Rus Milliyetçiliği ve Orta Asya

Yazan  07 Kasım 2012

Alman İslam bilimci Becker Rus genişlemesi ile ilgili olarak "Rusya İslam'a karşı olan mücadelesi ile genişlemiştir." ifadesi Rusya'nın 18. yüzyıldan bu yana takip etmiş olduğu yayılmacı dış politikasının açıklayıcı bir ifadesi olarak değerlendirilebilir. Fransız İhtilalı sonrasında ortaya çıkan milliyetçi akımların Avrupa'da hızla yayılması Pan-slavizm hareketinin güçlenmesine ve Rus Çarlığı tarafından da bu ideolojisinin bir dış politika aracı olarak kullanılmasına yol açmıştır. Rus milliyetçiliğinin dil, din ve Ruslaştırma ekseninde şekillenişi Rusya'nın işgal ettiği coğrafyalarda kalıcılığının anahtarı olarak görülmüştür. Nitekim Soğuk Savaş'ın sonra ermesinden sonra da Rusya Federasyonu(RF) bugün hala geçmiş dönem politikalarının uzantıları üzerinden Sovyet ardılı bölge ve devletlere dair politikalar takip etmektedir. Bu çalışmada Rus yayılmacılığı ve Rus milliyetçiliğinin Orta Asya'da varlığı incelenerek bugün devam eden Orta-Asya Devletlerinin Moskova ile olan ilişkilerindeki etkiler ele alınacaktır.

Orta Asya'da Rus Yayılmacılığı

Kiev Knezliği'nin 12. yüzyılda Moğol-Tatar istilaları sonucunda son bulması ile bölgede Altın Orda Devleti kurulmuştur. Ruslar, 14. yüzyıl'da Moskova merkezli Velikorus/Ulu Rus Devleti'i kurulmuşlar ve 1480'de Moskova Knezi III. İvan, Altın Orda Devletini yenerek bağımsızlığını ilan etmişlerdir. Burada dikkat çeken ise yaklaşık 250 yıl sürmüş olan Moğol hâkimiyetinin neticesinde Rus politik kültürü önemli ölçüde değişmesidir. Ariel Cohen "Russian Imperialism: Development and Crisis" adlı eserinde Rusların fethetmeyi tüm zamanların en büyük fatihleri olan Moğollardan öğrendiklerini ileri sürmektedir. Altın Orda Devleti'nin yıkılması ile Hazar denizine inen Ruslar, Don Kazakları üzerinde hâkimiyet tesis etmiş, bu suretle Azak Denizi'ne ve Karadeniz'e inmek için müsait bir vaziyete gelmişlerdir. 16.yüzyıldaki gelişmelere bakıldığında ise Ruslar 1552'de Kazan'ı, 1556'da da Astrahan'ı ele geçirmiştir. Korkunç İvan Dönemi'nde(1530-1584) formüle edilen 3.Roma Teorisi ile Rusya'nın politik hedeflerini meşruiyet kaynağı olmuştur.

Makalenin tamamı 21. Yüzyıl Dergisi'nin Kasım Sayısında

Dergimizin Türkiye'deki Satış Noktaları: http://www.21yuzyildergisi.com/satisnoktalari.html

Dergimize Abonelik : http://www.21yuzyildergisi.com/abonelik.html

Bilgi: Hülya Kocaoğlu

Tel: 0312 489 18 01

Faks: 0312 489 18 01

E-Posta: This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

 


 

Dr. Merve Suna Özel Özcan

 
 
E mail:                                   mervesuna@yahoo.com
 
Eğitim Durumu
 
2010 -                                      Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü
 Siyaset ve Sosyal Bilimler (Yüksek Lisans)
 
2008 - 2011                            Gazi Üniversitesi Edebiyat Fakültesi
Tarih (Çift Anadal programı)
 
Bölüm Bitirme Tezi: Soğuk Savaş Döneminde Türkiye-ABD İlişkileri Kırılma Dönemleri (1960-1965)
 
2006 - 2010                            Gazi Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
Uluslararası İlişkiler (Lisans)
 
 
2002-2006                              Fethiye Yabacı Dil Ağırlıklı Lise
 
 
 
Yabancı Diller                                 İngilizce                                            
Rusça (Başlangıç)
Osmanlıca (Orta )
 
 
21. Yüzyıl Türkiye Buluşmaları

ÜYE GİRİŞİ

Şifremi unuttum
  1. SON MAKALELER
  2. ÇOK OKUNANLAR

Suinbay Suyundikov   - 05-07-2020

ABD ve Taliban Arasında Varılan Tarihi Uzlaşı Neleri Kapsar?

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, ABD ve Taliban arasında varılan tarihi uzlaşı hayata geçirilmesinin yabancı askerlerin Afganistan topraklarından tamamen çekilmesine ve bu ülkede istikrara yol açmasını umduklarını ifade etti.