonrası Türkiye-Azerbaycan İlişkileri, 21.Yüzyıl Dergisi, Mart 2010, Sayı:15, s.45-56
Kırgızistan’da Bitmeyen Devrim mi, Fillerin Tepişmesi mi? , 21.Yüzyıl Dergisi, Mayıs 2010, Sayı:17, s.33-40
Ankara’dan Medvedev Geçti: İlişkilerin Değerlendirilmesi, 21.Yüzyıl Dergisi, Haziran 2010, Sayı:18, s.49-56.
Sırat Köprüsü Kadar Zorlu Geçiş, 21.Yüzyıl Dergisi, Temmuz 2010, s. 65-72.
Rusya Federasyonu’nun Yeni Askeri Doktrini Bir Tepki Belgesi mi?MSI, Sayı: 054, Nisan 2010, s. 48-54.
Protokoller, “Soykırım Tasarısı” ve Türkiye-Ermenistan İlişkileri, Türk Yurdu Dergisi,
Kırgızistan Yol Ayrımında: Demokrasiye mi, Otoriterizme mi? 2023 Dergisi, Yıl:9 Sayı:109.
Herkesin Sınıfta Kaldığı Ders: Kırgızistan Olaylarında Okunması Gerekenler, 2023 Dergisi, Temmuz 2010, Sayı: 111, s. 54-58.
Medvedev’in “Eksen Kayması”: Ne Kadar Kayabilir ki? 21.Yüzyıl Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:20, s. 39-48.
Rusya’nın Balkanlar Politikasının Bazı Hususları, 2023 Dergisi, Ağustos 2010, Sayı:112, s. 54-59.
Kilise Savaşları: Moskova-Kiev-İstanbul, 21. Yüzyıl Dergisi, Eylül 2010, Sayı: 21, s. 31-38.
Kafkasya’daki Silahlanma Rusya-Türkiye İlişkilerinin Neresinde? 21. Yüzyıl Dergisi, Ekim 2010, Sayı: 22, s. 21-28.
Kırgızistan Seçimleri Demokratikleşmeye Vesile Olabilir mi? 21. Yüzyıl Dergisi, Kasım 2010, Sayı: 23, s. 8-10.
Ermenistan'da Anayasal Dönüşüm Süreci ve Anayasanın Temel Özellikleri, Ermeni Araştırmaları Dergisi, Sayı: 36, Terazi Yayıncılık, Ankara Kasım 2010, s. 191-218. 
Qırğızıstanda demokratik transformasiya cəhdi, Analitik Baxış, Say:4, SAM,  s. 22-28.
Rusya'nın Afganistan Politikasında Belirsizlik, 21. Yüzyıl Dergisi, Ocak 2011, Sayı: 25, s. 39-45.
Gözetlemeye Devam: Gebele Radar Üssü’nün Modernizasyon, EkoAvrasya, Yıl:4, Sayı: 14, Bahar 2011, s.36-37.
Türkiye-Ermenistan İlişkileri ve Rusya’nın Tutumu, 21. Yüzyıl Dergisi, Şubat 2011, Sayı: 26, s. 15-21.
Rusya: Olgular ve Tahminler Işığında, Mart 2011, Sayı: 27, s. 45-51.
Mağrip’ten Esen Rüzgarın Rusya’da ve Güney Kafkasya’da Etkileri, 21. Yüzyıl Dergisi, Nisan 2011, Sayı: 28,  s.39-46.
 
 
 -       Aktarma ve Çeviri
Sergey Yatsenko, Vusunlar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1, Ankara 2002, s. 776-781. (Rusçadan çeviri)
 Nikolay Bokovenko, Tagar Kültürü, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:1., Ankara 2002,s. 518-525. (Rusçadan çeviri)
Sergey G.Skobelev, Vladimir N.Nechiporenko, Stepan V.Pankin, Arkeolojik Kaynaklara Göre Orta Yenisey Kırgızları, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 391-396. (Rusçadan çeviri)
Boris İ.Marşak, Türkler ve Soğdlular, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 170-178. (Rusçadan çeviri)
İrina F.Popova, Orta Asya Türkleri ve Erken Tang Çin Devleti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:2., Ankara 2002, s. 127-132. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F.Buryakov, Eski ve Orta Çağ Dönemlerinde Büyük İpek Yolu Üzerinde Orta Asya Türkleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:3., Ankara 2002, s. 234-242. (Rusçadan çeviri)
Yunus Nesibli, Orta Çağ Gürcü Kaynaklarında Türkler, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:4., Ankara 2002, s. 722-730. (Rusçadan çeviri)
Svetlana İ. Valiulina, İdil Bulgarlarında Cam Sanatı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:6., Ankara 2002, s.55-62. (Rusçadan çeviri)
Yuriy F. Buryakov, Timur, Timurlular ve Bozkırın Türk Göçebeleri, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:8., Ankara 2002, s. 534-539. (Rusçadan çeviri)
Talaybek Koyçumanov, Temirbek Bobuşev, Sovyet Sonrası Orta Asya Geçiş Ekonomilerinin Sorunları ve Entegrasyonun Geleceği, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.15-23. (Rusçadan çeviri)
Kamil Veli Nerimanoğlu, Azerbaycan’ın Devlet Dili Siyaseti, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.244-251. (Azerbaycan Türkçesinden aktarma)
Aman Hanberdiyev, Türkmenistan’da Eğitim ve Bilgisayar, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s. 815-827. (Rusçadan çeviri)
Ovez Gündogdiyev, Türkmenlerde Savaş Sanatı ve Silahlar (VI-XVI. yy.), Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:19., Ankara 2002, s.828-833. (Rusçadan çeviri)
Rafael Muhammetdinov, Boşevizm, “Milli” Komünizm ve M.Sultan Galiyev Fenomeni, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.843-853. (Rusçadan çeviri)
Djenish Djunushaliev, Kırgızistan’da 1916 İsyanı, Türkler (Editörler: Hasan Celal Güzel, Kemal Çiçek, Salim Koca), Cilt:18., Ankara 2002, s.627-630. (Rusçadan çeviri)
S.Oboznov, Rusya ve Latin Amerika BM`de: İşbirliği Sorunları ve Geleceği, Avrasya Dosyası, BM Özel, İlkbahar 2002, Cilt:8, Sayı:1, s. 225-237. (Rusçadan ceviri, A.İsayev ile birlikte).
Nursultan Nazarbayev, Krizin Anahtarları, Stratejik Analiz, Cilt:10, Sayı:110 Haziran 2009, s. 89-95.

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Suinbay Suyundikov   - 25-09-2020

Rusya’nın Libya Politikası

Rusya başat bir aktör olarak Orta Doğu sahnesine geri dönmüştür. Bu çalışmada, Rusya’nın Orta Doğu’daki tarihsel varlığı kısaca ortaya konulacak, Arap Baharı sonrası dönemde Rusya’nın bu bölgede Libya’ya yönelik izlediği politikanın değerlendirilecek, hedeflerin ve çıkarları tespit edilecektir. ...